Kur themi se PS dhe PD (ose më saktë, kupolat e tyre drejtuese dhe strukturat e bizneseve që ndajnë paranë publike) gjejnë pika bashkëpunimi të heshtur, kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht se Edi Rama dhe Sali Berisha u ulën diku në ndonjë tavolinë dhe bënë një plan të shkruar.
Bashkëpunimi i tyre funksionon përmes një interesi të përbashkët afatgjatë dhe mekanizmash të heshtur prapaskene.
Koordinimi për të sabotuar protestat dhe për të ruajtur status quo-n është jetik për këtë sistem. Për 30 vjet, politika shqiptare ka funksionuar si një duopol që ka ruajtur mosndëshkimin dhe sferat e influencës. Çdo lëvizje e re qytetare, çdo parti e re apo protestë e pastër që nuk kontrollohet nga dy partitë e mëdha përbën kërcënimin më të madh ekzistencial për ta.
Nëse qytetarët kuptojnë se mund të organizohen vetë, të protestojnë pa bekimin e Berishës dhe të kërkojnë llogari njësoj si ndaj Ramës ashtu edhe ndaj opozitës së vjetër, atëherë bie e gjithë skema e “po nuk je me ne, je me armikun”.
Ramës i duhet Berisha në krye të opozitës sepse sa herë që Rama përfshihet në skandale korrupsioni, ai mund t’i thotë publikut: “Shihni kush vjen po ika unë”. E para nuk është e vërtetë që nëse jep dorëheqje Rama, pushtetin e merr Berisha. Kushtetuta ka dy ose tre rrugë që PS të vashdojë të qeverisë me kryeministër tjetër pa shkuar në zgjedhje. E dyta, sistemin që garanton “o njërin o tjetrin” në rast se shkohet në zgjedhje, e kanë firmosur dhe e kanë ndërtuar po vetë në 2008, e nuk kanë pse ia përplasin në fytyrë publikut.
Berisha është alibia më e mirë e Ramës për të justifikuar çdo dështim. Nga ana tjetër atij i duhet Rama në pushtet për të mbajtur të bashkuar militantët me frikën e “regjimit diktatorial” dhe për të ruajtur kontrollin mbi çdo lëvizje opozitare. Për drejtuesit e PD-së, është më mirë të jenë në opozitë të përhershme duke mbushur xhepat siç po ndodh, sesa të dalin jashtë loje nga një lëvizje e re që i shkatërron përfundimisht.
Vihet re se kur lind një protestë e pastër (si ajo e studentëve dikur, apo e flamingove/aktivistëve tani), faza e parë është injorimi ose sulmi fillestar. Kur lëvizja nis, të dyja palët përpiqen ta minimizojnë ose ta sulmojnë në fillim (siç bëri fillimisht PD-ja duke i akuzuar protestuesit se u shërbenin kundërshtarëve).
Faza e dytë është përvetësimi ose infiltrimi. Kur lëvizja bëhet e madhe dhe tërheq vëmendje, PD-ja detyrohet të shkojë fizikisht atje për të marrë mikrofonin dhe për ta orientuar mesazhin vetëm kundër Ramës (duke fshirë pjesën “Berisha n’burg”).
Faza e tretë është përplasja dhe diskreditimi. Kjo krijon përçarje mes të rinjve që duan një protestë të pastër dhe militantëve partiakë. Në këtë moment, protestuesit digjen moralisht në sytë e opinionit publik sepse fokusi largohet nga kauza (p.sh. mbrojtja e pronës publike apo korrupsioni) dhe kalon te sherri politik, gurët, molotovët dhe gazi lotsjellës.
Kjo është arsyeja pse shumë qytetarë krijojnë bindjen se “janë bashkë”. Nuk është një marrëveshje letre, por një martesë interesash. Ata kanë nevojë për njëri-tjetrin për të mbijetuar politikisht, dhe kanë nevojë që çdo lëvizje e vërtetë qytetare të dështojë, që njerëzit të humbasin shpresën dhe të pranojnë se “kjo është Shqipëria dhe nuk bëhet kurrë”.
Kjo skemë po e mban shoqërinë shqiptare peng prej vitesh. A ka ndonjë dritë shprese se lëvizjet e reja mund ta thyejnë këtë rreth vicioz, mbetet për tu parë. Si fillim, sfifida e madhe për çdo lëvizje të re në Shqipëri mbetet si të mbrohen nga ky “përqafim i vdekjes” që u bëjnë partitë e vjetra, dhe si mund të mbajnë pastërtinë e kauzës që i ka nxjerrë në shesh e nga e cila Shqipëria bëhet më e mirë.
