Tronditëse dhe mbresëlënëse. Ky është rezultati i një ekspedite disajavore në det të thellë të udhëhequr nga studiues nga e gjithë bota, që përfundoi me një surprizë të madhe: zbulimin e tre vullkaneve nënujore në brigjet jugperëndimore të Siçilisë.
Pa dyshim, ky zbulim ofron perspektiva të reja mbi aktivitetin gjeologjik në rajon dhe i shton një kapitull të ri historisë vullkanike të Siçilisë, e cila tashmë është e pasur dhe komplekse. Sipas shkencëtarëve, vullkanet janë të paktën gjashtë kilometra të gjerë dhe ngrihen më shumë se 150 metra mbi shtratin e detit përreth.
Çfarë janë vullkanet nënujore?
Të gjithë ata bashkohen me një seri konesh të tjera vullkanike të zbuluara në vitin 2019 nga Instituti Kombëtar i Oqeanografisë dhe Gjeofizikës Eksperimentale (OGS), në zonën detare midis Mazara del Vallo në provincën siciliane të Trapanit dhe Siacca, një qytet në Agrigento.
Konkretisht, ‘vullkanet nëndetëse’ janë struktura që janë nën sipërfaqen e tokës dhe nuk janë të dukshme. Shpesh këto formacione kalojnë pa u vënë re derisa të kryhen studime të hollësishme gjeologjike. Prandaj, zbulimi i tre vullkaneve ndoshta përfshinte teknologji të avancuara të hartës dhe monitorimit, të cilat i lejuan shkencëtarët të identifikonin këto karakteristika të fshehura.
“Ne besojmë se ky është një zbulim shumë i rëndësishëm sepse hedh dritë mbi shtretërit e detit të paeksploruar. Mesdheu është lundruar për mijëvjeçarë, por çuditërisht ne dimë shumë pak për shtratin e detit, “tha studiuesi i OGS Dario Civile për The Guardian.
Pse është një zbulim i rëndësishëm
Ekspedita, e cila është realizuar falë anijes gjermane ‘Meteor’, u ngarkua të eksploronte një pjesë të shtratit të detit të panjohur për njerëzit deri më tani. Ekipi në bord përfshinte studiues nga Universiteti i Maltës, OGS, Qendra Helmholtz për Kërkimet e Oqeanit në Kiel nga Gjermania, Instituti i Kërkimeve të Akuariumit të Monterey Bay nga SHBA, Universiteti Victoria i Wellington (Zelanda e Re), Universiteti i Kielit në Gjermania dhe universitetet e Birminghamit, Oksfordit dhe Edinburgut në MB.
Gjatë sulmit detar, shkencëtarët mblodhën mostra shkëmbi dhe depozita llave për analiza në tokë. “Ne kemi konstatuar aktivitet hidrotermale në zonë, por është ende herët për të përcaktuar nëse ato janë aktive apo jo”, theksoi Civile për mediat e sipërpërmendura. Për të përcaktuar nëse janë apo jo, shkencëtari ka pohuar se duhet së pari të analizojnë shkëmbinjtë e tyre dhe të interpretojnë profilet sizmike me rezolucion të lartë të fituara rreth tyre.
Gjithashtu, ata gjetën mbytjen e një anijeje 100 x 17 metra në një thellësi prej 110 metrash në të ashtuquajturin Banco Sin Nombre (Senza Nome Bank) në gjysmë të rrugës midis ishullit vullkanik Linosa dhe Siçilisë, megjithëse të dhënat për të janë ende të panjohura.
Si me çdo zbulim shkencor, është e rëndësishme që rezultatet të analizohen dhe verifikohen me kujdes për të siguruar saktësinë dhe besueshmërinë e tyre. Studimet e mëvonshme pothuajse me siguri do të kryhen për të thelluar kuptimin tonë për këto vullkane të reja nëntokësore dhe marrëdhëniet e tyre me aktivitetin vullkanik ekzistues në rajon.
