Raketa e re gjigante e SpaceX shpërtheu disa minuta pasi u nis në fluturimin e saj të parë provë sot dhe u rrëzua në Gjirin e Meksikës. Kompania e Elon Musk synonte të dërgonte raketën ‘Starship’, 120 metra e gjatë, në një udhëtim rreth botës nga maja jugore e Teksasit, pranë kufirit me Meksikën. Nuk mbante njerëz apo satelitë.
Por introversi Musk nuk dorëzohet dhe rrëfen planin ambicioz që ka pas disa muajsh. Në një postim në Twitter, menjëherë pas ngjarjes, e quajti atë “një nisje testuese emocionuese e Starship! Mësova shumë për nisjen e provës së ardhshme pas disa muajsh”. Në javët para fluturimit, Musk dha shanset 50-50 që anija kozmike të arrinte në orbitë. “Asnjëherë nuk e dini saktësisht se çfarë do të ndodhë, “tha komentatori dhe inxhinieri i transmetimit të drejtpërdrejtë të SpaceX, John Insprucker. “Por siç e premtuam, eksitimi është i garantuar dhe Starship na dha një fund mjaft spektakolar.” Kompania planifikon të përdorë Starship për të dërguar njerëz dhe ngarkesa në Hënë dhe, përfundimisht, në Mars. NASA ka rezervuar një Starship për ekipin e saj të ardhshëm të ecjes në hënë dhe turistët e pasur tashmë po rezervojnë fluturime hënore.
Imazhet treguan se disa nga 33 motorët kryesorë nuk po punonin, ndërsa raketa u ngjit nga platforma e lëshimit, duke arritur deri në 24 milje (39 kilometra). Nuk kishte asnjë fjalë të menjëhershme nga SpaceX se sa motorë nuk arritën të ndizen ose të fiken para kohe. Përforcuesi duhej të hiqej nga anija kozmike disa minuta pas ngritjes, por kjo nuk ndodhi. Raketa filloi të binte dhe më pas shpërtheu katër minuta pas fluturimit, duke u rrëzuar në gji. Pas ndarjes, anija kozmike supozohej të përpiqej të rrethonte botën, përpara se të përplasej në Paqësor afër Hawait. Turma spektatorësh ndoqën nga ishulli Padre Jugor, disa milje larg nga vendi i nisjes së Boca Chica Beach, i cili ishte jashtë kufijve. Ndërsa u ngrit, turma bërtiti: “Shko, fëmijë, shko!”
Ishte përpjekja e dytë e lëshimit. Prova e së hënës u anulua nga një valvul përforcues i ngrirë. Starship tejkalon lehtësisht raketat e hënës të NASA-s – të shkuarën, të tashmen dhe të ardhmen. Raketa prej çeliku inox është projektuar që të jetë plotësisht e ripërdorshme me kthesë të shpejtë, duke ulur në mënyrë dramatike kostot, të ngjashme me atë që kanë bërë raketat më të vogla Falcon të SpaceX duke u fluturuar nga Kepi Canaveral, Florida. Asgjë nuk duhej të shpëtohej nga fluturimi provë.
Anija futuriste fluturoi disa milje në ajër gjatë testimit disa vite më parë, duke u ulur me sukses vetëm një herë. Por ky do të ishte nisja inauguruese e përforcuesit të fazës së parë me 33 motorë me karburant metani. SpaceX ka më shumë përforcues dhe anije kozmike të rreshtuara për më shumë fluturime provë. Musk dëshiron t’i largojë ata në mënyrë të shpejtë, kështu që ai mund të fillojë të përdorë Starships për të nisur satelitët në orbitën e ulët të Tokës dhe më pas të vendosë njerëz në bord. /A.Q./
