​As nami, as gogoli. Përgjigjet që jep Kushtetuta për pyetjen ‘apokaliptike’: Po iku ky, kush vjen?

Nga Adrian Thano

Dorëheqja e Edi Ramës nuk do të ishte fundi i botës, as do të thotë se të nesërmen Sali Berisha do të merrte pushtetin. Mes këtyre dy frikërave, që përdoren prej vitesh për të mbajtur peng jo vetëm votuesin e PS, ekzistojnë rrugëdalje institucionale. Kushtetuta ka mekanizma për të zëvendësuar kryeministrin pa shpërndarë Parlamentin dhe pa shkuar domosdoshmërisht në zgjedhje.

Ky raportim (kliko) i bazuar në analizën e konstitucionalistëve dhe juristëve i rrëzon të dyja ‘keqkuptimet’ e mëdha, pra që largimi i Ramës do të sillte automatikisht zgjedhje të parakohshme dhe se kjo do ta kthente medoemos pushtetin te Berisha.

Së pari, Rama mund të ikë dhe PS-ja mund të vazhdojë të qeverisë. Nëse kryeministri jep dorëheqjen, Shqipëria nuk mbetet pa institucione dhe Parlamenti nuk mbyllet automatikisht. Aktivizohet procedura kushtetuese për zgjedhjen e kryeministrit të ri. Presidenti i Republikës emëron kandidatin e propozuar nga shumica parlamentare, në këtë rast Partia Socialiste. Nëse kandidati merr të paktën 71 vota, formohet qeveria e re dhe mandati parlamentar vazhdon. Nuk ka zgjedhje të parakohshme, nuk ka shpërndarje të Kuvendit, nuk ka ndonjë vakum pushteti.

PS-ja ka ende shumicën dhe nëse dëshiron të vazhdojë qeverisjen, largimi i Ramës nuk e pengon këtë. Edi Rama nuk është Partia Socialiste dhe Partia Socialiste nuk është e detyruar të shkojë në zgjedhje vetëm sepse Rama largohet. Nëse socialistët duan ta mbajnë pushtetin, Kushtetuta u jep mundësinë ta bëjnë këtë me një kryeministër tjetër. Nëse duan të rikthejnë besimin e humbur, le të zgjedhin një figurë që nuk identifikohet me konfliktet, me skandalet, me konsumimin e qeverisjes së deritanishme.

Natyrisht, kjo kërkon diçka që deri më tani nuk është shfaqur. Gatishmërinë për ta ndarë partinë nga kryetari dhe për ta ndarë interesin publik nga mbijetesa personale e një lideri.

Ekziston edhe një rrugë tjetër sipas Kushtetutës. Quhet mocioni konstruktiv i mosbesimit. Të paktën 28 deputetë mund ta paraqesin, por duhet të propozojnë njëkohësisht një kryeministër të ri. Nëse kandidati siguron 71 votat e nevojshme, kryeministri zëvendësohet.

Edhe kjo procedurë, në vetvete, nuk sjell zgjedhje të parakohshme.

Rama i di këto alternativa edhe pse nuk i intereson t’i thotë. E di se largimi i tij nuk e sjell automatikisht Berishën në pushtet, se PS-ja mund të vazhdojë të qeverisë me një kryeministër tjetër dhe se Kushtetuta nuk e ka të lidhur fatin e Shqipërisë me fatin personal të një KM. Por nuk i dhemb aq shumë fati i PS-së, veçanërisht në rrethanat e sotme. Lëre cfarë thotë për misione hyjnore. E vërteta është banale. Njëjtë si Berisha që shënjestron, ai e ka tani pushtetin koracën e vetme mbrojtëse që i ka mbetur për mëkatet që do t’i dalin përpara në një formë apo në një tjetër ditën kur të mos jetë më në krye.

Sigurisht ikja e tij nuk zgjidh gjithçka. Largimi i një grupi të korruptuar nga pushteti nuk do sjellë vetvetiu drejtësi, mirëqenie, institucione të pavarura apo një klasë të re politike. Këto nuk realizohen me një firmë dhe as me një votim në këtë farë Kuvendi.

Por është po kaq i gabuar mendimi se asgjë nuk ndryshon pa u shembur i gjithë sistemi.

Në një republikë parlamentare, qeveria duhet të jetë e zëvendësueshme. Kryeministri nuk është pronar i shumicës, as i shtetit. Madje as i mandatit politik të qytetarëve. Është rrënuar besimi publik. Vendi rrezikon shumë më tepër se fati i një individi. Dorëheqja është një nga mundësitë që sistemi duhet të jetë në gjendje ta përballojë. Sikur edhe vetëm për të provuar se institucionet janë më të mëdha se njerëzit që i drejtojnë.

Sa për militantët e PS, veçanërisht votuesi i moshuar, frika se “po na kthehet Berisha” nuk mund të shndërrohet në licencë të përjetshme për Ramën. Është e mjerë të reduktohet një popull i tërë në këtë pazar absurd, ku njëri duhet të qëndrojë në pushtet jo sepse qeveris mirë, por sepse tjetri konsiderohet më i keq.

Largimi i Ramës do ta detyronte edhe vetë PS-në të përballej me një pyetje që e ka shtyrë për shumë kohë. A është ajo më një parti me identitet, institucione dhe alternativa, apo është kthyer në një strukturë që e ka lidhur fatin e saj tërësisht me një njeri.

©️DITA