Viti i ri shkollor në Shqipëri: Një tjetër rrugëtim mes mungesave të vjetra dhe sfidave të reja

Këtë fillim shtatori mbi 500 mijë nxënës dhe mijëra mësues u kthyen nëpër shkolla për të nisur vitin e ri shkollor 2025-2026.

Me çanta në krah dhe emocione në fytyra, mijëra fëmijë ulen për herë të parë në bankat e shkollës, ndërsa të tjerë vazhdojnë një rrugëtim të gjatë, në një sistem që ende kërkon rrënjësisht përmirësim.

Por pas tingullit të parë të ziles, që gjithmonë ngjall një ndjenjë shprese, qëndrojnë sfida të mëdha dhe të njëjtat plagë të vjetra të arsimit shqiptar.

Mësues që mungojnë, shkolla që rrënohen

Vitet e fundit, Shqipëria përballet me një mungesë në rritje të mësuesve, veçanërisht në zonat rurale. Shkollat ​​vazhdojnë të funksionojnë me staf të reduktuar, shpesh me mësues që mbulojnë disa lëndë për mungesë specialistësh.

Nga ana tjetër, disa shkolla të reja janë ndërtuar, por dhjetëra të tjera në zona të thella kanë nevojë për rikonstruksion të menjëhershëm, mungojnë ngrohja, laboratorët dhe mjetet mësimore.

Arsimi profesional mbetet në hije

Përpjekjet për të promovuar arsimin profesional kanë qenë të fragmentuara dhe shpesh të paplota. Shumë të rinj ende zgjedhin degë universitare që nuk lidhen me nevojat e tregut të punës, ndërsa shkollat profesionale vuajnë nga mungesa e teknologjisë, praktikës dhe bashkëpunimit me bizneset.

Braktisja shkollore, plagë që thellohet

Emigracioni, varfëria dhe mungesa e perspektivës janë faktorët kryesorë që nxisin braktisjen shkollore, një fenomen që ka marrë përmasa alarmante sidomos në shkollat 9-vjeçare. Në shumë zona, klasat boshatisen, dhe me to edhe e ardhmja.

Reforma arsimore në letër

Megjithëse janë ndërmarrë disa reforma – për kurrikulën, digjitalizimin dhe rritjen e kompetencave të mësuesve – shkolla shqiptare mbetet kryesisht teorike, e papërshtatur me kohën dhe me pak hapësira për kreativitet apo të menduar kritik. Mësuesit kërkojnë trajnim serioz, jo thjesht orë formale me certifikata.

Në një shoqëri që ndryshon shpejt, shkolla nuk mund të mbetet prapa.

Viti i ri shkollor është një mundësi për të mos e lënë më arsimin në vendin e dytë të prioriteteve. Sepse një komb që nuk investon te shkolla, nesër do investojë shumëfish në zgjidhjen e pasojave.

Dita