Shapin nga sheqeri…

Nga Artan Duka

Botuar në DITA

Basha preku vërtet ca tela me idenë e vetingut në politikë. Shpresojmë që ajo të shihet si aset zgjedhor nga partitë sepse transparenca zgjon interes publik duke u përkthyer në vota më pas.

Vetingu në drejtësi dëshmoi se e keqja ishte më e madhe se ç’e pandehnim. Politika nuk bën dallim e pema e së keqes duhet shkulur me rrënjë se krasitjet aty-këtu nuk shpien kund. Nëse Rama, Berisha, Meta, vetë Basha, “vagonat” e tyre pas etj, nuk kanë mizë nën kësulë pas kaq viteve në politikë e qeverisje, nuk u kushton gjë të nxjerrin xhepat e pyeten për to.

Përkundrazi, do të ishte një rast i mirë për të fituar pikë nëse del se janë ata që shiten se janë.

Vetingu politik do të ishte provë e së vërtetës. Shans për të provuar gabim e përgënjeshtruar ata që përflasin e dyshojnë dhe larguar çdo mëdyshje e zhgënjim tek ata që besojnë. Ai do të ishte një proçes që do të riniste apo bitiste karrierën politike, lartësonte apo nxirrte cullak hipokrizinë e demagogjinë e politikanit ndaj dhe gadishmëria për t’iu nënshtruar e dhënë shëmbullin për transparencë përballë qytetarit do të ishte në vetvete aset politik.

Rri shtrëmbër e fol drejt

Me të drejtë transparenca në shoqëri duhej të fillonte nga drejtësia sepse pa një “kandar” të besueshëm do të ishte demagogji edhe vetë vetingu politik. Ajo që stonon është që pas drejtësisë, rradhën t’a ketë policia! Jo se nuk duhet por po niset nga bishti.

Dëmi i një polici të korruptuar nuk matet me atë të politikanit të atillë ndaj vetingu politik duhej të ishte hapi i natyrshëm pas atij në drejtësi ndonse sot është vetëm Basha që belbëzon për të.

Koha do të tregojë kuturisjen me këtë ide! Mbase sfidon opinionin për pastërtinë e figurës politike në synimin për protagonizëm opozitar e kryeministër hije, mbase për llogari e me garanci prej perëndimit me synim edhe largimin e Ramës që ka tejkaluar çdo afat, mbase ka reflektuar e bën kamikazin për hir të demokracisë, mbase tafti-bafti si “Nastradini, mbreti apo gomari” për ca pikë të momentit duke menduar se nuk do të ndodhë, mbase e bën nga halli si syresh që votuan reformën në drejtësi e sot janë përballë saj etj.

Përtej motiveve, ajo që mbetet është racionaliteti i idesë së vetingut politik. Ai do të plotësonte, sëbashku me një sistem të ri zgjedhor meritokratik dhe reformën në drejtësi, mozaikun e rikthimit të besimit në vënd. Krahas SPAK, vetingu politik do të pastronte më tej fushën e lojës zgjedhore nga aktorët e padëshiruar politik, do të orientonte votën e lirë duke qënë garanci për normalitet demokratik në vazhdimësi.

Pyetja në këtë rast është se kush do e realizojë këtë veting dhe garancia se ai nuk do të nëpërkëmbej nga politika e djegur njëherë nga qulli me votimin e reformës në drejtësi. Basha duhet të artikulojë mënyrën se si do të ecet më tej ndryshe një ide në hava do të ishte veçse një shashkë tjetër e rradhës prej tij.

Tre mosketjerët!

Edhe nëse Basha nuk është serioz, ideja është e tillë e i duhet dalë për zot sepse aq sa pastrimi i politikës së djeshme, ka rëndësi edhe pastërtia në vijimësi.

Ndonse në parim sistemi ka mekanizma të kontrollit të politikës (dekriminalizimi, futja në lojë e SPAK pas denoncimeve etj), vetingu politik do të ishte një garanci më tej për spastrimin e së keqes nga politika. Demokracia ka nevojë për filtra konstant ndaj abuzimit politik e tre “mosketjerët” që mund t’a ofrojnë këtë garanci janë drejtësia, vetingu në vijimësi politik dhe një sistem zgjedhor që rikthen peshën e votës.

Ndërsa SPAK e drejtësia tashmë kanë dalë nga kontrolli i politikës dhe po bëjnë të tyren, mbetet për t’u parë nëse politika vetë do e pranojë idenë e vetingut brënda vetes apo do të detyrohet nga perëndimi (sikurse me reformën në drejtësi) ose qytetari në protestë.

Vetingu politik do kërkojë një kuadër ligjor dhe një trupë specifike që do e ndërmarrë atë dhe shanset janë që nëse jetësohet si ide, të jetë sërisht perëndimi e SHBA së pari, që do të sponzorizojnë e monitorojnë këtë proçes.

Në finale pastaj, kapakun ia vë reforma zgjedhore. Nëse rikthehet sistemi mazhoritar me dy raunde (fitues mbi 50% në zonën ku kandidati banon, shans për të pavarurit etj) me plotësim përpjestimor kombëtar (prania e partive modeste, shmangje e krahinizmit), rikthehet edhe dinjiteti i votuesit e deputetit të nëpërkëmbur prej 2008. Një sistem i tillë do të rriste interesin e pjesmarrjen e qytetarit në politikë dhe shtonte besimin tek ndryshimi që mund të bëjë vota e tij.

33 vjet humbur në “postë”!

Në prag të 2024, nuk janë vetëm të vegjlit që mezi presin pakon e vitit të ri. Kemi të gjithë nevojë për një “pako” të mbushur me shpresa e besim se ky vit do të jetë më i mirë.

Të gjithë urojmë e shpresojmë që në 2024 drejtësia të mos kursejë askënd nga ata që abuzuan gjatë me popullin hallemadh, që politika të mos bëjë naze por të marrë inisiativën për veting brënda vetes, që sistemi zgjedhor të kthejë meritën e votës, që patriotizmi të jetë bosht i politikës së jashtme pa komplekse e në reciprocitet me fqinjët, që integrimi në BE të përshpejtohet dhe të forcohet lidhja me SHBA, që të ketë përkujdesje sociale reale ndaj njerëzve në nevojë, që të hiqet dorë nga sajesa si Këshillimi (Karshillëku!) Kombëtar dhe referendumi qytetar të jetë rutinë, që qeveria të lërë snobizmin e tam-tamet marketing ndërkohë që besimi tek e ardhmja ka prekur fundin, që ky vënd të mos bëhet tërheqës për të huajin dhe mënxyrë për vëndasin me emigrim masiv me pasoja demografike…etj.

Një “pako” që babagjyshi e di ç’do heqë por që është për të gjithë, njëherë e mirë e plot 33 vjet harruar në “postë”!