Oqeani Arktik po përjeton kohë të vështira. Akulli po bëhet më pak i fortë dhe në më pak se një dekadë, sipas parashikimeve më të këqija, mund të humbasë të gjithë akullin.
Ky është përfundimi i raportit të IPCC (Grupi Ndërqeveritar i Ekspertëve për Ndryshimet Klimatike) dhe i publikuar nga Nature.
“Ne projektojmë një Arktik pa akull në shtator midis 2030 dhe 2050 në të gjithë skenarët e konsideruar”, përshkruan studimi i bërë nga simulimet e gjenerimit të emetimeve të ndërmjetme dhe të larta të gazeve serrë.
Deri në vitin 2100 vlerësohet se rajoni i Arktikut do të jetë pothuajse gjashtë muaj pa akull.
Rënia e akullit të detit Arktik filloi të përshpejtohet nga viti 2000, megjithëse, ky reduktim filloi në vitin 1980 dhe që atëherë sipërfaqja e akullit është 12% më e vogël.
Akulli shkrihet më shpejt si rezultat i temperaturave më të larta. Sezoni me më shumë akull është marsi, pika kritike e shkrirjes është shtatori dhe tetori. Aty fillon sërish cikli i akullit.
Studimi i Yeon Hee Kim, Seung Ki Min, Dirk Notz dhe Elizaveta Malinina zbulon pasojat e kësaj shkrirjeje të Polit të Veriut:
“Do të ndikojë në shoqëritë njerëzore dhe ekosistemet. Do të ndryshojë aktivitetin detar, do të përshpejtojë ngrohjen globale dhe do të ndryshojë ciklin e karbonit.”
Përfitimet ekonomike të diskutueshme
Kjo shkrirje i lë një përfitim të diskutueshëm dhe të dyshimtë edhe aktivitetit tregtar, sepse në shtator, në momentin e shkrirjes më të madhe, shtohen rrugët detare në kërkim të lëndëve djegëse fosile si nafta dhe gazi. Dhe shumë mallra transportohen gjithashtu nga rruga veriore që shumë transportues mallrash përdorin për të kursyer milje detare.
Në vitin 2022, deri në 34 milionë tonë lëvizën nëpër këto ujëra. Numër rekord në një itinerar që tashmë është hapur edhe për eventet turistike, kur deri vetëm një dekadë më parë ishte një tranzit i pasigurt dhe krejtësisht i paimagjinueshëm në dimër.
I vetmi vend që ende nuk është lundruar është Deti Wandel në Grenlandën veriore. Megjithatë, studimi i Natyrës arrin në përfundimin se brenda pak vitesh anijet mund të jenë në gjendje të hyjnë edhe atje.
Rrugë tregtare, lëndë djegëse fosile, një terren i hapur ndaj betejave të reja gjeopolitike me ngjyrime tregtare midis fuqive të mëdha botërore. Kina dhe Rusia kanë shfaqur tashmë interes për këtë zonë. Megjithatë, pasojat ekologjike për zonën mund të jenë të tmerrshme…
a.q. / dita
