A është 150 vjeç, fantashkencë? Apo një kufi që dikush, diku, është shumë afër për ta thyer?

Nga Johana Lubonja

Botuar në DITA

Një mikrofon i harruar i hapur gjatë një takimi mes presidentit rus Vladimir Putin dhe atij kinez Xi Jinping ka rikthyer në qendër të vëmendjes një nga pyetjet më të vjetra dhe më intriguese të njerëzimit: A është e mundur që njeriu të jetojë deri në 150 vjet?

Dy liderët, të njohur për interesat e tyre në teknologji, siguri dhe zhvillim afatgjatë, janë dëgjuar duke diskutuar për transplantet e organeve dhe për mundësinë e zgjatjes radikale të jetës. Biseda joformale, por domethënëse, ka ngjallur reagime në qarqet shkencore dhe mediatike, pasi vjen nga dy vende që tashmë investojnë miliarda në teknologji mjekësore, gjenetikë dhe bioinzhineri.

Një ëndërr e vjetër, një garë e re

Që nga legjendat e lashta mbi eliksirin e jetës e deri te kërkimet e miliarderëve të Silicon Valley për “përmbysjen e plakjes”, dëshira për jetëgjatësi ekstreme nuk është ndalur kurrë. Por ndërsa më parë mbetej në sferën e mitit dhe fantashkencës, sot shkenca po e shtyn kufirin e moshës më tej.

Në dekadën e fundit, kompanitë bioteknologjike, sidomos në SHBA, por gjithnjë e më shumë edhe në Rusi dhe Kinë, kanë nisur projekte për rigjenerimin qelizor, terapitë gjenetike dhe transplantet artificiale të organeve. Në qendër të vëmendjes është pikërisht ngadalësimi — ose edhe ndalimi — i plakjes në nivel biologjik.

Putin dhe Xi si sinjal politik?

Nuk është hera e parë që liderët autoritarë tregojnë interes për jetëgjatësinë. Vetë Putin ka përmendur shpesh shëndetin, ndërsa Kina ka ndërtuar qendra kërkimore për jetëgjatësinë dhe po udhëheq botën në transplantet e organeve (shpesh mes polemikash për mënyrën si sigurohen ato).

Biseda e fundit duket më shumë se një kuriozitet: është një sinjal që elitat botërore po e shohin jetëgjatësinë ekstreme jo më si fantazi, por si një objektiv strategjik.

Po Shqipëria dhe pjesa tjetër e botës?

Në vendet si Shqipëria, ku sfidat bazike të shëndetësisë ende janë të mëdha, debati për 150 vjet jetë mund të duket absurd. Por me përparimin e teknologjisë dhe përhapjen graduale të inovacionit mjekësor, pyetja nuk është më “a do të ndodhë?”, por “kur?” dhe “kush do të ketë akses?”.

Biseda e shkurtër mes Putin dhe Xi rihap një temë që prek jo vetëm shkencën, por etikën, drejtësinë dhe vetë kuptimin e jetës. A do të jetë jetëgjatësia e pakufishme privilegj i të pasurve dhe i të fuqishmëve? Apo një e drejtë që duhet shpërndarë për të gjithë?

Për momentin, mbetemi me pyetjen: A është 150 vjeç thjesht një numër? Apo një kufi që dikush, diku, është shumë afër për ta thyer?

—-

©️Copyright Gazeta DITA

Ky artikull është ekskluziv i Gazetës DITA, gëzon të drejtën e autorësisë sipas Ligjit Nr. 35/2016, “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e lidhura me to”. Shkrimi mund të ripublikohet nga mediat e tjera vetëm duke cituar DITA dhe në fund të vendoset linku i burimit, në të kundërt çdo shkelës do të mbajë përgjegjësi sipas Nenit 178 të Ligjit Nr/ 35/2016