Rama në Davos: Edhe nëse BE zhduket, ne i qëndrojmë në krah!

“Zgjerimi i Horizonteve të Europës”, ishte paneli i zhvilluar sot në kuadër të Forumit Ekonomik Botëror 2023, në Davos, me të ftuar Kryeministrin Edi Rama, Presidenten e Parlamentit Europian Roberta Metsola, Presidentin e Serbisë Aleksandër Vuçiç, si dhe Kryeministrin e Irlandës Leo Varadkar.

– Çfarë mendoni për komunitetin politik europian?

Kryeministri Edi Rama:

Dëgjo, pikë së pari për fat të mirë nuk i përkasim klubit të madh të vendeve në Ballkanin Perëndimor që po përjetojnë këtë rënie të imazhit të BE sepse jemi ndryshe. Ne u jemi besnikë perandorive kështu që çfarëdo të ndodhë ne do t’i mbetemi krah BE edhe nëqoftëse BE do të zhduket, ne aty do të jemi. Ju qeshni, unë e kuptoj pse qeshni. Pas disa ditëve depresive keni nevojë të qeshni dhe më vjen mirë që po ju bëj të qeshni, por nuk është shaka, është e vërtetë.

Lidhur me komunitetin politik europian, mendoj që është diçka e mirë. Është një ide mjaft franceze, ka nisur me Abatin e Shën Pjetrit në 1712, me Traktatin e Paqes së përhershme. Merreni me mend, Abati i Shën Pjetrit mendonte që kjo paqe e përhershme mund të garantohej vetëm nëse Europa do të bashkohej me Rusinë dhe këdo tjetër që ishte asokohe nën Turqinë dhe të bënte diçka të madhe, të pranonte një rend universal dhe të hiqte dorë nga pjesa e sovranitetit. Sigurisht u desh ca kohë për t’iu kthyer kësaj ideje. Llogariteni: 1712-2022! U prezantua kohë pas kohë nga Franca. Miterrand e provoi, Sarkozi e provoi dhe gjithmonë u kundërshtua … Napoleoni e provoi. Nuk i përmenda të gjithë, por e provuan. Por në fakt ndodh që ishin më të ndershëm se disa që thanë : “jo jo, kjo nuk do funksionojë asnjëherë sepse ne duam që të gjithë të jenë pjesë pra, të jenë brenda BE”. Se siç e dini, siç e dimë, francezët nuk janë shumë entuziastë që ne të hyjmë brenda, kështu që është mirë. A do të funksionojë, a do të na ofrojë një platformë ku të gjithë europianët të jemi bashkë – e meqë ra fjala, gadishulli ynë është emërtuar Europë përpara sesa Europa të emërtohej Europë ndërkohë që quhemi Ballkan nga një gjerman, i cili bëri një gabim. Po bënte një udhëtim në gadishullin tonë. Kishte një përkthyes turk dhe pyeste se çfarë është kjo, çfarë është kjo dhe ai thoshte: Ballkan, Ballkan, sepse në turqisht ishte mal kështu që vendosi që rajoni ynë ishte Ballkan.

Më pas ai drejtoi një institucion për të verbër, por rajoni ynë mbeti Ballkan.

Kjo gjëja e re, ky Ballkani Perëndimor, është shpikur në mënyrë që të na afrojë paksa në një anë tjetër në raport me Turqinë, se ne e dimë sesi përfunduan gjërat me Turqinë, megjithatë jemi aty në zemër të Europës, nuk do të shkojmë askund dhe fjala vjen do të dëshiroja që serbët të shkonin diku tjetër. por nuk mund të shkojnë askund tjetër. Këtu nis dhe argumenti im për rajonin, për paqen dhe për atë çka duhet të ruajmë.

Njerëzit në Bruksel duhet të kuptojnë se jemi në një rajon ku BE po pëson rënie dhe Putin, në disa prej vendeve po shihet gjithmonë e më tepër si hero, jo në Shqipëri, në Shqipëri është ndryshe, popullariteti është 0,07 dhe përsëri është shumë për ne, sepse siç e thamë, ne jemi absolutisht mjaft të përfshirë, e duam Bashkimin Europian 99%, e duam SHBA 100%.

Duhet në fakt ta ruajmë këtë. Në njëfarë mënyre, kemi një mosmarrëveshje shumë të madhe unë dhe presidenti serb lidhur me atë që ai quan “rajon të Serbisë” dhe atë çfarë unë quaj “shtetin e lirë të Kosovës” dhe unë kam argumentat e mia për këtë.

Por, kjo nuk më bën të verbër karshi nevojës për t’i mbajtur të gjithë bashkë dhe për ta përmbyllur, dua të them diçka të fundit.

Ka shumë kritika kundër Angela Merkelit dhe gjithë politikanëve të verbër që morën gazin rus e që po e zëvëndësojnë tani.

Mënyra sesi e kuptoj unë botën është që nuk po e zëvëndësojnë burimin e pisët rus me disa burime të pastra nga demokraci vibruese. Është dhe tregu pjesë, janë shumë gjëra, kështu që nuk do të nxitoja në dhënien e gjykimeve dhe dua të them që na duhet ta kuptojmë njëri-tjetrin shumë më mirë.

Ndërkohë që, po ndodh diçka mjaft thelbësore që ne të gjithë në Ballkanin Perëndimor jemi në një front, përfshirë Serbinë, kur vjen fjala për të dënuar Rusinë, kur vjen fjala për të dënuar pushtimin. Pra, në një front në Kombet e Bashkuara.

Kur vjen fjala tek sanksionet po, mund të jetë e bëshme për këdo.

Por, na duhet të kuptojmë diçka; po, sanksionet janë mirë por ndërkohë, shtetet e Bashkimit Europian kanë fonde rimëkëmbjeje, kanë fonde për novacionin, kanë fonde për mrekullira nga BE, përpos të ardhurave e tyre.

Ne nuk kemi, asnjë nga ne në rajon nuk ka.

Nëse Bashkimi Europian do të na bëjë pak më tepër pjesë, se nuk pretendoj që të marr aq fonde sa marrin fqinjët tanë që nuk janë në Ballkan sepse janë, e dini, kjo është diçka që duhet, diçka duhet ta marrim, është diçka që të gjitha këto vende duhet ta marrin, duhet ta marrë Maqedonia e Veriut – flasim për Serbinë sepse është më trendi – por Maqedonia e Veriut është shumë e rrezikuar që të shkojë drejt një nacionalizmi mjaft të thellë që mund të krijojë