Shkencëtarët në Australi kanë zbuluar fragmente shkëmbi me moshë (në analiza karboni), 3,48 miliardë vjeçare që mund të jenë provat më të hershme të përplasjes së një meteori në Tokë… Pse jo dhe sekretin se si lindi jeta në Tokë.
Fragmentet, të njohura si sferula, mund të jenë formuar kur meteori u përplas në tokë, duke spërkatur shkëmbinj të shkrirë në ajër. Ky shkëmb i shkrirë më pas u ftoh dhe u ngurtësua në rruaza me madhësinë e kokës njerëzore, të cilat u groposën me kalimin e shekujve. Studiuesit e prezantuan këtë zbulim, i cili nuk është rishikuar nga kolegët, në Konferencën e 54-të të Shkencës Hënore dhe Planetare në Teksas, javën e kaluar. Në një përmbledhje të rezultateve të tyre, shkencëtarët arritën në përfundimin se sferulat, të cilat ata i shpuan nga një grup shkëmbinjsh vullkanikë dhe sedimentarë të quajtur Formimi Dresser i Pilbara Craton, në Australinë Perëndimore, janë “prova më e vjetër e një ndikimi bolidi të mundshëm, në të dhënat gjeologjike të Tokës (Një bolid është një meteoroid i madh, që shpërthen në atmosferë ndërsa bie në Tokë).
Deri më tani, provat më të vjetra të ndikimeve të meteoroideve ishin sferulat 3,47 miliardë-vjeçare, gjithashtu nga Pilbara Craton dhe fragmente 3,45 miliardëvjeçare, të gjetura në Kaapvaal Craton, në Afrikën e Jugut. “Ky hulumtim i ri dokumenton nxjerrjen në shkëmbinj pak më të vjetër, të cilët kanë një moshë prej 3,48 miliardë vjetësh (rreth 10 milionë vjet më të vjetër se sa ishte gjetur më parë)”, tha Chris Yakymchuk, një gjeolog në Universitetin e Kanadasë, i cili nuk ishte i përfshirë në hulumtimi, i tha botimit simotër të ‘Space.com Live Science’ në një e-mail. Rezultatet duken të forta, tha ai, por qasja në të gjithë grupin e të dhënave do të ishte e nevojshme për të konfirmuar rëndësinë e tyre. Shkencëtarët zbuluan sferulat në vitin 2019 në bërthamat e shkëmbinjve sedimentarë dhe i datuan duke përdorur izotope, versione të të njëjtit element kimik që kanë masa të ndryshme, për shkak të numrit të neutroneve në bërthamat e tyre. “Kjo është një teknikë e fortë dhe e besueshme takimi”, tha Yakymchuk. “Ne kemi një ide të mirë të moshës së tyre bazuar në datimin me izotop të mineralit zirkon”, shtoi. Ekipi arriti në përfundimin se sferulat ishin pothuajse me siguri me origjinë aliene, për shkak të përbërjes së tyre kimike. Ata zbuluan elementë të grupit të platinit; si iridiumi, në sasi shumë më të larta se zakonisht në shkëmbinjtë tokësorë, si dhe minerale të quajtura spinele nikel-krom dhe izotope të osmiumit brenda intervalit tipik për shumicën e meteoritëve. Duhet shpjeguar se janë të gjitha minerale aktualisht me çmimet më të larta në treg, të rralla dhe shumë të vlefshme në nano-shkencë dhe fusha të tjera.
Ata vunë në dukje gjithashtu se fragmentet kishin format karakteristike të trapeve dhe pikave të lotit të sferulave të goditjes dhe përmbanin fluska, të cilat priren të formohen kur spërkatjet e shkëmbinjve të shkrirë ngurtësohen pas një goditjeje meteoroidi. Provat e përplasjeve të meteoroideve me Tokën janë të vështira për t’u gjetur dhe shpesh të diskutueshme. Tektonika e pllakave dhe erozioni konsumojnë koren e planetit dhe mund të fshijnë gjurmët e goditjeve të lashta, të tilla si krateret e goditjes. Një studim i vitit 2012, që pretendonte se kishte zbuluar kraterin më të vjetër të meteorit në botë, shkaktoi një debat të nxehtë mes shkencëtarëve. Por kur forcat gjeologjike fshijnë një krater, ndonjëherë sferulat janë gjithçka që ka mbetur nga ngjarja.
“Ka dy grupe shkëmbinjsh të lidhur me ndikimin”, tha Yakymchuk. “Grupi i parë është vendi ku ruhet ende një krater i ndikimit – më i vjetri i njohur është struktura 2.23 miliardë vjeçare Yarrabubba, në Australinë Perëndimore. Grupi i dytë është vendi ku kemi fragmente shkëmbi dhe mineralesh që janë krijuar nga një goditje, por ato janë nxjerrë nga krateri i përplasjes dhe tani gjenden në shkëmbinj. Ekipi tani po studion shkëmbinjtë që mbështjellën sferulat dhe po analizon shtresat e ndryshme të sedimentit që shpuan, për të përmirësuar të kuptuarit e tyre për goditjen e meteorit. Bombardimet antike si kjo, besohet se formësuan kushtet në Tokën e hershme dhe mban të dhëna të rralla për historinë e planetit tonë. Pse jo dhe sekretin se si lindi jeta në Tokë.
