Fëmijët tanë nuk ndihen mirë. Anembanë Evropës, të rinjtë po protestojnë për çështje që variojnë nga mungesa e financimit për arsimin deri te kostoja e strehimit dhe e jetesës duke u nxjerrë sfida masive qeverive që tashmë janë nën presion të fortë.
Konfigurimi i saktë i shqetësimeve varion nga shteti në shtet. Në Spanjë, dëbimi i 87-vjeçares Maricarmen Abascal nga shtëpia e saj shërbeu si katalizator për këtë valë protestash; në Francë, studentët dolën në mbështetje të mësuesve në grevë; protestat e studentëve kanë tronditur Shqipërinë për muaj e muaj të tërë, së pari të nxitura nga planet për një zhvillim luksoz nga dhëndri i Presidentit të SHBA-së Donald Trump, Jared Kushner.
Pavarësisht katalizatorëve të tyre të ndryshëm, të gjitha këto lëvizje kanë thithur çdo pakënaqësi përpara se të shpërthenin në një valë gjithëpërfshirëse, pjesërisht duke frymëzuar edhe njëra-tjetrën. Protestuesit në Itali dhe Greqi u janë referuar homologëve të tyre francezë në slloganet e tyre. Protestat për strehimin në Spanjë u derdhën edhe në Portugali.

Sindikatat e studentëve nëpër Evropë po ndajnë këshilla dhe përvojat e tyre me njëra-tjetrën, i tha CNN-it Alice de Brito, zëvendëspresidente e sindikatës kryesore të studentëve të Francës, UNEF.
“Shoh më tepër ngjashmëri se sa dallime,” tha ajo. “Ne të gjithë po flasim për nevojën për investime në arsimim, në edukim, tek rinia në përgjithësi. Por ne po flasim gjithashtu për koston e jetesës, për strehimin”.
Udhëheqësja e sindikatës së studentëve italianë Sabrina Brizzola, tha gjatë një tubimi fundjavën e kaluar se janë aty “për shkolla që nuk na shemben mbi kokë, punë të sigurt dhe dinjitoze, për kujdes shëndetësor publik, për drejtësi shoqërore”.
Julius Fintelmann, bashkëthemelues dhe kryeredaktor i buletinit të përditshëm European Correspondent, thotë se protestat “pasqyrojnë ndjenjën se politika e Evropës po dështon me brezin e ardhshëm”.

Përveç arsimit dhe strehimit, ai tregon për një treg pune gjithnjë e më të pasigurt, që ka ndikuar këtë shpërthim të zemërimit të Brezit Z. “Mendoj se në rrënjë ajo që shohim është tipari që ka patur demokracia liberale, se brezi që vjen gëzon një jetë më të mirë se ai që është. Kjo tani thjesht nuk është më e vërtetë,” i tha ai CNN-it.
Dhe në fakt, vendet e Bashkimit Evropian më të prekura nga protestat – Greqia, Italia, Franca, Belgjika, Spanja dhe Portugalia – ndajnë një sfond ekonomik të zymtë dhe nivele të larta të borxhit kombëtar, duke e bërë të vështirë rritjen e shpenzimeve publike. Rendimentet e obligacioneve në Francë, për shembull, u ngritën në nivelet e tyre më të larta që nga viti 2002 të mërkurën, duke ushtruar më shumë presion mbi buxhetet e qeverisë.
‘Duke pritur për një përgjigje’
Protesta studentore janë mbajtur në fillim të vitit shkollor francez në shtator dhe tetor për nëntë vitet e fundit pasi të rinjtë që duan më shumë arsim e kuptojnë se nuk kanë mjaftueshëm mësues apo pajisje të mira, – vëren de Brito.
Këtë vit, megjithatë, ato u rritën si ortek bore, ndërsa studentët kërkuan reduktim të masivitetit të klasave, rritje të shpenzimeve për mësuesit, investime në infrastrukturë dhe një fund të dhunës policore kundër të rinjve. “Njerëzit thjesht janë të lodhur duke pritur për një përgjigje,” tha de Brito.

Arsimimi cilësor është një temë që shfaqet pavarësisht kufijve të Evropës. Mijëra studentë dhe mësues marshuan nëpër Greqi, përfshirë një grup që u mblodh jashtë parlamentit në Athinë duke thirrur, “nga Greqia në Francë, ne duam arsim publik, të lirë,” sipas Reuters. Kur studentët pushtuan për herë të parë një shkollë të mesme në Romë, më 7 tetor, ata shkruan “si në Francë” në rreshtin e parë të deklaratës që mbronte veprimet e tyre.
Por qeveria italiane ka kërkuar të minimizojë çdo ngjashmëri me lëvizjen e protestës në Francë. “Situata në Itali është shumë e ndryshme nga Franca,” tha Ministri i Arsimit Giuseppe Valditara më herët këtë muaj, duke përsëritur një pretendim të së djathtës së ekstremit se protestat franceze ushqehen nga vështirësia, e integrimit të emigrantëve të brezit të dytë në sistemin shkollor. Kjo nuk ekziston në Itali.

Strehimi është një tjetër çështje që shfaqet pavarësisht kufijve kombëtarë. Protestuesit italianë thonë se kanë vëzhguar nga afër protestat e strehimit në Spanjë, të cilat shpërthyen me të vërtetë në shtator dhe përfundimisht e detyruan qeverinë të thërriste zgjedhje të parakohshme.
Studentët në një grupim proteste në Romë i thanë CNN-it se strehimi i përballueshëm ishte i pandashëm nga një arsim i mirë. Njëra, Elisa Pastore, tha se ajo dhe vëllai i saj mezi përballojnë qiranë për një dhomë të vetme të përbashkët në kryeqytetin italian, ku ata ndjekin universitetin. Për gjysmën e parë të diplomimit të saj, përpara se vëllai të fillonte gjithashtu universitetin, asaj i duhej të udhëtonte 120 kilometra nga jashtë Romës për të kursyer para.
Grupe të tjera po protestojnë, gjithashtu. Ka edhe një bllokadë nga kamionistët në Itali, të revoltuar nga kostoja e rritur e karburantit pas luftës në Iran. Greva e tyee ka ndaluar prodhimin e mocarelës dhe disa lloj makaronave.
Çështje si strehimi kapërcejnë ndarjet ndërbreznore, duke tërhequr brezat e vjetër në protesta gjithashtu.

Në Portugali, mijëra njerëz janë mbledhur në Sheshin Rossio, një nga sheshet më të ngarkuara të Lisbonës, çdo mbrëmje këtë javë. Disa madje ngritën çadra dhe 55 persona u arrestuan në orët e hershme të mëngjesit të martën. Pamjet e arrestimit kanë nxitur demonstrata të mëtejshme. Protestuesit, duke valëvitur flamuj me sllogane si “Casas para morar,” që do të thotë “Shtëpi për të jetuar,” kanë kërkuar tavanë mbi rritjet e qirasë dhe përmbysjen e një ligji të ri që i bën dëbimet e atyre që nuk munden të paguajnë, më të lehta.
Demonstratat afatgjata në Shqipëri dhe Serbi janë përqendruar më shumë te antikorrupsioni, duke u përshkallëzuar në lëvizje që kërkojnë largimin e qeverisë.
Protestat disamujore në Shqipëri u kthyen në të dhunshme javën e kaluar, por Kryeministri Edi Rama kundërshton çdo thirrje për t’u dorëhequr. Në vend të kësaj ai akuzon protestuesit se po kërcënojnë planet e tij që vendi të anëtarësohet në BE.
“Ne duam një ndryshim, prandaj jemi këtu,” i tha një protestues në Shqipëri Reuters-it. “Ne kërkojmë një qeveri të re, të pakorruptuar, ne nuk duam negociata me të korruptuarit”.

Ndërkohë në Serbi, studentët që nuk kanë ndaluar protestat për dy vitet e fundit tani kanë formuar partinë më të fuqishme opozitare ndaj udhëheqësit të kahershëm Aleksandar Vuçiq në zgjedhjet parlamentare të së dielës.
Një valë tjetër protestash përfshiu Francën të shtunën, ndërsa dhjetëra mijëra demonstrues marshuan në qytete përfshirë Parisin, Marsejën, Lionin, Lilën, Orleansin dhe Bordonë. I organizuar nga sindikata kryesore e studentëve të Francës UNEF, marshimi në Paris u ndoq gjithashtu nga CGT, një nga sindikatat më të mëdha të punës në vend, fermerët, aktivistët e klimës dhe jelekverdhët, lëvizja që doli për herë të parë në vitin 2018 gjatë protestave mbi kostot e karburantit.
Dhe me sa duket kjo nuk do ndalet lehtë. Sindikatat kryesore të punës në Francë dhe Spanjë kanë thirrur grevë të përgjithshme më 5 nëntor dhe 11 nëntor, përkatësisht. Në Gjermani, një grup që quhet “Gen Z regelt” (“Gen Z e rregullon”) ka thirrur për protesta mbarëkombëtare më 31 tetor. Dhe sindikatat e studentëve në Britani dhe Itali po planifikojnë një ditë të përbashkët më 20 nëntor për të protestuar ndaj kostos së rritur të jetesës.
——
Botuar në CNN, përshtatur në shqip nga Dita. Stefano Pozzebon, Pierre Bairin, Lucie Lepellec dhe Will Ripley kontribuuan në këtë raportim.

Ore po sikur nuk thoka gjë për Iranin, Rusin, ndasit fetare, brockullat pa fund te piktorit
Si ka mundesi?
Apo surealisti i Surelit i di me mire se CNN kto pune
Brezi i ri esht i zgjuar dhe ka te drejte jo vetem te revoltohet po edhe ti marr zvarrë keta hajdutet vilaxhinj
E kane kapur qe ARSIMI DHE EDUKIMI jane celsat e se ardhmes. Qe shoqeria te jete e mbushur me qytetarë jo me adhurues primitiv politikanesh spurdhjak
Mos e ke gje fjalen per mua or taj??
🙂
🙂
Rinia duhet t’i marr zvarr edhe Ramën edhe Berishën. Këta janë antishqiptarët e vërtet që po shkatërrojnë këtë vend. Duhen vrrur në sh shin skenderbe
😂😂😂😂😂
Arsim, arsim dhe vetëm arsim ka thënë Toni Blar kur mori drejtimin e shtetit.
Arsimimi dhe vetëm arsimimi lëviz botën përpara, sjellë zhvillim dhe mirëqenie të qëndrueshme. Me qytetarë të mirëarsimuar dhe me pushtetarë të përgjegjshëm me konkurrencë vlerash dhe për bazë meritën vjen një e ardhme e sigurt për breza. Polarizimi ekstremist i shoqërisë
sjellë kriza ekonomike e financiare dhe burim konfliktesh.
Konkretisht në Shqipëri nuk kemi pretendime siç pretendon kryeministri por kërkesa për një jetë normale, me paga që të përballojmë koston e lartë të jetesës që rritet me shpejtësi marramëndëse dhe këtu flitet për 80 %%të popullsisë dhe vjen gjithnjë në rritje kjo %sepse përsëri një shtresë e mesme (%shumë e vogël) po shkon drejt përkeqsimit të mirëqenies.
Këto ditë flitet për prindërit, për kujdesin për fëmijët, por si mund të diskutosh këtë problem kur prindit nuk i mundësohet përballimi i jetesës me punën 8orëshe(këtu përjashtohet administrata që është totalisht e korruptuar dhe ka 185ditë pushim në vit)
Prandaj protesta në Shqipëri nuk krahasohet me kërkesat qytetarëve Europianë kjo dihet se shihet nga emigrimi i rinisë shqiptare dhe mosha mesatare shumë e lartë e popullsisë në krahasim me këto vende.
Studentët dhe sindikatat e tyredo të çojnë më tej protestën.
CNN e thote qarte – protestat afatgjata ne Serbi e Shqiperi jane te perqendruara te antikorrupsioni e kerkojne largimin e qeverise.
Pra keto protesta ne Shqiperi e Serbi kane nis shume me pare nga ato neper Europe e kane kerkesa teresesht politike e ndryshe nga ato te tyret duke e nxjerre Bllof keshtu pretendimin e Rames se po perballet me ANTIFA si qeverite e tjera europiane.
Ne Shqiperi ashtu si ne Serbi protestat kane nje qellim kryesor – zbimin nga pushteti te dy autokrateve te korruptuar Rama & Vucic.
Ngjarje pa lidhje. Ne Serbi kane shume kohe qe rinia/studentet kane dale ne rruge mbas nje aksidenti. Ne France kane dale ne rruge emigrantet qe perdoren nga parti politike per te sulmuar qeverine aktuale. Ne albanistan kane dale 200 veta ose me pak qe mbeshteten nga qarqe islamike. Studentet qe i bashkohen protestes jane thjesht naive, nga mosha te papjekur te cilet perdoren nga qarqe islamike dhe politike
Ti thua pasdite ça thot kumandar poturja paradite.
Rusi thot ai , rusi ti
Saldhiu thot ao, Saldhiu ti nga pas
Dje tha feja, sot dhe ti feja
Po s ke mendje.vet dhe mendon kaplloqen e Edushes, me.mir mos shkruj hic.
Po je nga kta sumfllaqexhinjt me pages tjeter pun pastaj. Thjesht je nje mjeran, qe moderatori forumit duhet te te tregoj vendin.
Hajde lipsu, zagar i hajdutit
Replike pa lidhje fare, ke IQ te ulet apo je tape?
Rroftë RINIA
Rroftë QËNDRESA
Rama në burg
Berisha në burg
Numuroji mire!
Korrupcion dhe hajdutëri ka kudo në botë por në Europë janë rumunët serbët dhe shqiptarët që ma së tepërmi e thonë si popuj edhe vetë janë të njohur për hajdutëri dhe stimulim korrupcioni vjedhin edhe me bythë kush ka kalu andej e dinë këte andaj askushi nuk çuditet që rregullishtë i votojnë njerëzit dhe partitë e krim- korrupcionit
Problemi shqiptarë është pak ndryshe! Ne kemi problem krrupsionin politik, ku POLITIKA E DJATHTË DHE E MAJTË BASHKËPUNON! Opozita e Berishës është pasuruuar nga ministrat e Ramës! Berisha kakaris si gjel deti se e mbështet Rama!Metën e mbjanë në burg për të justifikuar vjedhjen e floririt, që e kanë bërë të gjithë bashkë! E gjithë politika duhet fshirë dhe, duhet tjetër poitikë e të tjerë njerëz! Agjennturat ehuaja, duke parëkëtë zemërim tl,shqiotarëve kërkojnl të përfitojnë si ujku,që kërkon mjergull. Ne nuk e dimë çfar i kanë kërkuar ruso- turqit dhe Ballkani Ramës (FAVORE) poliike në dëm të shqiptarëve. Është e kuptushme, që ata i kanë dhënë ultimatum e i thonë: “Ose na i jep ato, që duam,ose të rrëzojmë e sjellim Berishën, që e ka shitur shqipërinë që në 1992”! Jam i bindur se në fshehtë si agjenturat ruso- turke e ballkanike i kanë kërkuar shumë më tepër seç kërkojnë të tjerët zyrtarisht. E par në këtë këndëvështrim, ata janë më të rrezikshëm se investitorët që dalin zyrtarisht, se kërkojnë shumë m tepër.Kujtoni bisedën sekrete t,Erdohanit me hashim thaçin për hlenistët,,kurthapi ithoshte “kam problem Sulltani im, se më kërkojnë territore. Jepjua, -i tha Erdohani, kush thot të ms jua japësh”! Pra Erdogani në bsedë sekrete i thotë trahëtoje vendin tënd dhe falu territore serbëve! KJo nuk thuhet hapur. Në këtë këndëvështrim presionet e fshehta kundër ramës duhet të jenë më të rrezikëshme se kontarata zyrtare të deklaruara. E kemi thënë, që me Zvërnecin, se atë e organizuan, e financuaan dhe e menaxhuan të huajt. Dëshmi ishin edhe 4 autobuzë që shkuan në Zvërnec nga jashtë shtetit si dhe shumë makina serbe. Ne nga njera anë nuk duam të fitojnë agjenturat e huaja, por duam edhe të argojmë qeverinë e korruptuar të Ramës.
Eshte per te ardhur keq qe ne gazeten sot , qe une e lexhoj per dite, thuhet se kjo levizje ne Europe behet nga emigrantet. Keshtu duan politika dhe oligarket sot te justifikohen. Po keshtu e arsyeton dhe krye kapitalisti Trump. Aspak e vertete. Njerzit po punojne nga tre pune dhe nuk ja dalin. Politikanet nuk menduan thelle se duke shitur apartamentet privatit do vinte dita qe qytetaret te braktisnin shtepite ne pamundesi te paguani nga 400€ ne 1300€. Pra a eshte i mirepritur ne çdo fushe privati. Po qiraja eshte vetem nje. Globalizmi ne ekonomi ka bere kaq shume probleme , sa shoqeria ka mungesen e mallit para, pasi ky mall eshte akumuluar ne disa duar. Globalizmi rrezoi socializmin po sic kam komentuar dhe me pare , Globalizmi po i ha koken kapitalizmit kazhino qe sot fuksionon. Po pse pikerishte ne France. Po si ka thene autori i kapitalit. Ku fillon revolucioni? Ktheni koken nga Franca. Cili duhet te jete sistemi i ri ?! Ai i Rames apo metodologjia gjermane. Pra a duhe te flitet gjermanisht ? Njerez si RAMA i kane qendruar larg gjermanise, sistemit social -stat. Bile Rama ka shkuar aq larg sa ka futur ne burg ata qytetar pa pune qe nuk kane paguar energjine, qe ne socal- stat e paguan shteti. Kryeministri akoma dhe pas 14 vitesh nuk ka vendosur minimumin jetik qe eshte metri ne ekonomi. Ky zotni ka hyre e dale ne vizita neper shume vende po kurre nuk ka denjuar ti tregoje popullit, arsyet ,duke injoruar popullin, Gjithnje i mshefte dhe ironik dhe as e ka perfillur kurre kuvendin. Depresioni ne ekonomi si 100 vjete me pare po vjene ,historia po perseritet Bankat po kane kohe qe po tronditen. Po jo ne Shqiperi, siç thote i madhi guvernator te sigurta parate. Ashtu siç tha edhe per ato firmat mashtruese. Po ligjin e vendosi . Ne se humbet 100000000, do maresh 6000000. mbase gaboi. Po si thote i madhi president i Amerikes . Fajtor jane marksistet.
Baza e tere protestave eshte rritja e kostos te jeteses si rezultat i rritjes dyfish te cmimit te naftes si rezultat i luftes qe beri Trump ne Iran, mbyllja e ngushtices se Hormusit nga Irani dhe inflacioni ne Evrope si rezultat i luftes 5 vjecare qe nisi Putini ne Ukraine. Tre jane shkaktaret e kesaj situate boterore: Trump, Putin dhe Irani.