Realizëm “pa anestezi”

Nga Migena Aleksi

Fillimisht po citoj disa pjesë nga fjalimi i kryeministrit kanadez që ka hapur shumë debate në botë.

Ai tha se rendi nderkombetar i bazuar në rregulla po zbehet, se të fortët mund të bëjnë çfarë munden, ndërsa të dobëtit duhet të durojnë atë që u bie për pjesë.

Ai tha se fuqia e sistemit nuk vjen nga e vërteta e tij, por nga gatishmëria e të gjithëve për të vepruar sikur ajo të ishte e vërtetë. Por edhe brishtësia e tij vjen nga i njëjti burim.

Ai tha se nuk mund të jetosh brenda gënjeshtrës së përfitimit të ndërsjellë përmes integrimit, kur integrimi bëhet burimi i nënshtrimit tënd.

Ai tha se një vend që nuk mund të ushqejë veten, të furnizojë veten me energji apo të mbrojë veten, ka shumë pak zgjedhje. Kur rregullat nuk të mbrojnë më, duhet ta mbrosh vetë veten. Por, le të jemi të qartë se ku të çon kjo rrugë. Një botë fortesash do të jetë më e varfër, më e brishtë dhe më e paqëndrueshme.

Ai tha se sovraniteti që dikur garantohej nga rregullat, gjithnjë e më shumë do të mbështetet te aftësia për t’i bërë ballë presionit.

Ai tha se supozimet tona të vjetra e komode, se gjeografia dhe anëtarësimet në aleanca na garantonin automatikisht prosperitet dhe siguri, nuk vlejnë më

Ai tha se ne tani duhet ta përballojmë botën ashtu siç është, jo siç do të donim të ishte. Se fuqitë e mesme duhet të veprojnë së bashku, sepse nëse nuk janë në tryezë, janë në menu.

Ai tha se të fortët kanë fuqinë e tyre. Por ne kemi gjithashtu diçka: aftësinë për të reshtur së shtiruri, për t’i thënë gjërat si janë, për të ndërtuar forcuar shtëpinë tonë dhe për të vepruar së bashku.

Këto fraza na kumtojnë se rendi ndërkombëtar nuk po shembet sepse ishte i drejtë, por sepse nuk po sillet më si i tillë. Ai funksiononte jo nga e vërteta morale, por nga marrëveshja e heshtur për të vepruar sikur rregullat vlejnë për të gjithë.

Sot kjo marrëveshje po çahet.

Prandaj fjalimi i kryeministrit kanadez nuk është romantik. Është i ftohtë dhe realist. Ai nuk thotë se të fortët do të ndalen nga ndërgjegjja, por se integrimi që premtonte përfitim të ndërsjellë po shndërrohet në mjet presioni dhe nënshtrimi.

Vazhdimi i lojës “si më parë” nuk është pragmatizëm, por vetë-mashtrim.

Po! Konfrontimi i drejtpërdrejtë me të fortët të çon në humbje, nëse je vetëm. Por fjalimi nuk thërret për përplasje heroike. Ai thërret për heqjen e maskës dhe për ndërtim kapacitetesh reale, si ushqim, energji, siguri, koordinim. Jo izolim total, por duhet të shkojmë tek situata me më pak varësi naive.

Ideja që “të vegjlit nuk bashkohen kurrë” nuk është ligj natyre. Është parashikim që vetë-përmbushet nëse pranohet si i tillë. Lexova përgjigjen e kryeredaktorit Adrian Thano në bisedat me lexuesit-komentues të fjalimit mbi këtë pikë.

Ai thotë me të drejtë që edhe aleancat e sotme, që dikur dukeshin të pamundura, lindën gjithashtu nga frika e përbashkët dhe interesi, jo nga idealizmi.

Pra mesazhi final i këtij fjalimi është wë nuk po na kërkohet të shpëtojmë botën, por të mos shtiremi më.

Të fortët kanë fuqinë. Fuqitë e mesme ose të vogla kanë zgjedhjen që ose të vazhdojnë të jetojnë brenda një gënjeshtre komode, ose të pranojnë realitetin dhe të veprojnë bashkë.

Që të mos përfundojnë si “menu” në tryezën e të fortëve.

Ju quajeni si të doni por për mua ky fjalim ishte realizëm “pa anestezi”.

©️Copyright Gazeta DITA

Ky artikull është ekskluziv i Gazetës DITA, gëzon të drejtën e autorësisë sipas Ligjit Nr. 35/2016, “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e lidhura me to”. Shkrimi mund të ripublikohet nga mediat e tjera vetëm duke cituar DITA dhe në fund të vendoset linku i burimit, sipas Nenit 178 të Ligjit Nr/ 35/2016