Të paktën mbi 140 persona janë vrarë dhe më shumë se 100 të tjerë janë plagosur pasi persona të armatosur hapën zjarr dhe ndezën eksploziv në një sallë koncertesh në skajin perëndimor të Moskës.
Ja çfarë dimë deri tani:
Bashkia e Crocus
Kryeqyteti rus është një qytet i përhapur me mbi 12 milionë banorë.
Bashkia Crocus, e cila përfshin një qendër tregtare dhe një vend konferencash, shtrihet në periferi të Krasnogorsk, rreth 20 km (12 milje) në perëndim të Kremlinit dhe përgjatë rrugës unazore të Moskës.
E hapur në vitin 2009, salla e koncerteve është një vend i njohur argëtimi me një kapacitet për 6200 njerëz.
Ish-presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, dikur mbajti atje një konkurs Miss Universe.
Sulmi
Sulmi filloi të premten në mbrëmje pikërisht kur njerëzit po zinin vendet e tyre për një shfaqje të shitur nga ‘Picnic’, një grup i njohur rock nga epoka sovjetike.
Rreth pesë burra të veshur me rroba ushtarake hynë dhe hapën zjarr në ambjetin brenda sallës, duke tmerruar të pranishmit në koncert.
Dave Primov, i cili ishte në sallë gjatë sulmit, përshkroi kaosin dhe tmerrin brenda sallës.
Ka pasur të shtëna me armë zjarri”, tha Primov për agjencinë e lajmeve Associated Press.
“Ne të gjithë u ngritëm dhe u përpoqëm të lëviznim drejt korridoreve. Njerëzit filluan të panikohen, filluan të vrapojnë dhe u përplasën me njëri-tjetrin. Disa ranë dhe të tjerë i shkelën”.
Hetuesit rusë thanë se të paktën 133 njerëz ishin vrarë, ndërsa më shumë se 100 të tjerë u plagosën në një nga sulmet më të rënda që kanë goditur vendin në dekada.
Sulmuesit ndezën gjithashtu eksplozivë që ndezën një zjarr të madh që në një moment mbuloi deri në 12,900 metra katrorë (139,000 metra katrorë), sipas agjencisë ruse të lajmeve Interfax.
Helikopterët u futën për të shuar flakët nga ajri, ndërsa zjarrfikësit luftuan me flakët nga toka. Zjarri përfundimisht u vu nën kontroll herët të shtunën.
Ministria e Situatave të Emergjencave tha se zjarrfikësit ndihmuan rreth 100 njerëz të largoheshin nga bodrumi i ndërtesës, ndërsa operacionet e shpëtimit u nisën edhe për njerëzit e bllokuar në çati.
Gjueti për sulmuesit
Komiteti Hetimor i Rusisë, agjencia më e lartë shtetërore e hetimeve kriminale, hapi një hetim “terrorist” për sulmin dhe garda kombëtare, Rosgvardia, ishte midis njësive të vendosura për të kërkuar personat e armatosur.
Nikolai Patrushev, sekretari i Këshillit të Sigurimit të Rusisë dhe një aleat kryesor i presidentit Vladimir Putin, ka thënë se sulmi në Moskë tregon se sa serioz është kërcënimi i terrorizmit për Rusinë, raportoi TASS.
Ai shtoi se ata që kryen sulmin do të mbajnë përgjegjësi.
Shërbimi rus i sigurisë FSB i ka thënë Putinit se 11 persona janë arrestuar, përfshirë katër persona të përfshirë drejtpërdrejt në sulm, citon Interfax.
Kremlini nuk fajësoi askënd për sulmin, por disa politikanë rusë nxituan të akuzojnë Ukrainën.
Mykhailo Podolyak, një këshilltar i presidentit ukrainas Volodymyr Zelenskyy, mohoi përfshirjen e Ukrainës.
Ukraina nuk ka përdorur kurrë përdorimin e metodave terroriste, gjithçka në këtë luftë do të vendoset vetëm në fushën e betejës,” postoi ai në X.
ISIL merr përgjegjësinë
Shteti Islamik në provincën Khorasan (ISKP), një degë afgane e ISIL (ISIS), mori përgjegjësinë për sulmin në një deklaratë të postuar nga agjencia e lajmeve Amaq.
Ajo tha se luftëtarët e saj kishin sulmuar në periferi të Moskës, “duke vrarë dhe plagosur qindra dhe duke shkaktuar shkatërrime të mëdha në vend përpara se të tërhiqeshin në bazat e tyre të sigurt” dhe më pas u arratisën.
SHBA tha se kishte paralajmëruar gjithashtu për kërcënimin e shtuar të paraqitur nga “ekstremistët” me plane të pashmangshme për një sulm ndaj “mbledhjeve të mëdha” në Moskë.
ISIS-K [ISKP] ka qenë i vendosur në Rusi gjatë dy viteve të fundit, duke kritikuar shpesh Putinin në propagandën e saj,” tha Colin Clarke nga Qendra Soufan, një grup kërkimor me bazë në Uashington.
Michael Kugelman i Qendrës Wilson me bazë në Uashington, DC tha se ISKP “e sheh Rusinë si bashkëpunëtore në aktivitetet që rregullisht shtypin muslimanët”.
Çfarë ka thënë Presidenti i Rusisë, Vladimir Putin?
Presidenti rus Vladimir Putin tha të shtunën se të gjithë ata që janë përgjegjës për sulmin në Moskë do të identifikohen dhe ndëshkohen.
Të gjithë autorët dhe organizatorët që qëndrojnë pas këtij krimi, në mënyrë të pashmangshme do të përballen me një dënim maksimal. Pavarësisht se kush janë ata dhe kush i drejtonte, ne do të identifikojmë dhe ndëshkojmë të gjithë ata që qëndruan pas këtij sulmi terrorist”, tha ai në një fjalim drejtuar kombit.
Putin gjithashtu pretendoi se sulmuesit ishin përpjekur të arratiseshin drejt Ukrainës. Ai tha se informacionet paraprake treguan se disa njerëz në Ukrainë ishin të përgatitur për t’i lënë ata të kalonin kufirin nga Rusia.
Ai shtoi se e diela është shpallur ditë zie kombëtare.
Më herët, Putin u uroi shërim të shpejtë viktimave të plagosura dhe përcolli falënderimet e tij për mjekët që kishin trajtuar të plagosurit, u citua të ketë thënë zëvendëskryeministrja ruse Tatyana Golikova nga agjencitë ruse të lajmeve pas takimit me të.
Cilat sulme të mëparshme kanë shënjestruar Rusinë?
Në tetor 2015, një bombë e vendosur nga ISIL shpërtheu në një avion rus pasagjerësh mbi shkretëtirën e Sinait, duke vrarë të gjithë 224 personat në bord, shumica prej tyre rusë që ktheheshin nga pushimet e tyre në Egjipt.
Vendi u trondit gjithashtu nga një seri sulmesh vdekjeprurëse në fillim të viteve 2000.
Në shtator 2004, rreth 30 luftëtarë çeçenë pushtuan një shkollë në Beslan në Rusinë jugore duke marrë peng qindra njerëz. Rrethimi përfundoi në një gjakderdhje dy ditë më vonë dhe më shumë se 330 njerëz, rreth gjysma e tyre fëmijë, u vranë.
Në tetor 2002, luftëtarët çeçenë sulmuan një teatër në Moskë duke marrë peng rreth 800 njerëz në auditor. Forcat speciale ruse nisën një përpjekje për të shpëtuar robërit dy ditë më vonë, duke nënshtruar fillimisht sulmuesit me një gaz narkotik. Rreth 41 çeçenë vdiqën, si dhe 129 pengje, kryesisht nga efektet e gazit.
Si ka reaguar bota ndaj sulmit në Moskë?
- Presidenti kinez Xi Jinping i dërgoi “ngushëllimet” e tij Putinit, njoftoi agjencia shtetërore e lajmeve kineze Xinhua. Xi “theksoi se Kina kundërshton të gjitha format e terrorizmit, dënon fuqishëm sulmin terrorist dhe mbështet fuqishëm përpjekjet e qeverisë ruse për të mbrojtur sigurinë dhe stabilitetin e saj kombëtar”.
- Zëdhënësi i Shtëpisë së Bardhë John Kirby tha: “Imazhet janë thjesht të tmerrshme dhe të vështira për t’u parë. Ngushëllimet dhe menndimet tona padyshim do të jenë me viktimat e këtij sulmi të tmerrshëm.”
- Bashkimi Europian tha se ishte “i tronditur dhe i tmerruar” nga sulmi. “BE dënon çdo sulm kundër civilëve. Mendimet tona janë me të gjithë ata qytetarë rusë të prekur”, tha një zëdhënës i BE-së.
- Kryeministri indian Narendra Modi tha në X: “Ne dënojmë fuqishëm sulmin e tmerrshëm terrorist në Moskë. Lutjet tona janë me familjet e viktimave. India qëndron në solidaritet me qeverinë dhe popullin e Federatës Ruse në këtë moment pikëllimi.”
- Presidenti francez Emmanuel Macron tha se ai “dënon fuqishëm sulmin terrorist të marrë përsipër nga Shteti Islamik”, në një deklaratë të lëshuar nga Pallati Elysee. “Franca shpreh solidaritetin e saj me viktimat dhe gjithë popullin rus”, thuhet në deklaratë.
Gjermania, Afganistani, Norvegjia, Kuba, Italia, Japonia, Venezuela, Izraeli, Autoriteti Palestinez dhe Malajzia janë ndër shtetet e tjera që e kanë dënuar sulmin.
Përshtatur nga DITA / ALJAZEERA
