Dr. Besarta Tafa
Pedagoge e biznesit digjital
Teksa gjithnjë e më shumë shërbime po kalojnë online, edhe bankat po ndryshojnë mënyrën si funksionojnë. Bankat digjitale – që operojnë pa degë fizike dhe ofrojnë shërbime përmes aplikacioneve – shpesh shihen me dyshim në vende ku njerëzit janë mësuar të flasin drejtpërdrejt me bankierin e tyre. Por pyetja e vërtetë nuk është nëse ky model ka sfida. Çdo model i ri i ka. Pyetja është nëse këto sfida janë menduar dhe zgjidhur që në fillim.
Në thelb, një bankë digjitale është si çdo bankë. Ajo funksionon me të njëjtat rregulla dhe mbikëqyrje si çdo bankë tjetër. Ofron llogari, pagesa dhe shërbime financiare njësoj si bankat tradicionale. Dallimi është te mënyra si klienti e përjeton shërbimin. Në vend të sportelit dhe letrave, proceset janë të automatizuara, më të qarta dhe shpesh më të shpejta.
Avantazhi kryesor i bankave digjitale vjen nga mënyra si janë ndërtuar. Pa degë fizike dhe me procese të automatizuara, kostot janë më të ulëta dhe vendimet merren më shpejt. Për bizneset dhe individët kjo do të thotë më pak kohë të humbur, më shumë transparencë dhe shërbime që mund t’i përdorin në çdo moment.
Shpesh thuhet se automatizimi e bën bankimin më pak personal. Në praktikë, ndodh e kundërta. Teknologjia ndihmon që proceset të jenë më të sakta dhe më të shpejta, ndërsa njerëzit mund të fokusohen tek këshillimi dhe mbështetja reale për klientët.
Një shqetësim i zakonshëm është siguria. Por bankat digjitale ndërtohen pikërisht mbi sisteme sigurie shumë të forta: verifikime të shumta, mbrojtje të të dhënave dhe monitorim të vazhdueshëm të transaksioneve. Këto nuk janë shtesa të mëvonshme, por pjesë themelore e mënyrës si funksionon banka.
Sfida më e madhe nuk është teknologjia, por perceptimi. Në tregje ku njerëzit janë mësuar me sportele dhe dokumente fizike, një bankë vetëm në telefon mund të duket e largët. Por me komunikim të qartë dhe transparencë, besimi ndërtohet gradualisht.
Në shumë vende të Evropës, bankat digjitale janë bërë tashmë pjesë normale e sistemit financiar. Shqipëria po hyn në këtë fazë si pjesë e një procesi natyror modernizimi.
Sipërmarrje si Jet Bank tregojnë se edhe në Shqipëri është e mundur të ndërtohet një bankë digjitale e bazuar në teknologji moderne, procese të automatizuara dhe standarde të forta sigurie.
Këto modele nuk shmangin sfidat, përkundrazi, ato përpiqen t’i zgjidhin që në mënyrën si është ndërtuar sistemi: nga hapja digjitale e llogarisë, te kontrolli i vazhdueshëm i rrezikut dhe mbrojtja e të dhënave.
Bankat digjitale nuk janë zgjidhja universale për çdo situatë, por ato ofrojnë një mënyrë më të thjeshtë, më të shpejtë dhe më transparente për të përdorur shërbimet financiare.
Për Shqipërinë, bankingu digjital nuk është një kërcënim për bankat tradicionale. Është një hap tjetër në zhvillimin e tregut financiar. Në fund, suksesi i tij nuk do të matet nga mungesa e degëve, por nga një gjë shumë më e rëndësishme: si do ndërtojë besim te njerëzit.
