Ekonomia e Shqipërisë është e qëndrueshme. Barra e borxhit publik po ulet që nga viti 2020 dhe sektori bankar nuk paraqet rreziqe.
Vlerësimi vjen nga Agjenica e Moddy’s, e cila thotë se stabilitetin ekonomik do ta ruajnë edhe reformat që po ndërmerren për pranimin e vendit në Bashkimin Europian.
Për Agjencinë, negociatat me Europën do të përmirësojë edhe klimën e biznesit.
Sa i përket rritjes ekonomike, Moody’s një ngadalësim 3.0% në 2022 dhe 1.8% në 2023.
o.j/dita
Si ka mundesi te ulet borxhi publik, kur norma baze e Interesit te lekut apo valutave, po rritet vazhdimisht. Nejse, artikuj Moody. Po do te verteten merr te kunderten e asaj qe thone.
Phoenix, nuk ka lidhje borxhi publik me rritjen e interesit të lekut apo valutës. Përkundrasi, rritja e interesit ka lidhje me uljen e inflacionit, i cili e lehtëson borxhin, mbasi çvlerëson monedhën, që është marrë borxh.
Je pak i paqarte. Borxhi publik eshte hua qe merret nga Qeveria Shqiptare te Banka e Shqiperise dhe te Bankat Nderkombetare. Keto hua nuk jane falas dhe jepen me nje % norme interesi. Kur Bankat rrisin normen baze te interesit te parase, kjo automatikisht rrit dhe shumen e borxhit qe ju ka qeveria bankave. Ti me duket se ngaterrohesh duke menduar se Banka e Shqiperise eshte institucion shteteror. Nuk eshte. Eshte entitet i pavarur privat, i cili krijon Lekun, si nje borxh publik ndaj shtetin Shqiptar.
Phoenix: Natyrisht si gjithe shqiptaret qe flasi se dijne e qe ne fakt jane per gjithecka e injorant sa me nuk behet.Borxhi si cdo borxh tjeter jepet nga bankat nepermjet kontatave te nenshkruara.
Larja e borxhit kryhet nga shteti e bile sipas situates ekonomike(paret ne buxhet)pagesat e borxhit mund te shtohen e natyrisht po shtohen per te shlyer borxhin.
Mik sot be bote formula se :pozita e debitorit(ai qe merr borxh)eshte me e forte se ajo e kreditorit(borxh dhenesi) e formuluesi i kesaj formule eshte nderuar me cmimin Nobel.
Te gjitha vendet e botes kte formul perdorin,ne pamundesin monetare per te avancu nje projek industrial apo jo industrial.PAK a shume (si i thojne ne Shqiperi) nje PPP.
Per sqarim:rritja inflacionit rrit fitimet e bankes se per te ulur nivelin e inflacionit rrit perqindjen e interesit bankar,natyrisht bankat shqiptare fitojne me teper e derdhjet e tyre ne buxhet jane me te larta(zAKONISHT NE VENDET E PASURA 40-60% E fitimeve vjetore neto te bankave kalojne ne buxhet(shtet).Lexoje me kujdes vlersimin e agjensis Moody.
Agjensia valuton ekonomine ne tersi ,atyre nuk ju hedh dot hi syve,psh u rrit eksporti duke shit dru nga shfarosja e pyjeve! Te dhenat e tanishme jane te qendrushme dhe i krijone shtetit shqiptar mundesine te marre hua ne tregun nderkomtar me kushte gjithnje e me te mira!
Sakte Gjergji, ….
Problemi ketu eshte se struktura e vertete e sistemit Bankar nuk ju sqarohet kurre sakte as ekonomisteve me 10 Universitete. Dhe kjo qellimisht. Sa per Moody-in, ajo eshte agjenci ( Jo e pavarur ) ne kontrollin e Bankiereve dhe perdoret me teper si vegel ekonomike propagandistike, se sa si burim i sakte informacioni per ekonomine. Pak a shume si puna e INSTAT-i ketu te ne.
Te sqarojme pak se c’fare eshte Borxhi publik dhe perse quhet borxh. Si e permenda me siper, asnje shtet ne Bote nuk krijon parane e tij. Paraja krijohet nepermjet Bankave qendrore Nacionale me interesa, ne rastin tone Banka e Shqiperise. Te gjitha keto Banka Qendrore jane prone private e Kartelit Nderkombetar Bankar. Po si krijohet Leku ne rastin tone? Le te themi se shtetit Shqiptar i duhen 10 Milione Leke. Shteti shqiptar krijon bono thesari ( copa letrash me vule, qe quhen kontrata borxhi ose e thene shkurt une te kam ty kete borxh ) me vlere 10-milione leke Keto Bono thesari i kalojne Bankes se Shqiperise, e cila pastaj krijon 10-Milione leke dhe i depoziton parate ne llogarite e shtetit ne Banka te nivelit te dyte. Pasi parate jane depozituar, shteti i ka borxh Bankes Shqiptare 10 Milione Leke plus interesat. Kur Banka qendrore rrit normen baze te interesit, interesi te shuma e 10 Milione Lekeve te depozituara per llogari te shtetit si borxh ndaj Bankes qendrore do te rritet. Pra borxhi tani rritet, 10 Milione Lek + diferencen e rritur te Interesit. Kjo besoj eshte e thjeshte qe te kuptohet, dhe nuk do shkencetar rraketash qe te sqarohet.
Sa per inflacionin. C’fare eshte Inflacioni? Inflacioni e thene qarte, eshte ulja e fuqise blerese se parase. Pra, neqeoftese se para 1 viti me 1000 Leke blije te themi 1 Liter qumesht, ku rritet inflacioni me 20 % do te thote te blesh 20% me pak qumesht me te njetat para, ne kete rast nga 1000-Leke. Shkurt Inflacion do te thote zhvleresimi i Parase. Bankat per te ndaluar zhvleresimin e parase, rrisin normat e interesit, qe do te thote se e bejne huazimin e parase me te shtrenjte. Gjithashtu Bankat, pervec rritjes se normes se interesit, perdorin dhe taktiken tjeter, duke ulur e kufizuar qarkullimin e parase, nepermjet shtrengimit dhe limitimit te kredive ne treg.
Borxhi o phoenix, merret nga grupe te ndryshme financiare bankare per te cilen shteti shqiptar kerkon te marr borxh.Bankat shteterore e aq ma teper shqiptarte nuk ka ate sasi parash te lira qe kerkojne shteti borxh,pasi jane ne sistem.PERQINNDJA INTERESIT PERGJITHESISHT VENDOSET NGA AFTESIA NEGOCIATORE E VERTITET RRETH 2-6%.
sE DYTI: INFLACION I THANUN THJESHTE ESHTE: kE PARA E NUK KE MALLE.PER TI HEQUR PARAT NGA QARKULLIMI BANKAT RRISIN INTERESAT E depozitimeve bankare.Banka kombetare asht regullatore ekonomike e ketij veprimi e vendos per rritjen apo uljen e interesave bankare.Cdo njeri me mend ne koke depoziton parat ne perputhje me e bashkebisedim me banken.Shterngimi i dhenieve te kredive percaktohet nga sasia e parave te lira qe ka banka ne perdorim e pasiguria e aftesis se pagimit te borxheve nga debitoret.Pra bankat mprojne vehten nga falimentime te mundeshme e kjo eshte masa fillestare qe marrin bankat.(paaftesia e debitoreve per te kthyer borxhin ndaj bankes,si rrjedhim ulet paraja ne qarkullim ,ulen maksimalisht fitimet e banka shkon drejt falimentimit.Ky eshte proces zingjir.
Krijimi i Parase Gjergji, eshte 100% i bazuar ne borxh publik, si dhe Bankat qendrore Nacionale ne te gjithe Boten nuk jane shteterore, por prone private e kartelit bankar dhe bile me aksionere. Pikerisht kete realitet nuk arrin te kuptosh ti. Eshte pak a shume nje skeme Piramidale e cila e ka nje fund, sepse borxhi nuk mund te justifikohet pergjithmone dhe nuk mund te shlyhet kurre me kete sistem. Kjo eshte e pamundur matematikisht. Nuk mund te shlyhet nje borxh, kur banka krijon psh 1 Lek si borxh dhe pastaj e huazon si 1 Lek + Interesa, por pa printuar apo krijuar diferencen e interesit. Si mund te paguhet ky borxh, kur paraja e interesit nuk ekziston, sepse Banka nuk e ka krijuar kurre dhe hedhur ne qarkullim diferencen e interesit? Dhe interesi rritet eksponencialisht me Kohen. Bankieret e quajne “Compound Interest”.
Eshte tjeter gje, neqoftese vete shteti do krijojnte parane tij pa interesa per vete per ti sherbyer ekonomise se vendit me likuiditet, dhe pa i pasur borxh askujt. Do te kishim komplet nje realitet e tjeter ekonomik.
Ky sistem Bankar ka mbi 300-vite qe nga Banka e Anglise e sot eshte shtrire ne gjithe Boten. Prandaj dhe bankieret kontrollojne sot Boten e gjithe shtetet..