Thonë se në kohët ku jetojmë, realisht janë të pakta gjërat që paraja nuk mund të blejë. Kufiri moral i lobimit vështirë se ekziston, duke konsideruar që përmes lobimit tentohet influencimi i individit, dhe jo i institucionit.
Individët, qofshin këta senatorë, kongresmenë, përfaqësues të BE-së e kështu me radhë, janë të “prekshëm e të aksesueshëm”, dhe rrjedhoja negative e lobimit është se ata ‘manipulohen’ personalisht por pasoja e manipulimit është institucionale.
Pra, lobimi i drejtohet individit, por rezultati i lobimit është institucional. Kjo është arsyeja pse sot, edhe në vende si SHBA-të, ku lobimi është i njohur e i garantuar me ligj, po bëhet një betejë e madhe ligjore për të limituar aksesin dhe nivelin e aksesit të firmave lobuese tek individët vendimmarrës.
A është e mundur që një vend si Shqipëria, me nivel të lartë korrupsioni, pandëshkueshmëri te zyrtarët e lartë, një kompani prestigjioze nga Brukseli ose SHBA ta paraqesin një politikan, një drejtues qeverie, një drejtues opozite, ndryshe nga ai që është?
Sigurisht që është e mundur. Përmes kontaktit individual me vendimmarrësit në SHBA apo në Bruksel, firmat lobuese përpiqen të ndryshojnë një perceptim ndoshta sipërfaqësor që autoritetet respektive kanë për qeverinë apo opozitën në Shqipëri.
Të mos harrojmë që zyrtarët amerikanë apo të BE-së nuk fokusohen vetëm tek Shqipëria; ata kanë prioritete lokale e ndërkombëtare, kanë fushata elektorale, kanë angazhime të shumëfishta, dhe sigurisht që vëmendja që ata i dedikojnë Shqipërisë mund të ‘zhvendoset’ lehtësisht përmes një procesi lobimi.
A mund të ketë një mekanizëm hetimi dhe gjykimi të pavarur, duke qenë se bëhet fjalë për lobistë nga SHBA apo BE? Këtë çështje e zgjidhin legjislacionet respektive. Firmat lobuese, si në Uashington ashtu dhe në Bruksel, janë të detyruara me ligj të bëjnë transparencë financiare, për të treguar se kundrejt kujt lobojnë dhe sa shpenzojnë për këtë limit.
Një artikull i para disa vitesh i publikuar edhe nga Dita shkruar nga gazetari Theodoric Meyer flet mbi mënyrën se si lobohet në Uashington dhe cilat lloj qeverish kërkojnë ndihmën e kompanive lobuese.
Aty përmendet edhe një firmë me të cilën PD ka lidhur më herët kontratë lobimit Sonoran Policy Group për të ndikuar te administrata e Trump, si dhe fakti që qeveria e Shqipërisë ka lobuar pranë administratës Obama.
Artikulli na ndihmon të ndërtojmë një sens të rritur kritik mbi klasën tonë politike, të kuptojmë se një foto me një politikan të rëndësishëm të huaj nuk është domosdoshmërisht reflektim i mendimit pozitiv. Por mbi të gjitha na ndihmon të kuptojmë kush ka nevojë për lobim. Qartësisht klasat politike të dështuara, qeveri të korruptuara, opozitat pa kredibilitet që duan të rimarrin pushtetin.
Ato kanë nevojë për mbështetje farsë, nga jashtë, sepse brenda vendeve që drejtojnë ekziston përgjithësisht një shoqëri e ndikueshme nga mendimi i qendrave vendim-marrëse në botë, për shkak se kanë humbur besimin tek klasa e tyre politike dhe mekanizmat e presionit i kanë të pakët ose inekzistentë.
——
Përgjigje e kryeredaktorit të gazetës DITA, për një pyetje nga Euronews mbi lobimin. Një artikull më i plotë mbi këtë temë, mund të lexohet në DITA, versioni print i gazetës
Shkurt dhe sakte !
Shume e sakte por teper e vonuar! Te gjithe i dime cfare eshte Lobimi! Koha sot eshte ‘te mbledhim faktet dhe t’i çojmë ne SPAK”!
Le te ckeputemi nga rsati i lobimit i Z. Basha:
Lobimi eshte nje menyre, qe krijon mundesine per konkurente te ndryshem, qe jane te intresuar te perkrahen nga shtetiti.
Per kete qellim ato dergojne informacione, qe te bindin shtetin, se produkti, sherbimet e tyre jane shume cilesore.
Kete pune bejne edhe konkurentet e tyre.
Ky eshte nje mekanizem i dobishem, sepse specialistet, kongresi, qeveria, e tjere, informohen me hollesi per avantazhet dhe disavantazhet e se ciles pale dhe bejne zgjedhjen e tyre me te mire.
Ky mekanizem e pakeson shume mundesine e korruptimit, sepse cdo gje eshte e dokumentuar.
VIPAT e predispozuar per akte korruptive e kane shum me te veshtire te veprojne, kur te gjitha idete, faktet, propozimet e paleve jane ne tavoline dhe analizohen nga grupe te specializuara.
Dime nga historia se Tajlerandi merte shuma te medha paresh kur dy konkurente kerkonin qe ai ti bente nje favor njerit prej tyre.
Thone, se Tajlerandi, i bente keto ujdi, kur interesat e Frances nuk demtoheshin nga zgjedhja e perfitusit.
A egziston kufiri moral i lobimit?
Le ta analizojmë këtë kufi me anen e modelit te me poshtëm:
1. Për çdo proçes, duke perfshire dhe lobimin, ” nje diapazon”, brënda të cilit lobimi funksjonon normalisht:
2. Gjatë lëvizjes brenda ketij diapazoni. për shëmbull nga e majta ne te djathte efektet e tij ndryshojne.
3. Në fillim efektet janë pozitive se lobimi ndihmon shume me teper per marje vendimesh te drejta se ndonje parregullsi e “vogel”.
4. Pastaj vjen nje pike qe arrihet perfitimi maksimal.
5. Më tej kur efektet negative qe lidhen me veprimet korruptive, efektiviteti i lobimit fillon te pakesohet.
6. Kur në “diapazonin perkates te punes”, arrihet pika, pas kalimit te së cilës, “dëmet jane me te medha se perfitimet”, rezulton se po futemi ne nje “zonë te ndaluar”.
7. Me ane te “mekanizmave të ligje”, dhe “mekanizmave të zbatimeve te tyre”, kufiri maksimal i lobimit kufizuohet.
8. “Kufiri maksimal” pas te cilit te korrupuarit ndeshkohen, krijojne bindjen, se cdo deshire, tentative ka nje kufi.
9. Ky kufi, që njerezit e pranojne dhe binden se nuk mund te tejkalohet, un e perceptoj si:
“Kufiri Moral i Lobimit”
10. Ne qofte se, “ligjet nuk veprojne”, kufiri moral “largohet aqe shume” sa duket se “nuk egziston”.
11. Konkluzioni:
a. “Per gjëra”, që ndryshon “brenda nje intervali” ka një zona qe “ajo gjë” është e dobishme, “e mire”.
b. Por ka dhe një zonë tjetër ku po ajo “ajo gjë” eshtë demëshme apo “e keqe”.
11. Nje shembull tjeter qe e ka permendur Presidenti Linkoln:
a. Mos mendo si ti djegesh shtepin dikujt.
b. Mendo si te ndertosh nje shtepi per vehten tende.
Keto thenie lidhen me Zilin, Xhelozin, …
c. Pak Zili te mobilizon mendjen, të vendosish se edhe ti mund ta besh këtë gje.
d. Zilia, xhelozia e jashtzakonshme te shtyn ne akte qe perfundon ne gremine. e madhe
Lobimin?kush paguan me shume eshte i mire pritur.pra, eshte shperblim spiunazhi ose para krimi e vene ne dispozicion me qellim:pastrim parash korrupsion.Pra e thjeshte,korrupsioni ekziston dhe e stimulon vete “miku i madh “SHaBAn.Ndaj ta lene menjane virgjerine e tyre demokratike.
Censuroje komentin tim ye meparshem ,moderator,ose bllokoji komentet sic e keni bere zakon shpesh here kuf keni frike nga reagimet e lexuesve!
O i mjeri moderator!
Po komentin tim te plote para ktij pse nuk e boton?
A po keni frike nga kritikat qe ju bej jyve si gazete!
Jeni bere hipokrite te pa skrupullt ne sherbim te pushtetit!
Turpu ju mbulofte!
A nuk e kuptoni se keshtu po beheni qesharake ne syte e lexuesve tuaj,kur botoni ankesen time per censurim te komentir me kritika ndaj jush por nuk botoni vete komentin?
Z. Kolombi,
Z. Adrian po ben pyetjen:
A egziston kufiri moral i lobimit?
Ju e dine se individet orjentohen nga interesat personale.
Ne kete proçes, per zgjidhjen e problemin e tyre, ka individe qe besojne se “kane te drejte” ne ate qe po bejne dhe e kalojne masen.
Ne keto kushte, “ky besim, bindje” perfundon brenda “kornizes se vete mashtrimit”, dhe “ai apo ajo”, qetesohet, ndjehet i sigurte se ka te drejte.
Por shteti, qe duhet te shohe, te gjeje “emerusin e perbashket optimal” ne teresi, ne sherbim te kombit,
nxjerr ligje dhe izbaton ato.
Pra, gazeta drita, po vendos interesat e shtetit, te popullit, mbi interesin e nje personi, qe mundohet te manipuloje ligjet ne lidhje me lobimin, per diçka qe eshte ne kundershtim, me ligjet e tjera te shtetit.
o arben trapi po ti qenke PSist i tërbuar.
nuk e dim ne kush ësht gazeta dita servile e ramutit. dita në komentet që e shajn si servile të rilindjes antishqiptare nuk i lejon
mua përdit më ndodh e njëjta gjë.
komentin e gjat me fakte e me argumenta nuk e botojn, kurse thirrjet për jocensurim i boton aq posht ka rën.
kishte të drejt njëri
aq e poshtër sa ka hequr poezitë të bukura e të këndshme satirike të Arben Dukës që Saliu e kishte vën në ktye të listës oër ta vrar
arben trapi po ti qenke PSist i tërbuar.
nuk e dim ne kush ësht gazeta dita servile e ramutit. dita në komentet që e shajn si servile të rilindjes antishqiptare nuk i lejon
mua përdit më ndodh e njëjta gjë.
komentin e gjat me fakte e me argumenta nuk e botojn, kurse thirrjet për jocensurim i boton aq posht ka rën.
kishte të drejt njëri
aq e poshtër sa ka hequr poezitë të bukura e të këndshme satirike të Arben Dukës që Saliu e kishte vën në ktye të listës për ta vrarë. e gjeta mënyrën si ta botosh komentin ps u censuruar. nickun mbaje të shkurtër. këtë e kuptova pas 5 tentativash të pasukseshme
Ne qofte se ju te dy, “Njeri ???” tjetri “Pa emer” nuk keni durim ti lexoni komentet, te analizoni, te kuptoni”
1. Epiteti “trapi” eshte nje favor qe ju behet.
2. Kur tju vije veza tek “B…A” do deklaruni: E bera nga “padia zoti….”.
3. Problemi eshte se ju jeni, “Gjeneratore te Kaosit”
4. Fakti qe ju jeni ju prodhoni…., duket se eshte jo “budallalleku” por misioni i juaj.
5. Ju po i shtrydhni ne maksimum “Lirine qe gezoni”, por qe e “abuzoni ne ekstrem”.
6. Por ju keni nje “mbrojtje”, se ju e njihni shume mire “friken” qe i penetroj te gjithe
ne kohen e “HOXHES”.
7. Per ke ju punoni?
8. Ai qe ju paguan duhet te jete “shum i fuqishem” dhe i leverdis te perhapi idene se:
9. Lobimi eshte nje mekanizem qe nuk ka asnje vlere.
10. Eshte nje makanizem korrupsioni.
11. Duhet gjetur kush perfiton nga nje ide e tille.
12. Publiku duhet te mare vesh, kush eshte ai apo ato, qe ju perkrah juve, qe i dini mire, interesat e juaja.
Z.Arben T,mos u bej avokat i z.Adrian e as rolin e mesuesit ndaj meje,se ti nuk e ke lexuar cfare kam shkruar une ne komentin tim qe me eshte censuruar dhe qe ankohem!
Eshte metode e njohur e moderatoreve(ne fakt e bejne me urdher),qe censurojne kritika ndaj qeverisjes ,ndersa lejojne sharje nga me banalet ndaj tyre!
A nuk eshte mbrojtja e sundimtareve Rama dhe Veliaj nga kritikat spo akuzat konkrete nje menyre LOBIMI qe DITA u ben atyre?
Pse ky qenka pushteti i katert i shtypur,mbrojtja e pusht shtetareve dhe jo i qytetareve!
Zoti Kolombi:
Adresimi im kishte te bente me; interpertimin e “kufirit moral te lobimit”.
Un e gjeta shum te dobishem artikullin e Z. Adrian.
Kjo eshte aresyeja, qe investova nje kohe jo te paket, ne perpjekje per ta sqaruar.
Ju mund te thoni se u zgjata shume.
Ka nje aresy, qe besoj se do e gjeni, te drejte:
1. Koncepti i “kufirit moral” eshte i lidhur me cdo aktivitet, qe zhvillohet ne, “nje zone pune”,
ne “nje diapazon” ku duhet te aplikojme nje nga konceptet me themelore, “principi i ballances”.
2. “Kete princip” populli jone e perkufizuar me se miri me shprehjen”:
Gjella me krype dhe krypa me karar.
3. Pra nuk mund te thuash per dicka, “ne kete rast krypen” ne se eshte e ” mire apo e keqe”
a. Deri ne nje mase eshte e mire, e nevojshme, bile e domdoshme.
b. Pas kalimit te mases kritike kthehet nga e mire, e nevojshme, ne nje produkt te demshem, te keq.
c. Kete ide, ne shpesh e harrojme, dhe behemi shpesh ekstermiste, pa e kuptuar.
4. Adriani eshte nga te paret qe e hedh kete ide ne nje rast konkret; ne ate te lobimit,
dhe une jam me te, ne kete moment, ne lidhje me kete pyetje qe parashtroi.
o karben trapi po mir mo qen, tani ne e morëm vesh që je patronazhist
po pse. e mbron ditën servilen e ramutit
a nuk lobon dita me artikuj proramut përditë.
po gazetat e tjera a nuk lobojn për ata që kan kërkuar të lobojn
telegrafi shkruan artikuj në favor të berishës se ai ka lobuar
pra o arben trapi mos na jep llogje pseudoanaliste të shaban muratit apo baton haxhiut
Prap e censurove edhe komentin tjeter o moderator?
Ju tmerron e verteta,ju te DITA-s prandaj i censuroni komentet me spec!
Doemos kur dikush nga ju e ka te punesuar familjaren drejtoreshe ne administraten e Kuvendit te Shqiperise,kete pune do bej,do censuroje!
Ju qe e perfaqesoni veten tuaj me ane te fjalis:
“Poshte pisat e gazetes…… me gjithe…..”;
JENI:
1. Nje individ pa personaliet.
2. Nje frikack i ndyre.
3. I ben dredha plumbit, mshihesh pas gaxhojit.
4. Ti nuk je kunder pistes se gazetes dita sepse:
5. Ajo te lejon, te ka krijuar mundesin qe te pickosh, te shkarkosh helmin.
6. Me sa duket, Z. Adrian Thano nuk ta del dot ty, se ke perkrahjen e dikujt, ne nje nivel
me te larte te “hierarkise se vendim marjeve”, se “Krye redaktori i Gazetes Dita”.
7. Kush eshte “AI apo ATO” qe po mundohen ta “erresojne diten”, ta “bejne nate”?
Lobimi në SHBA bëhet për të ndikuar nga kompani të caktuara që në Kongres apo në Senat të aprovohet një ligj që favorizon veprimtarinë prodhuse të kompanisë apo kompanive, psh kompanit e çelikut llobojnë që të aprovohet një ligj që kufizon apo ndërpret importin e çelikut nga vëndet europiane dhe këtu nuk diskutohet ka moral apo nuk ka moral.
Llobimi i qeveritarëve shqipëtar në SHBA në përgjithësi bëhet për të bër një fotografi me presidentin e radhës së SHBA dhe shpesh nuk bëhet nga kompanit legale por nga individë që paguhen ilegalisht për këtë punë. P.sh., thuhet që një qeveritar shqipëtar, për të llobuar për një fotografi me presidentin e nderuar Trump, llobuan duke paguar shefin e tualeteve të Shtëpis së Bardhë dhe në momentin që zoti Trump që ato ditë shkonte shpesh në tualet se kishte një diare të lehtë, mbasi u lehtësua i shkreti nga sikleti, kur doli nga tualeti, te dera, e priste qeveritari shqipëtar për të bër një foto dhe me kënaqsi ai pranoj dhe nuk pati kohë as të pyeste se kush ishte ai që doli në fotografi me të, se i shkreti po nga i njëjti siklet që nuk pyet edhe po të jesh president, u kthye me vrap prapsi në tualet dhe
në mediat shqipëtare u postua fotografija me lajmin që qeveritari i nderum u prit nga presidenti Trump dhe pati një bisedë konstruktive për forcimin e bashkpunimit SHBA kur
fotua kishte në sfond derën e tualetit.
Nashi, përse llobojnë kaq fuqishëm kryeministrat, presidentët tanë që të bëjnë vetëm një fotografi me presidentët e SHBA?
,
Kjo është si puna e prostitutave që, duke bër një operacion plastik, kthejnë virgjërin dhe qeveritari shqipëtar që si rregull nuk është njeri i ndershëm por “prostituon” rëndshëm në fushën e flliqur të kusarisë, krimit dhe korrupsionit dhe të gjithë shqipëtarët e dinë këtë,
ai , sidomos para një fushate zgjedhore, i çvirgjëruar para e mbrapa nga kusaria e shfrenuar, do të vrapoj patjetër në SHBA dhe në “klinikat” e shtrenjta të llobaxhinjëve, si shefi i tualeteve të Shtëpis së Bardhë, një fotografi do të jetë “cipa” që i kthen virgjërin morale sharlatanit kusar qeveritar shqipëtar dhe me foton me presidentin llobuar nga Grenelët e haleve korruptive të SHBA, ai poston në medja edhe idenë që
” Një burr 200 centmetra i gjatë, me të cilin pozon në një foto presidenti Bajden duke buzqeshur, nuk mund të jet kurr hajdut, drogaxhi, i korruptuar “, dhe me një herë,
ai, “prostituta” e kusarisë, krimit dhe korrupsionit e ndjen vehten me cipë, të virgjër moralisht, politikisht, madje me foton me presidentin amerikan si mburoj, bëhet më i egër në fushatën e kusarisë së pamëshirshme ndaj shqipëtarëve që duan të jetojnë me ndershmëri për të cilët ai ka një urrejtje patologjike.
Po kështu , takimi i fundit i polikusarit Ilir Meta me ambasadoren Kim, që sa qe president anashkalohej nga zyrtarët amerikanë dhe ambasadorja Kim sikur të kishte zgjeben, pamvarsisht detyrimit protokollor, është një takim ku është llobuar rëndshëm dhe ka synim që i çvirgjëruari Ilir Meta disa herë, të fitoj virgjërin dhe të riciklohet fuqishëm në politik dhe qeverisje që të kompesoj me të ardhurat llobimin e shtrenjtë duke rimar përsëri kusariqeverisjen e vëndit bashk me Sali Berishën.
Së shpejti s’ do të jetë e papritur tashma që Grenelët llobues amerikanë që jan shumë praktik, të fillojn procesin e virgjërimit të polikriminelit Sali Berisha, me gjithë se ai është bër shosh, është çvirgjëruar dhe virgjëruar nga llobistët disa herë, në qoftë se ai do të lloboj fuqishëm me duarët plot dhe
shqipëtar, besojini operacioneve plastike të kthimit të virgjëris nga mender “llobistët” amerikan të ” krye prostitutave” tanë politik që na kanë qeverisur këto 30 vjetë, të cilve nuk u mungojnë miljonat për të bër jo vetëm hundën, buzët, mullaqet dhe të heqin dhjamin nga plënci për tu dukur elegantë por edhe për të rifituar virgjërin politike në klinikat llobiste amerikane dhe europiane.
Lobim = korrupsion “i ligjshem” ne nivele te larta…
Prandaj nuk ka korrupsion te mirefillte ne USA, ….. se quhet “lobim”.
Filloi gjoja O’mbama nje lufte kunder lobingjeve, por e humbi qe shpejt. Normal, vete kishte mbledhur me shume se 1 miliarde dollare donacione fushate nga korporatat. Gjithsesi arriti qe te nxirrte jashte nga godina e Kongresit zyrat e korporatave …
Lobist i pakorruptuar por i pa informuar.