Arsenali global bërthamor pritet të rritet në vitet e ardhshme për herë të parë që nga Lufta e Ftohtë, ndërkohë që rreziku i përdorimit të armëve të tilla është më i madhi në dekada, tha të hënën një institut udhëheqës për konfliktet dhe armatimet.
Pushtimi i Rusisë në Ukrainë dhe mbështetja perëndimore për Kievin ka rritur tensionet midis nëntë shteteve të botës me armë bërthamore, tha Instituti Ndërkombëtar i Kërkimeve të Paqes në Stokholm (SIPRI) në një grup të ri kërkimesh.
Ndërsa numri i armëve bërthamore ra paksa midis janarit 2021 dhe janarit 2022, SIPRI tha se nëse nuk ndërmerren veprime të menjëhershme nga fuqitë bërthamore, inventarët globalë të kokave të luftës mund të fillojnë së shpejti të rriten për herë të parë në dekada.
“Të gjitha shtetet e armatosura me armë bërthamore po rrisin ose përmirësojnë arsenalet e tyre dhe shumica po mprehin retorikën bërthamore dhe rolin që armët bërthamore luajnë në strategjitë e tyre ushtarake,” tha Wilfred Wan, Drejtor i Programit të Armëve të Shkatërrimit në masë të SIPRI-së, në grupin e ekspertëve. Vjetari 2022.
Tre ditë pas pushtimit të Ukrainës nga Moska, të cilin Kremlini e quan një “operacion special ushtarak”, Presidenti Vladimir Putin vendosi parandalimin bërthamor të Rusisë në gatishmëri të lartë. Ai ka paralajmëruar gjithashtu për pasojat që do të ishin “të tilla që nuk i keni parë kurrë në tërë historinë tuaj” për vendet që qëndruan në rrugën e Rusisë.
Rusia ka arsenalin më të madh bërthamor në botë me një total prej 5,977 koka lufte, rreth 550 më shumë se Shtetet e Bashkuara. Të dy vendet zotërojnë më shumë se 90% të armëve të luftës në botë, megjithëse SIPRI tha se Kina ishte në mes të një zgjerimi me rreth 300 kapanone të reja raketash.
SIPRI tha se numri global i kokave bërthamore ra në 12,705 në janar 2022 nga 13,080 në janar 2021. Rreth 3,732 koka luftarake u vendosën me raketa dhe avionë, dhe rreth 2,000 – pothuajse të gjitha që i përkisnin Rusisë ose Shteteve të Bashkuara – u mbajtën në një shtet të gatishmërisë së lartë.
“Marrëdhëniet midis fuqive të mëdha të botës janë përkeqësuar më tej në një kohë kur njerëzimi dhe planeti përballen me një sërë sfidash të përbashkëta të thella dhe urgjente që mund të adresohen vetëm nga bashkëpunimi ndërkombëtar,” tha kryetari i bordit të SIPRI dhe ish-kryeministri suedez Stefan Lofven.
a.m/dita
