Incidentet që përfshijnë balona kineze në hapësirën ajrore të SHBA-së duket se janë më të zakonshme sesa qeveria amerikane është e gatshme t’i pranojë publikut. Shërbimi i inteligjencës tashmë ka dijeni për të paktën katër prej tyre, shkruan ekskluzivisht Washington Post, duke zbuluar dokumente të tjera të mbledhura në aferën e quajtur rrjedhje Discord.
Këto janë rreth një duzinë dokumente shumë të klasifikuara, të destinuara vetëm për drejtues të lartë ushtarakë dhe të inteligjencës. Dokumenti i rrjedhur, i prodhuar nga Agjencia Kombëtare e Inteligjencës Gjeohapësinore (NGA), daton 15 shkurt – 10 ditë pasi Forcat Ajrore rrëzuan një balonë të quajtur Killeen-23 që ishte e pajisur me një mori sensorësh dhe antenash ndërsa fluturonte mbi bazën ushtarake në Montana, ku ruhen 150 raketa balistike ndërkontinentale të armatosura me koka bërthamore.
Nga një grumbull dokumentesh që supozohet se u zbuluan në internet në dhomën e bisedës Discord të Jack Teixeira-s, një anëtar i ri i Gardës Kombëtare Ajrore të Massachusetts, duket se ndërsa ata kanë informacion për balonat kineze, zyrtarët e inteligjencës ende nuk e dinë aftësinë e vërtetë të Killeen-23.
Dy balona të tjera kineze të viteve të mëparshme, të quajtura Bulger-21 dhe Accardo-21, përmenden me emër në dokumente. Njëri prej tyre fluturoi mbi një grup sulmues të avionëve amerikanë në Paqësor dhe tjetri qarkoi botën nga dhjetori 2021 deri në maj 2022 me teknologji të sofistikuar të vëzhgimit.
Megjithëse dokumenti përmend incidentet e mëparshme sekrete të “një tullumbace që fluturoi mbi grupin sulmues të transportuesit amerikan” dhe “një balone që u rrëzua në Detin e Kinës Jugore”, mbetet e paqartë nëse këto ishin Bulger-21 dhe Accardo-21. Nuk ka informacion konkret për datat e nisjes. Balonat duket se janë emëruar sipas kriminelëve famëkeq Tony Accardo, James “Whitey” Bulger dhe Donald Killeen.
Jack Teixeir u arrestua me dyshimin për rrjedhje informacioni dhe ndarjen e dokumenteve në një dhomë bisede Discord me një rreth miqsh.
Me gjasë, bazuar në pamjet nga një aeroplan spiun amerikan U-2, analistët e inteligjencës vlerësojnë se Killeen-23 mund të gjenerojë fuqi të mjaftueshme për të operuar “çdo” teknologji të vëzhgimit dhe zbulimit. Ai kishte aftësi të sofistikuara zbulimi, duke përfshirë “radarin me hapje sintetike”, SAR , të cilat mund të shohin natën dhe të depërtojnë në retë, sipërfaqen e tokës dhe materialet e holla.
SAR dërgon pulse mikrovalore në Tokë për të krijuar imazhe. Ndryshe nga sensorët optikë tradicionalë, kjo i mundëson SAR-it të kthejë imazhet gjatë natës dhe të depërtojë përmes reve, tymit, tokës sipërfaqësore, akullit dhe borës. Është treguar gjithashtu se SAR depërton në materiale të holla, duke përfshirë tarps, duke zbuluar objekte poshtë. Baloni kishte gjithashtu një antenë parabolike, sensorë dhe panele diellore që mund të gjenerojnë deri në 10,000 vat energji.
“Sasia e energjisë që mund të gjeneronte balona kineze ishte ‘shumë e madhe’”, tha Paul Byrne, një profesor i asociuar në Universitetin e Uashingtonit.
Megjithatë, të dhënat SAR nuk do të kishin qenë dukshëm të ndryshme nga të dhënat satelitore, tha Byrne, duke sugjeruar se balona kishte të ngjarë të mbante një sistem tjetër imazhi, siç është një aparat fotografik. Ashtu si Bulger-21 mbante një “ngarkesë video me lëvizje të plotë të zmadhuar”. Balonat ofrojnë një “mënyrë të fuqishme për të kryer” mbikëqyrje, tha Byrne, sepse ato mund të marrin të dhëna me rezolucion më të lartë dhe lëshimi i tyre është “më i qetë” sesa vendosja e satelitëve në hapësirë.
Për vite me radhë, studiuesit ushtarakë kinezë kanë shkruar për përfitimet e vendosjes së aftësive SAR në automjetet “afër hapësirës”.
Detaje të tjera teknike, përveç atyre që zbulohen në foto, janë mister. Qeveria amerikane gjeti mbeturinat nga vendi i përplasjes së balonës në Oqeanin Atlantik, por nuk pranoi të thoshte se sa ngarkesë u rikuperua. Dokumenti thotë se qeveria nuk ka “një koleksion imazhesh të pjesës së poshtme të ngarkesës Killeen-23 për t’i analizuar për sensorin optik”. Mungesa e konkluzioneve të detajuara në lidhje me aftësitë e vëzhgimit të balonës, shkruan Ëashington Post, ngre pikëpyetje në lidhje me vendimin për ta lënë atë të fluturonte mbi Shtetet e Bashkuara përpara se të rrëzohej, të cilin Departamenti i Mbrojtjes e justifikoi në atë kohë si një mundësi për të mbledhur informacion shtesë.
Një artikull i botuar në gazetën zyrtare të ushtrisë kineze, PLA Daily, në shtator 2020 përshkroi sesi aeroplanët dhe balonat mund të ngarkoheshin me radarë dhe pajisje të mbikqyrjes fotoelektrike për të zbuluar objektivat për sulm. Dokumenti i zbuluar NGA përmban gjithashtu një imazh nga afër të një “strukture të paidentifikuar” rreth 0.75 metra në diametër që del nga maja e Killeen-23, qëllimi i së cilës është i paqartë.
Dokumenti përfshin gjithashtu një imazh të marrë nga Bulger-21 që duket se lidh drejtpërdrejt një balonë të tillë me Grupin e Shkencës dhe Teknologjisë së Aviacionit Eagles Men, një nga gjashtë kompanitë kineze që Shtetet e Bashkuara sanksionuan në shkurt për mbështetjen e programit të balonave të spiunazhit.
Kina hedh poshtë akuzat për spiunazh dhe incidenti me balonë i zbuluar në shkurt ka ngecur përpjekjet për të stabilizuar marrëdhëniet e tensionuara keq midis Kinës dhe SHBA-së, të cilat po bëjnë thirrje për opsione të moderuara nga të dy vendet. Pentagoni dhe Zyra e Drejtorit të Inteligjencës Kombëtare nuk pranuan të komentojnë.
Rrjedhja e dokumenteve të klasifikuara si top sekret ngre pyetje të reja në lidhje me sigurinë e brendshme të Pentagonit, shkruan Post.
Qeveria amerikane njoftoi Kongresin në shkurt për disa inkursione të mëparshme të balonave spiun kinezë në hapësirën ajrore të SHBA-së, duke përfshirë ato pranë Teksasit, Florida, Hawaii dhe Guam. Ministria e Mbrojtjes nuk pranoi të komentojë mbi fluturimin e grupit të goditjes së transportuesit.
Përveç incidenteve me balonat kineze, dokumentet përmbajnë një sërë informacionesh konfidenciale, tashmë të publikuara publikisht në Washington Post. Kështu, mësohet se sipas vlerësimit të Agjencisë së Inteligjencës së Mbrojtjes, “negociatat për përfundimin e konfliktit në Ukrainë nuk kanë gjasa gjatë vitit 2023”.
Dosjet përfshijnë gjithashtu përmbledhje të inteligjencës të bisedimeve të nivelit të lartë midis udhëheqësve botërorë, si dhe informacione rreth teknologjisë së avancuar satelitore të përdorur nga Shtetet e Bashkuara për spiunim. Ata gjithashtu listojnë inteligjencën për aleatët dhe kundërshtarët, duke përfshirë Iranin dhe Korenë e Veriut, si dhe Britaninë, Kanadanë, Korenë e Jugut dhe Izraelin. Një rrjedhje e tillë pritet të ketë implikime të gjera për SHBA-në dhe aleatët e saj. Dëmi është ende duke u vlerësuar.
j.l./ dita
