Gjuhët anglisht, greqisht dhe hindi kanë “rrënjë të lashta” të përbashkëta — pavarësisht se tashmë duken shumë të ndryshme.
Studiuesit arritën së fundmi të zbulojnë forma të fjalëve të cilat nuk janë më në përdorim, por që ishin pjesë e gjuhës së parë – shkruan një artikull botuar në The Conversation përshtatur nga DITA.
Kjo na kujton se gjuhët që duket se janë larg njëra‑tjetrës, në realitet kanë lidhje të thella historike. Mësimi është se në thellësi të gjuhëve tona të sotme janë rrënjët e një gjuhe pararendëse, që dikur i bashkonte njerëzit.
Titulli origjinal i artikullit është: “Hindi, Greek and English all come from a single ancient language – here’s how we know” në The Conversation.
Autori i këtij artikulli të publikuar në 29 shtator është Mark W. Post, nga Universiteti i Sidnejit.
Artikulli shkruan se shumë gjuhë moderne të ndryshme — përfshirë anglishten, hindinë dhe greqishten — nuk janë ashtu si duken të pavarura.
Studiuesit gjuhësorë dhe historikë besojnë se të gjitha ato rrjedhin nga një gjuhë pararendëse e përbashkët, që për momentin quhet Proto‑Indo‑European (PIE).
Kjo ide, e mbështetur me metoda krahasuese dhe gërmime gjuhësore, na ndihmon të kuptojmë jo vetëm prejardhjen e fjalëve, por edhe migrimet dhe kontaktet kulturore në një histori të lashtë njerëzore.
Studiuesit krahasuan fjalë themelore që gjenden në gjuhë të ndryshme — për shembull “nënë”, “vajzë”, “ujë”, “drithëra” — për të gjetur forma të ngjashme që mund të kthehen pas në rrënjët e PIE.
Analiza fonetike dhe ligjërimi i zërit tregojnë se ka modele të rregullta të ndërprerjes së tingujve që vlejnë në evolucionin e fjalëve midis gjuhëve të ndryshme.
Duke përdorur modele që matin “sa shpejt ndryshojnë fjalët” në gjuhë, studiuesit mundën të vlerësojnë kur dhe si këto gjuhë u ndanë nga gjuhët pararendëse.
Edhe teknologjitë dhe prania e kulturës materiale (p.sh. blegtoria, rrota) lidhen me rrjedhën e gjuhëve dhe migrimeve nga zona të caktuara historike.
Po nga e ka origjinën kjo gjuhë e parë misterioze?
Për vendin dhe kohën e origjinës së gjuhës PIE ka një debat të fortë.
– Hipoteza e Stepës (steppe hypothesis) sugjeron që PIE është zhvilluar në stepa përtej Rusisë dhe Ukrainës dhe është përhapur përmes migrimeve nomade.
– Hipoteza e Anatolisë (Anatolian hypothesis) pretendon se gjuhët indo‑evropiane filluan nga zonat rurale të Anadollit (Turqia e sotme) dhe u përhapën me zgjerimin e bujqësisë.
Në Shqipëri janë bërë shpesh subjekt humori pretendimet se shqipja mund të jetë pararendëse e disa gjuhëve moderne.
Por çfarë dimë me siguri: Shqipja është një degë më vete brenda familjes indoevropiane, pra nuk rrjedh nga ndonjë gjuhë tjetër e njohur, si latinishtja apo greqishtja, por ka evoluar drejtpërdrejt nga një gjuhë e lashtë indoevropiane.
Është e vetmja gjuhë që mbijeton nga një degë që besohet të ketë qenë e lidhur me gjuhët e lashta të Ballkanit, si ilirishtja, dakishtja apo trakishtja — edhe pse lidhjet me to nuk janë plotësisht të provuara për shkak të mungesës së dokumenteve të shkruara në ato gjuhë.
Megjithëse shumë e vjetër dhe unike në strukturë, teoritë që e lidhin shqipen si nënë e gjuhëve indoevropiane ose si gjuha më e vjetër në botë nuk mbështeten nga prova shkencore dhe janë të paktën deri tani të natyrës spekulative ose mitike.
n.s. / dita
Obobo se mos e lexon Sazan Guri hahahaa
Per Hindi dhe Greek s’di cfare te them, po sa per Anglishten???? Hahahaha, Anglishtja eshte treçerek frengjisht dhe çerek gjermanisht, aq e vertete eshte kjo sa Heroi i Tre Musketiereve D’Artagnan-i do te shkonte ne Angli per te shpetuar Mbretin Charles I dhe i thane po si do te merresh vesh se ti nuk di anglisht, ai u pergjegj:
>
“Pas de problème, l’Anglais n’est qu’un Français mal prononcé”
>
Qe do te thote “S’ka problem, anglishtja nuk eshte gje tjeter veçse frengjishte e shqiptuar keq”
Anglishtja per gjuhesine dhe gjuhetaret eshte nje gjuhe e re mosha se ciles eshte maksimumo 15-shekullore. qe u zhvillua ne Britaine e Madhe pas mergimit aty te fiseve te veriut te Gjermanise (angelve , skaseve, etj). ajo klasifikohet se gjuhe gjermanike e grupit perendimor (krahas hollandishtes the flamandshes). Indishtja eshte nje gjuhe e burimit direkt indoeverpian si edhe shqipja, greqishtja dhe hitishtja armenishtja.
Uè sa e Fort kjo edhe Anglishtja gjuh e lashtee
Anglishtja eshte derivat i Gjermanishtes. Gazeta Dita te ruaj nivelin. Ne qe ju lexojme, nuk preferojme postime qejflish fejsbuku.
The Conversation është konsideruar një media serioze dhe e besueshme.
Ajo dallon sepse:
– Artikujt shkruhen nga akademikë dhe studiues me ekspertizë në fushat përkatëse.
– Përmbajtja kalon proces redaktimi gazetaresk, duke ruajtur standarde të larta të saktësisë dhe qartësisë.
– Ka një mision edukues dhe informues, jo sensacionalist.
Është përdorur gjerësisht si burim nga media të tjera të mëdha si BBC, The Guardian, Nature etj.
Pra, është një burim i besueshëm për informacion dhe analiza me bazë akademike.
Anglishtja nuk merret ne konsiderate nga Studiuesit e Historise se gjuheve te lashta Indoeuropiane sepse eshte gjuhe Hybride,.Anglishtja eshte Saxonishte(gjermanishte)+ndikime te frengjishtes dhe mbeturina bretone.Ay qe ben krahasime te anglishtes me fjale te gjuhes shqipe eshte nje idjot analfabet grekoman me nofken Erdogan..po ky eshte me keq se Agron Dalipi.Keto aferi me gjuhen MEME INDOEUROPIANE i ka gjermanishtjae cila eshte gjuhe meme per Anglishten.
Greqishtja eshte nje gjuhe e lashte e shkruar qe ne Lashtesi dhe ka privilegjin te jete nje faktor ne krahasimet mes gjuheve.
Shqipja ka Fatin e Madh qe ka ruajtur 35% te fondit te saj te lashte ne leksik. Kete studiues australian mos e merrni seriozisht.Eshte nje amator,profesor i ri qe ka zbuluar rroten.Ka mesuar ca fjale greqisht,anglishten po e ka gjuhe kolonjale dhe habitet si perkkojne shume fjale te anglishtes ,greqishtes,hindishtes.,.Po te mesoje shqip,latinisht,gjermanish perseri do te habitet se si edhe keto gjuhe indoeuropiane perkojne me Indishten e vjeter,SANSKRISHTEN,
Po kete e zbuluan Xhonsi, Lajbnici 3 shekuj me pare,Franc Nopca,Shlaicher Majer,Krecmer,etj etj 2 shekuj me pare dhe ketij Postit nga Sydney i kane lene te zbuloje rroten.
Moderator i nderuar,
Faleminderit per sqarimin.
Respekt!
Futja kot. Anglishtja është gjuhë gjermanike (gjuhët gjermanike janë njëra nga 12 degët e gjuhës mëmë indoeuropiane. Greqishtja është degë më vete e familjes indoeuropiane dhe indishtja i përket degës indo-iraniane të familje ie. Këto janë përcaktuar gati dy shekuj më parë.
Çfarë nuk botohet sot!
Shumica e gjuheve ne Europe (gjuhet gjermanike, gjuhët latine, greqishtja, shqipja, gjuhët sllave, dhe gjuhët balltike), armenishtja, iranishtja, gjuha pakistaneze, indishtja kane origjinen nga gjuha e lashte indoeuropiane qe para 4000-5000 vjetësh. Kjo vihet re se këto gjuhë, pavarësisht se sot janë të ndryshme, kanë ngjashmëri. Mjafton te shikojme si thuhen numrat ne keto gjuhe dhe shofim shumë ngjashmëri. Kjo hipotezë, gjithnjë e më e pranuar sot është tash 1 shekull.
Moderatori Dita!Kontrollo njehere ne Internet cfare eshte ky Posti.Nuk ka profesor te gjuhesise historike qe te quaje zbulim shkencor ngjashmerine e gjuheve indoeuropiane te Evropes me Hindishten dhe memen e saj Sanskrishten sepse kjo eshte zbuluar 4 shekuj me pare.
Nuk ka studiues te Historise se Gjuheve,qe mer per krahasine mes gjuheve Anglishtenmsepse kjo konsiderohet bije e gjermanishtes,.
Nuk ka Etimolog ne bote qe te deklaroje gomarlliqe gjuhesore te tilla si Jane zbuluar forma fjalesh te vjetra qe tani nuk jane me ne perdorim,qe gjinden vvetem ne keto tre gjuhe. Po a i krahasoi ZBULUESI me nja 10 gjuhe te tjera indoeuropiane (jo me shume),qe fliten ne Europe dhe Azi?
Shiko se mos Posti eshte ndonje student me canta,qe ka shetitur sivjet ne Indi.
A ndonje gazetar gjithollog si pun e asaj Shoshori Stafa,qe fjalen arabe Luvgat,e nxirrte nga italishtja Legat.
Vjet nje Reviste boterore Shume prestigjioze Shkenca botoi nje artikull shime shkencor,me titull:Gjuha shqipe eshte 8000 vjet e vjeter,nisur nga zbulimet palafite te Linit.8000 vjet te vjeter jane shtyllat e drurit,jo gjuha o Shkenca hajvaneve sensacionale!,.Se nuk u zbulua ndonje hu me mbishkrime ne Lin.
Une i besoj Fonetikes Historike dhe morfollogjise Historike te Shaban Demirajt qe ishte i sakte si ore zvicerane dhe nuk i besoj sensacioneve karagjoze edhe sikur te mbajne vulen e BBC.,
Ishin kohet kur mbreterit Ilir shtypen monedhat e para ne bot. E kjo nuk don as men e as kalem.
As per Demirajn ai mbetet kalem ne duart e politikave ne vite, kurrsesi nje vertetsi historike.
Demo doci i docerve, me thuaj nje mbret grek te kohes se gadishullit ILIRIK, e pellazgjik, e ne mo, mos derdellis sipas mijve te kenetave apo zerove qe hymnizuan diktaturen sikur historia fillon prej tyre.
Mos bëni sherre kot. Më vonë kjo tezë do të hidhet poshtë nga studiues të tjerë, tezat e këtyre të tjerëve do të hidhen poshtë nga të tjerë të tjerë e kështu me radhë deri kur gjuhët e sotme të jenë bërë gjuhë të vdekura.
Po ja psh, doli e vertete gjuha shqipe eshte djepi i anlishtesh greqishtes ! A na ben kjo krenar dhe fanar ndricues ne buz te Adriatikut ?!!!
Me gjuhen shqipe shqiptaret vriten per nje llaf goje !!!
Zgjohuni,mos merr flake shkrepse kot,,Piramidat nuk i ndertuan iliret,as Partenonin,dhe as monedhat e para,,Jane prere qindra,mos 2000 vjet para ilireve nga Sumeret dhe Egjiptianet e lashte.
Mos e ka shkruajtur ke shkrim “profesor” llalloshi me shok apo çabeji I partis
Ska gjuh te vjetra ne Gadishullin e ILIRVE per veçse SHQIP
angleshja greqishtaja Spanish’s apo latinishjta
Jan gjuhet e reja te SYSTEMIT te KONTROLLIT dhe te zhdukje e te gjitha gjuheve orgjinale
Si gjuha keltike galike që kan lidhje me shqipen që anglia i ka luftuar dhe lufton edhe sot jan gjuhet e vjetra
Të njejten gje esh ber me gjuhen Baske Dhe Gjuhen shqipe që SYSTEMI thosh apo e quanta gjuhen e djallit
Boll me fallacifitete e SYSTEMIT
Fol shqip
Folu shqip femijve
Folu shqip te gjith atyre që na kan munduar ta zhdukin gjuhen ton SHQIP
Beje boten te flas SHQIP
MOS u flisni femijve gjuhet e qenerive që na kan ber çdo krim deri sot dhe vazhdojn
As Italeshe
As greqeneshe
As frenqeneshe
As rusoqenshe
As serboqeneshe
As angleshe
As spanjqeneshe
As arbeqenshe
As tukoqenshe
VETM SHQIP. SE DHE ZOTI TË KUPTON ME QART
Ti Labi duhesh mbyllur në çmendinë një orë e më parë, pasi paraqet rrezikshmëri të lartë shoqërore .
Oooooooo Tellall që Ben tellallin e SYSTEMIT turkoserb
Çte dogji ty nuk te plqen gjuha shqipe se per ket pun paguhesh do flasesh kundra
Vazhdo tellalosjejen ti se rrogen e merr
Apo ta kan ul pak
Rrezikshmerin e bini agjent si puna jote që çnuk beni per te humb çdo vler te kombit Arber dhe ngritja e vlerave te SYSTEMIT fallco te KONTROLLIT
Dhe sikur ju te mbylleshit brenda atje ku po thua do ishim me te qet ne shqiptaret mos te flinim me nje sy hapur per tu ruajt nga krimet qe ju japin
Labo ti e ke mire, mora veshqe Trumpi, Putini dhe Xi Pingu kishin kerkuar te merrnin mesime private ne Gjuhen Shqipe. Nuk drejtohet bota ndryshe, kishin thene, po nuk more vesh cfare thone shqiptaret.
Labi
Hajvan i madh je
Merre me mënd o Edi, në kohën e inteligjencës artificiale, kur njerzit duhet të mësojnë sa më tepër gjuhë të huaja, se sot vetëm me shqipen nuk ha dot bukë asgjëkundi, ky kokërr injoranti labi, bën thirrje të mos mësojnë shqiptarët asgjë tjetër, vetëm gjuhën shqipe, ndërkohë që , në çdo lajmërim e ofertë pune, kërkesa e parë është gjuha e huaj .
Edhe për një copë pune si kamerier të kërkojnë gjuhën e huaj, ndërsa që të punosh në administratë duhet të dish më shumë se një gjuhë të huaj . Më vjen keq o patrioti labi po nuk ke aspak të drejtë .