Kontinenti që nuk njohim: Kush është dhe çfarë përfaqëson Ibrahim Traore

Ibrahim Traoré është udhëheqësi ushtarak i Burkina Fasos që mori pushtetin në shtator 2022 përmes një grushti shteti. Ai është aktualisht një figurë qendrore në zhvillimet politike dhe sociale të vendit. Rrjetet sociale janë mbushur me video ku lakohet emri dhe veprimet e tij.

Në maj 2024, qeveria ushtarake njoftoi zgjatjen e periudhës së tranzicionit për edhe pesë vjet, duke i dhënë mundësinë Traoré-së të kandidojë në zgjedhjet e ardhshme presidenciale.

Në dhjetor 2024, Traoré shkarkoi kryeministrin Apollinaire Kyélem de Tambèla dhe shpërndau qeverinë, pa dhënë arsye të qarta për këtë vendim.

Në prill 2025, pas një përpjekjeje të dështuar për grusht shteti dhe kritikave nga SHBA për keqpërdorimin e rezervave të arit, mijëra njerëz dolën në rrugët e Ouagadougou për të mbështetur Traoré-në, duke shfaqur ndjenja anti-amerikane dhe solidaritet me Rusinë.

Reforma të brendshme

Traoré ka ndërmarrë reforma të ndryshme, duke përfshirë ndarjen e re administrative të territorit për arsye strategjike dhe ekonomike, si dhe krijimin e gjykatave tradicionale për të integruar vlerat lokale në sistemin e drejtësisë.

Ai ka refuzuar ndihmën nga FMN dhe Banka Botërore, ka ulur pagat e ministrave dhe parlamentarëve me 30%, ka rritur pagat e nëpunësve civilë me 50%, dhe ka investuar në sektorët e bujqësisë dhe përpunimit të arit për të stimuluar ekonominë lokale.

Në një përpjekje për të forcuar identitetin kombëtar dhe për të reduktuar ndikimin kolonial, gjyqtarët dhe zyrtarët e tjerë kanë filluar të veshin veshje tradicionale të bëra nga pambuku lokal në vend të togave të zeza të stilit francez.

Traoré ka ndërtuar gjithashtu një retorikë të fortë anti-imperialiste që nga marrja e pushtetit në shtator 2022. Ai ka akuzuar vazhdimisht fuqitë perëndimore për përpjekje për të kontrolluar burimet natyrore të vendit dhe për të minuar sovranitetin e tij.

Në fjalimet e tij, Traoré ka theksuar se “ne jemi viktima të pasurisë sonë, pasuri që imperialistët duan ta marrin me çdo kusht, duke synuar të na mbajnë në skllavëri”.

Mediat ndërkombëtare shkruajnë se, nuk ka prova të qarta publike që mbështesin pretendimet e Traoré se fuqitë perëndimore po planifikojnë atentate ndaj tij. Ndërkohë, Burkina Faso përballet me sfida të mëdha të brendshme, përfshirë një kryengritje të vazhdueshme xhihadiste që ka shkaktuar mbi 2 milionë të zhvendosur dhe ka lënë pjesë të mëdha të vendit jashtë kontrollit shtetëror.

Në këtë kontekst, retorika e Traoré kundër imperializmit mund të shërbejë si një mjet për të konsoliduar mbështetjen e brendshme dhe për të justifikuar politikat e tij, përfshirë shtypjen e mediave dhe shkeljet e të drejtave të njeriut.

Ndërsa ai ka theksuar nevojën për të mbrojtur sovranitetin e vendit, është e rëndësishme të analizohen këto deklarata në kontekstin e sfidave të brendshme dhe marrëdhënieve ndërkombëtare të Burkina Fasos.

A ka mbështetje brenda Afrikës Ibrahim Traore?

Kapiten Ibrahim Traoré gëzon një mbështetje të konsiderueshme në disa pjesë të Afrikës, veçanërisht në rajonin e Sahelit dhe në mesin e lëvizjeve pan-afrikane. Kjo mbështetje është e dukshme si brenda Burkina Fasos, ku ai është presidenti i përkohshëm pas grushtit të shtetit të vitit 2022, ashtu edhe në nivel rajonal, përmes aleancave politike dhe simbolikës anti-imperialiste që ai përfaqëson.

Më 30 prill 2025, mijëra qytetarë u mblodhën në kryeqytetin Ouagadougou për të shprehur mbështetjen e tyre ndaj Traoré-së pas një përpjekjeje të dështuar për grusht shteti dhe kritikave nga një zyrtar amerikan.

Protestuesit mbanin flamuj të Burkina Fasos dhe Rusisë, duke brohoritur “Rroftë Kapiteni Traoré!” dhe duke shfaqur ndjenja të forta anti-perëndimore. Një pjesëmarrës nga Liberia deklaroi: “Ai përfaqëson shpresën për Afrikën, për njerëzit me ngjyrë, për të gjithë luftëtarët e lirisë në mbarë botën” .

Traoré ka ndërtuar lidhje të ngushta me udhëheqësit ushtarakë të Mali dhe Nigerit, përkatësisht Assimi Goïta dhe Abdourahamane Tiani. Së bashku, ata formuan Aleancën e Shteteve të Sahelit (AES) në vitin 2023, një konfederatë që synon të forcojë bashkëpunimin në fushat e sigurisë dhe ekonomisë, duke u distancuar nga ndikimi i Komunitetit Ekonomik të Shteteve të Afrikës Perëndimore (ECOWAS) dhe duke u afruar me Rusinë.

Në këtë kontekst, Traoré shihet si një figurë frymëzuese për lëvizjet pan-afrikane dhe anti-imperialiste, duke ndjekur shembullin e Thomas Sankara, udhëheqësit revolucionar të Burkina Fasos në vitet 1980. Në vitin 2023, Traoré organizoi një ceremoni shtetërore për rivarrosjen e Sankara-s, duke e përdorur këtë ngjarje për të forcuar imazhin e tij si një pasardhës i ideve të tij.

Kritika dhe sfida

Megjithatë, qeveria e Traoré-së është përballur me kritika për shkelje të të drejtave të njeriut, censurë të mediave dhe abuzime nga forcat e sigurisë gjatë operacioneve kundër kryengritësve xhihadistë. Organizatat ndërkombëtare kanë raportuar për vrasje të paligjshme të civilëve dhe represion ndaj kundërshtarëve politikë.

Mbështetja për Ibrahim Traoré në Afrikë është e ndjeshme dhe e ndarë. Ndërsa ai gëzon popullaritet në mesin e mbështetësve të ideve pan-afrikane dhe anti-imperialiste, veçanërisht në rajonin e Sahelit, qeverisja e tij autoritare dhe sfidat e sigurisë në vend kanë ngritur shqetësime serioze për të ardhmen e Burkina Fasos dhe stabilitetin rajonal.

Dita – Ndërkombëtare