Nga Orgen Peci
Projektbuxheti i vitit 2027 i afrohet për herë të parë kufirit rekord prej 10 miliardë eurosh (976.1 miliardë lekë), por struktura e tij konfirmon një model fiskal që rëndon kryesisht mbi konsumatorët e thjeshtë dhe lë në hije shërbimet bazë publike. Nga çdo 100 lekë të ardhura tatimore që planifikohen të mblidhen, rreth 42 lekë do të sigurohen drejtpërdrejt nga TVSH-ja dhe akcizat — taksa që transferohen direkt te çmimet e konsumit — ndërsa pesha e tatimit mbi fitimin e bizneseve shënon rënie.
Shqipëria vijon kështu të ndahet ndjeshëm nga mesatarja e Bashkimit Europian, duke mbledhur mbi 41.7% të të ardhurave tatimore vetëm nga taksat e konsumit, kundrejt 26.8% që është mesatarja e BE-së.
Në anën e shpenzimeve, pabarazia thellohet edhe më tej. Mbi një e treta e shtesës buxhetore i orientohet investimeve kapitale (të cilat arrijnë në 201.5 miliardë lekë), kryesisht në projektet e infrastrukturës rrugore, portuale e mbrojtjes. Ndërkohë, sektorët kritikë për kapitalin njerëzor — arsimi dhe shëndetësia — rriten me ritme minimale prej vetëm 4% dhe 1.5%, që pothuajse amortizohen nga inflacioni i parashikuar.
Veç kësaj, buxheti i 2027-ës nuk parashikon një rritje të përgjithshme pagash për administratën publike, ndërsa fondet shtesë për pensionistët mbeten kryesisht te bonuset e përkohshme dhe jo te rritja e përhershme e pensionit bazë.
Këtë tablo e ndërlikon më tej paaftësia kronike e institucioneve për të ekzekutuar fondet e planifikuara. Pavarësisht se qeveria planifikon rritje të deficitit buxhetor, të dhënat e ekzekutimit tregojnë mosrealizim të lartë të investimeve publike përgjatë vitit.
Ky buxhet konsolidon një deformim strukturor: arkëton më shumë para nga xhepat e qytetarëve përmes rritjes së çmimeve dhe taksave, por dështon t’i kthejë ato në shërbime cilësore, zhvillim të arsimit apo mbrojtje sociale.
Kjo është gabim në një vend si yni që po përballet me tkurrje fatale të popullsisë dhe ikje masive të fuqisë punëtore.
Një shkrim i plotë analitik mund të lexohet duke klikuar KËTU
Dita
Kur taksat rriten për t’i shërbyer betonit e fasadave dhe jo njeriut, dështimi është i paralajmëruar. Pa një qytetar të formuar e të mbrojtur — që është themeli i çdo zhvillimi të qëndrueshëm dhe paqeje shoqërore — jeta në këtë vend katandiset thjesht si një ndeshje mes gladiatorëve