Në qytetin historik të Hararit në Etiopi, hienat nuk shihen si kafshë të rrezikshme, por si pjesë e jetës së përditshme dhe madje si “pastruese” të qytetit. Çdo mbrëmje, Abbas Yusuf, një nga “njerëzit e hienave” të fundit në Harar, i ushqen grabitqarët e egër me dorë, duke i thirrur me emra dhe duke ruajtur një traditë që trashëgohet prej dekadash.
Por përtej traditës së pazakontë, studime të reja tregojnë se hienat luajnë një rol të rëndësishëm ekologjik në qytetet etiopiane. Sipas kërkimeve të drejtuara nga ekologu Gidey Yirga nga Universiteti i Mekelles dhe Universiteti i Sheffieldit, publikuar në CNN, hienat dhe kafshët e tjera pastruese përpunojnë rreth 5 mijë ton mbetje organike në vit vetëm në qytetin Mekelle.
Studiuesit vlerësojnë se hienat kryejnë afro 90% të këtij “pastrimi”, duke ulur kostot e mbetjeve për bashkinë me rreth 100 mijë dollarë në vit. Për më tepër, ato ndihmojnë në reduktimin e ndotjes dhe pengojnë përhapjen e sëmundjeve të rrezikshme si antraksi dhe tuberkulozi i gjedhëve.
Në Harar, bashkëjetesa mes njerëzve dhe hienave daton prej të paktën 500 vitesh. Muret e lashta të qytetit kanë ende hapësira të posaçme, të njohura si “vrimat e hienave”, nga ku kafshët futen natën për të kërkuar ushqim.
Banorët vendas i konsiderojnë hienat edhe si mbrojtëse shpirtërore, pasi sipas besimeve lokale ato largojnë “xhindet” dhe shpirtrat e këqij.
Ekspertët paralajmërojnë se zgjerimi urban dhe afrimi i tepërt i hienave me njerëzit mund të rrisë rrezikun e sulmeve ndaj bagëtive dhe njerëzve. Pavarësisht kësaj, Abbas Yusuf beson se tradita nuk do të humbasë. “Kjo marrëdhënie do të kalojë brez pas brezi”, thotë ai për CNN, ndërsa përgatitet të ua trashëgojë këtë praktikë edhe fëmijëve të tij.
j.l./ dita
