Dr. Neki Dredha
Pas një jete të vrullshme, me plot gjallëri, gëzime, hidhërime, halle, derte, andralla dhe veprimtari mjekësore tepër të dendur e të suksesshme sëmuret rëndë dhe ndahet nga kjo botë, më 20 dhjetor 2022, urologu i talentuar Lutfi Balili, doktori i shkencave mjekësore dhe bashkëpunëtor i vjetër shkencor. Ai u lind më 17 maj 1941 në Tërbaҫin e Lumit të Vlorës. I ati ishte mësuesi dhe atdhetari i shquar, Muҫo Delo, ndërsa e ëma, nënë Zilua, ishte një fisnike urtiplot nga fisi i Abazajve të Horës së lashtë.
Fëmijërinë dhe mësimet e para shkollore Lutfiu i mori në fshatin e lindjes, në Tërbaç. Atje ku s’të ndahet dielli i paraditës e të këndell blerimi dhe fresku i ëmbël pranveror. Shkollën 7vjçare e kreu në Vlorën e Flamurit. Më 1954 shkoi në Shkollën Skënderbegas, ku vazhdoi mësimet në Politeknikumin Mjekësor, në Tiranë. Aty skënderbegasi riosh u dha me mish e me shpirt pas mësimeve. Shkollën e mesme mjekësore e mbaroi me nota të mira. Më 1958 emërohet ndihmës mjek në repartet ushtarake në Sazan, Vlorë dhe në pikë e Shën Theodhorit në Dhërmi. me gradën Nëntoger. Në Bregdetin e magjishëm shërbeu rreth katër vjet. E ku nuk shkeli këmba e tij gjatë asaj kohe. Ajo u fut repart më repart dhe shtëpi më shtëpi të agrumnajës bregdetare. Atje mjekoi me sukses ushtarë e banorë të Kapetanatës labërore. Kudo la mbresa e kujtime të paharrueshme. Nga himariotët atdhedashëse mori doket, zakonet, këngët e mrekullueshme, ngjarjet trimërore të kapedanëve lavdiplotë, nderimin e pakufishëm , si dhe freskinë e flladit magjepsës të bregut jonian, që ledhatonte e përkundte flokun e derdhur mbi ballin hënor të vashës së valave.
Lutfiu synonte thellimin e mëtejshëm të dijeve mjekësore. Në vitin 1963 i buzëqeshi fati. Ai filloi studimet universitare në Fakultetin e Mjekësisë, në Tiranë, ku studioi me përkushtim e zell të madh lëndët e vështira të mjekësisë. Fakultetin e përfundoi me arritje shumë të mira në vitin 1967. Ishte një nga tetë të dipllomuarit e shkëlqyer. Po këtë vit emërohet mjek i përgjithshëm në repartet e Ministrisë së Mbrojtjes, ku shërbeu pesë vjet, me përkushtm. Krahas punës mjekësore nëpër reparte ai e shrytëzoi në maksimum kohnën e lire ne Shërbimin e Kirurgjisë të Spitalit të Përgjithshëm Ushtarak. Atë e gjeje në sallën e operacionit edhe natën, ku punonte me ngulm krah për krahë me kirurgët e mirënjohur të shërbimit të rojes, për të përfituar sa më shumë nga arti i kirurgjisë. Nën drejtimin e mjekut të talentuar doktor Veli Totos dhe doktor Maksut Drrasës duarartë e mendjndritur përfundoi specializimin, si kirurg i përgjithshëm, në vitin 1972. Po këtë vit emërohet kirurg në Spitalin Ushtarak. Puna e kirurgut është e vështirë, e lodhëshme, me plot ankth e të papritura thoshte Lutfiu, por pas përfundimit me sukses të operacionit të lumturon dhe të bën ta dashurosh më shumë. Bisturia magjike e Lutfi Balili ktheu në jetë qindra dhe mijëra ushtarë, oficerë e qytetarë nga të katër anët e atdheut, që drapri i vdekjes u rrinte mbi kokë.
Në vitin 1979 Lutfiu vazhdoi studimet në Paris, ku u specializua për urologji dhe për ekografi.
E gjithë veprimtaria mjekësore e shkëlqyer e urologut Lutfi Balili shpërfaqet mirë e bukur në arkivat e Spitalit Ushtarak e gojëdhanat e të sëmurëve, që e kujtojnë edhe sot me mirënjohje. Aty ai shpalosi njohuri të thella e të sakta mjekësore, si kirurg dhe urolog urtiplotë e duarartë.
Urologu Lutfi Balili ishte mendjemprehtë e i thjeshtë, i urtë e i dashur, i sjellshëm e mirëpritës, fjalëpak e gojëmjaltë., i drejtë, i ndershëm. Ishte, siҫ thonë në Labëri, zemërnjeriu. Aftësitë mjeshtërore të tij u shquanë jo vetëm në fushën e urologjisë, por dhe në atë të organizimit e të drejtimit të punës shkencore. Këto të fundit ranë ne sy në vitet 1998-2002 kur ishte Nën Drejtor i Spitalit Ushtarak. Këto virtyte e përpjekjet ngulmuese të vazhdueshme e ngritën atë në shkallën e lartë të doktorit të shkencave mjekësore dhe të bashkëpunëtorit të vjetër shkencor.
Fjala e ngrohtë dhe fytyra e qeshur e dr. Lutfiut lehtësonte dhembjen dhe gjallëronte tek i sëmuri shpresën e shërimit të shpejtë.
Kur u ndodh, rastësisht, në Spitalin e Vlorës, vuri re ca mjekë gjinekologë të shqetësuar, që sillnin me shpejtësi nga materniteti në sallën e operacionit të kirurgjisë një grua në gjendje agonie. Ai u bashkua me stafin e kirurgëve dhe hyri në sallën e operacionit, ku me shkathtësi e mjeshtëri të rrallë e ktheu të sëmurën në jetë. Ajo e kujton Lutfiun me nderim të veҫantë. Nëpër duart e Lutfiut kaluan mijëra e mijëra të sëmurë në gjendje të rendë dhe tepër të rëndë, që u kthyen shëndoshë e mire ne gjirin e familjes se tyre.
Ai e kaloi jetën permes rreshtave të librave dhe të revistave mjekësore. Ato e ndihmonin atë të zbuste e të mjekonte në kohë të sëmurët me sëmundje të ndryshme urogenitale. Puna e tij shëruese duket qartë te plagët operatore të panumërta që mbajnë në trup ende si kujtim të sëmurët e shëruar. Për këtë arsye ata shprehin edhe sot e kësaj dite mirënjohje të veҫantë për mjekun e tyre jetëdhënës. Dhembja e të sëmurëve e ndiqte doktor Lutfiun si hije në rrugë, në shtëpi, madje edhe në gjumë. Ishte gjithmonë me ankth të pareshtur. Shqetësimet e të sëmurëve i analizonte me kujdes në mendjen e tij. Kur s’gjente rrugëzgjidhje i drejtohej librit, konsulentit të tij të përhershëm. Buzëqeshja e Lutfiut ҫelej kur i sëmuri shfaqte shënja përmirësimi e shërimi. Ato ishin ҫaste gëzimi e lumturie për urologun Lutfi Balili. Kur gjente kohë të lirë e kalonte me familjen e tij të shenjtë. Fëmijët, që i adhuronte, i kishte në mërgrim. Shpesh here më thoshte: Më djeg malli për djalin, që e kam në Kanada dhe vajzën në Gjermani. S’na u ndanë plagët e kurbetit, vazhdonte i trishtuar ai. Mërgimi na u qep si rrodhja për lisi e mbështeta . Po një ditë të bukur vere e pashë të gëzuar. Vallë ҫ’t’i ketë bërë vaki? Mendova i befasuar. Uromë më tha. Altini, drita e syrit tim, u kthye në Shqipëri pëgjithmonë. Atë ditë u shkoqëm me muhabet rreth halleve dhe derteve familjare të kohës. Lutfiu kujtonte me lot në sy motrën e tij, Lirinë dhe vëllezërit Sinanin dhe Bakiun fjalëzjarrtë,, që ishin ndarë nga jeta vite më parë. Muajt e fundit i kaloi me vëllain e tij, Mevlanin, motrën, Nazmien, bashkëshorten, Jolandën, djalin, Altinin dhe vajzën, Aldën, si dhe me mbesën e tij të adhuruar. Me ata, mbesat dhe nipat e tij të shtrenjtë gjente ngrohtësi, qetësi, hare dhe lumturi shpirtërore. Me ta harronte lodhjen dhe dobësinë trupore, që i shtohej nga njëra javë në tjetrën. Sëmundja pak nga pak e rraskapiti aq shumë sa zuri krevatin dhe u mbyll në vetvete. Ndërpreu ushqimin dhe fliste rrallë e më rrallë, si në mugullirë, me të shoqen dhe djalin e tij deri sa shpirti iu shkëput nga trupi dhe mori rrugën e parajsës. Atje ku prehen të qetë e në paqe ata që jetën ia kushtuan shëndetit njerëzor.
Jeta e njeriut ka ligjet e saj. Jeta është e përkohshme. vimë dhe ikim nga kjo botë. Vimë me klithma dhe lot në sytë tanë dhe përcillemi me kuje dhe ҫurgje lotësh nga gjindja rreth e qark. kjo është jeta. Një kujtim midis lotësh. Vdekja ia preu ëndrrat në mes edhe mjeshtrit të urologjisë dr, Lutfi Balilit. E shkëputi si degë lisi, po rrënjët ia la thellë në tokën e shenjtë arbërore, që të lulojë më tej fisi i Balilajve.
