Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut ka vënë sërish në diskutim vendimin e gjykatave shqiptare për çështjen e eurodeputetit Fredi Beleri. Ai kaloi nëntë muaj e njëzet e dy ditë në paraburgim, dhe u lirua me kusht në 2 shtator të vitit 2024. Beleri u burgos pasi akuzohej për veprën penale korrupsion aktiv në zgjedhje.
Eurodeputeti është ankuar në Gjykatën e Strasburgut se paraburgimi i tij fillestar nuk ishte i bazuar në arsye përkatëse dhe të mjaftueshme dhe se autoritetet nuk morën parasysh masa alternative përpara se të urdhëronin ndalimin e tij në burg. Në lidhje me ankesën e Belerit, Gjykata e Strasburgut ka ngritur pyetjen nëse ka pasur shkelje të nenit 5/3 të Konventës, dhe në veçanti, a i shqyrtuan gjykatat vendase masa alternative ndaj vazhdimit të paraburgimit të kërkuesit?
Pikëpyetjet e ngritura nga Strasburgu
Aplikanti është shtetas grek dhe shqiptar.
A. Procedurat fillestare të paraburgimit
1. Më datë 12 maj 2023, në kuadër të fushatës së tij elektorale për postin e kryetarit të Bashkisë Himarë, u ndalua me dyshimin për blerje votash (korrupsion aktiv në zgjedhje).
2. Zgjedhjet u zhvilluan më 14 maj 2023 dhe aplikanti fitoi.
3. Më 1 qershor 2023, Gjykata e Apelit për Korrupsionin dhe Krimin e Organizuar konfirmoi urdhrin e gjykatës më të ulët për vendosjen e kërkuesit në paraburgim.
Gjykata konstatoi se në cilësinë e kryetarit të zgjedhur të bashkisë kërkuesi kishte autoritet të rëndësishëm që mund të përdorej për të penguar mbledhjen e provave. Gjykata vuri në dukje në veçanti se autoritetet nuk kishin qenë në gjendje të merrnin një numër regjistrimesh nga kamerat lokale, të cilat sugjeronin se kishte pasur disa përpjekje për të fshehur provat.
4. Ai shtoi se kërkuesi ishte dënuar në vitin 2004 për “nxitje të urrejtjes kombëtare” dhe “denigrim të Republikës ose simboleve të saj” dhe ishte dënuar me tre vjet burg (shih Beleri dhe të tjerët kundër Shqipërisë (vendim), nr. 39468/09, § 9, 10 maj 2016). Megjithatë, ai nuk ishte dorëzuar për të vuajtur atë dënim. Sipas mendimit të gjykatës, kjo tregoi se kërkuesi kishte prirjen dhe mjetet për t’i shmangur drejtësisë. Së fundi, gjykata shtoi se kërkuesi mund të kryente edhe një riveprim.
5. Më 25 korrik 2023 dhe 21 mars 2024, Gjykata e Lartë dhe Gjykata Kushtetuese, respektivisht, hodhi poshtë ankesat e kërkuesit.
6. Duket se, më 15 qershor dhe 31 korrik 2023, aplikanti bëri kërkesa të mëtejshme për shndërrimin e paraburgimit në një masë më të butë. Ai nuk ka dhënë asnjë informacion të mëtejshëm për rezultatin e këtyre procedurave.
B. Procedura penale
7. Më 5 mars 2024, Gjykata e Shkallës së Parë për Korrupsionin dhe Krimin e Organizuar e shpalli kërkuesin fajtor për korrupsion aktiv në zgjedhje sipas nenit 328 të Kodit Penal dhe e dënoi atë me dy vjet burg. Kërkuesi apeloi.
8. Kështu, kërkuesi kaloi nëntë muaj e njëzet e dy ditë në paraburgim (shih paragrafët 1-7 më lart).
9. Më 2 shtator 2024 kërkuesi u lirua me kusht.
10. Sipas nenit 5/ 3 të Konventës, ankuesi ankohet se paraburgimi i tij fillestar nuk ishte i bazuar në arsye përkatëse dhe të mjaftueshme dhe se autoritetet nuk morën parasysh masa alternative përpara se të urdhëronin ndalimin e tij në burg.
PYETJE PËR PALËT
A ka pasur shkelje të nenit 5/3 të Konventës? Në veçanti, a i shqyrtuan gjykatat vendase masa alternative ndaj vazhdimit të paraburgimit të kërkuesit?
j.l./ dita
