Dr. Arben Hoxha
Botuar në DITA
Agjencia Evropiane e Hapësirës (ESA) ka arritur të përcaktojë me saktësi të lartë trajektoren e objektit interstellar 3I/ATLAS, i treti që viziton sistemin tonë diellor pas ‘Oumuamua-s dhe kometës Borisov. Zbulimi u bë i mundur falë të dhënave të mbledhura nga sonda ExoMars Trace Gas Orbiter, e cila e vëzhgoi objektin nga orbita e Marsit kur ai kaloi rreth 30 milionë kilometra larg planetit të kuq.
Falë vëzhgimeve nga Marsi dhe teleskopëve tokësorë, ESA arriti një precision dhjetëfish më të lartë në përcaktimin e kursit të tij ndërsa objekti lëviz me mbi 210 mijë km/orë përmes hapësirës.
A rrezikoi ndonjëherë Tokën?
Sipas analizave të ESA-s, 3I/ATLAS nuk ka qenë asnjëherë një kërcënim për Tokën, pasi trajektorja e tij ka kaluar shumë larg orbitës sonë. Edhe në perihelion, pikën më të afërt me Diellin, rruga e tij nuk u afrua në distancë që mund të shkaktonte shqetësim për planetin tonë.
Ekspertët theksojnë se objekte të tilla interstellare—edhe pse spektakolare dhe të rralla—zakonisht nuk paraqesin rrezik për planetët e sistemit diellor, për shkak të shpejtësisë së madhe dhe trajektoreve që nuk i lidhen gravitacionit të Diellit. Megjithatë, studimi i tyre është i rëndësishëm sepse çdo objekt i këtij tipi është një mesazhues nga një sistem tjetër yjor dhe një test i vlefshëm për sistemet e mbrojtjes planetare.
Pse vëzhgimi i 3I/ATLAS ishte kaq i rëndësishëm
Kjo është hera e parë që një objekt interstellar vëzhgohet nga një sondë që ndodhet në një planet tjetër. Të dhënat e ExoMars, por edhe të misionit JUICE që po vazhdon ta monitorojë, po i ndihmojnë shkencëtarët të kuptojnë më mirë si lëvizin objektet që vijnë nga jashtë sistemit tonë dhe si të përmirësohet reagimi në rast se një ditë një objekt ndërplanetar përbën rrezik të vërtetë.
Ndërsa 3I/ATLAS po largohet me shpejtësi nga sistemi diellor—një vizitor që nuk do të kthehet kurrë—analiza e tij po lë pas një trashëgimi të vyer shkencore: një demonstrim konkret që mbrojtja planetare nuk është më një koncept teorik, por një praktikë që po testohet në kohë reale.
©️Copyright Gazeta DITA
Ky artikull është ekskluziv i Gazetës DITA, gëzon të drejtën e autorësisë sipas Ligjit Nr. 35/2016, “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e lidhura me to”. Shkrimi mund të ripublikohet nga mediat e tjera vetëm duke cituar DITA dhe në fund të vendoset linku i burimit, sipas Nenit 178 të Ligjit Nr/ 35/2016
