Shkencëtarët paralajmërojnë se një “Super El Nino” mund të zhvillohet në vitet e ardhshme dhe mund të jetë ndër më të fuqishmit të dekadave të fundit, duke rritur rrezikun për valë ekstreme të të nxehtit, zjarre masive, thatësira dhe përmbytje në shumë pjesë të botës.
Përballë këtij skenari, një studim i ri i publikuar në revistën shkencore Science Advances ka shqyrtuar një ide shumë të debatueshme: përdorimin e gjeoinxhinierisë diellore për të zbutur ndikimin e fenomenit.
Studiuesit nga Scripps Institution of Oceanography analizuan një teknikë të njohur si “ndriçimi i reve detare”. Metoda konsiston në spërkatjen e grimcave në retë mbi oqean, në mënyrë që ato të reflektojnë më shumë rrezet e diellit drejt hapësirës dhe të ulin përkohësisht temperaturën e sipërfaqes së Tokës.
Për shkak të rreziqeve të mundshme, studiuesit nuk kryen eksperimente në botën reale. Në vend të kësaj, ata përdorën modele klimatike të bazuara në zjarret masive që përfshinë Australinë gjatë viteve 2019-2020. Tymrat nga ato zjarre krijuan re më reflektuese, të cilat ndihmuan në ftohjen e Paqësorit dhe kontribuuan në krijimin e kushteve të ngjashme me fenomenin La Nina.
Sipas simulimeve, nëse kjo teknikë do të përdorej në fazat e hershme të një Super El Nino, ajo mund të reduktonte deri në 40 për qind ndikimet më të rënda të këtij fenomeni dhe të forconte efektet ftohëse të La Ninës.
Megjithatë, vetë autorët e studimit theksojnë se nuk po rekomandojnë zbatimin e kësaj teknologjie, por vetëm hapjen e rrugës për kërkime të mëtejshme.
“Ky është vetëm një provim koncepti. E vetmja gjë që kemi treguar është se ia vlen të studiohet më tej,” tha klimatologia Kate Ricke, një nga autoret e studimit.
Ekspertë të tjerë paralajmërojnë se teknologjia për ta zbatuar këtë metodë ende nuk ekziston në shkallën e nevojshme dhe se pasojat mund të jenë të paparashikueshme. Disa druhen se ndërhyrja në klimë mund të shkaktojë një La Nina shumë më të fortë se çdo rast i regjistruar më parë, me pasoja të rënda si reshje ekstreme, përmbytje dhe thatësira në rajone të ndryshme.
Përveç sfidave teknike, mbeten edhe dilema etike: kush do të vendoste nëse një teknologji e tillë duhet të përdoret dhe nëse ajo do të largonte vëmendjen nga objektivi kryesor – ulja e emetimeve të gazeve serrë që po nxisin ngrohjen globale.
Shkencëtarët bien dakord se, për momentin, zgjidhja më e sigurt për frenimin e ndryshimeve klimatike mbetet reduktimi i ndotjes dhe emetimeve, ndërsa gjeoinxhinieria konsiderohet ende një fushë eksperimentale që kërkon shumë më tepër studime përpara se të merret në konsideratë për përdorim praktik.
j.l./ dita
