Samiti vjetor i NATO-s ka mbledhur udhëheqësit e aleancës në Ankara të Turqisë më 7 dhe 8 korrik, në një kohë kur zhvillimet gjeopolitike po dominohen nga lufta në Iran, konflikti në Ukrainë dhe debatet mbi rritjen e shpenzimeve ushtarake të vendeve anëtare.
Takimi zhvillohet mes thirrjeve të Shteteve të Bashkuara që aleatët evropianë të marrin një përgjegjësi më të madhe për mbrojtjen kolektive. Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi se një nga arsyet kryesore të pjesëmarrjes së tij në Samitin e NATO-s në Ankara është takimi me presidentin turk, Recep Tayyip Erdogan. Ai e përshkroi presidentin turk si një mik dhe një lider të respektuar.
Trump tha se së shpejti do të vendosë nëse do t’i shesë Turqisë avionë luftarakë F-35, pavarësisht një ndalimi nga Kongresi, ndërsa e vlerësoi vendin si më besnik se marrës të tjerë të aeroplanit.
Në samitin e NATO-s në Turqi, Trump u shpreh se shitjet janë diçka që SHBA-të e marrin në konsideratë. Ai u ndal edhe tek Grenlanda, për të cilën tha se duhet të jetë nën kontrollin e SHBA dhe jo të Danimarkës.
Më tej, ai foli edhe për luftën mes Ukrainës dhe Rusisë. Presidenti i SHBA-së u shpreh optimist për perspektivat për një marrëveshje paqeje midis tyre, pavarësisht se tha se asgjë nuk ka ndryshuar në lidhje me konfliktin.
Trump tha se ai kishte një bisedë shumë të mirë me presidentin rus Vladimir Putin dje. Kjo duke shtuar se ai foli edhe me homologun e tij ukrainas, Volodymyr Zelensky.
“Unë mendoj se ata të dy duan të bëjnë një marrëveshje. Është shumë keq që u desh kaq shumë, por mendoj se do të ketë diçka do të dalë. Ata të dy duan ta zgjidhin atë tani. Unë mendoj se do ta zgjidhim atë. Shpresojmë së shpejti”, tha Trump.
Kur u pyet nëse kishte ndryshuar diçka për të pasur këtë mendim, udhëheqësi amerikan tha se nuk dëshiron që të vriten më njerëz.
“Nuk ndryshoi kurrë, Unë thjesht nuk dua që ata të vrasin njerëz. Është masakër dhe duhet të ndalet” shtoi Trump, duke vënë në dukje se sa njerëz thuhet se vriten në konflikt çdo muaj.
Presidenti amerikan e përshkroi kryeministren italiane Giorgia Meloni si një person të mirë, pavarësisht konfrontimit të fundit intensiv verbal mes tyre.
Megjithatë ai shprehu pakënaqësinë e tij sepse Giorgia Meloni refuzoi të ndihmonte sulmin amerikano-izraelit ndaj Iranit.
Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky u bëri thirrje aleatëve evropianë që t’i japin përparësi prodhimit të sistemeve raketore anti-balistike gjatë fjalës në samitin e NATO-s në Ankara.
Udhëheqësi ukrainas e përshkroi gjithashtu kërcënimin e raketave balistike të Rusisë, si një çështje me rëndësi globale.
j.l./ dita
