Në ditën botërore për Përkujtimin e Holokaustit, Autoriteti për Informim mbi Dokumente të ish-Sigurimit të Shtetit ka bërë publike një sërë dokumentesh të krijuar nga ish-Sigurimi i Shtetit për hebrenjtë.
Kryetarja e Autoritetit, Gentiana Sula vendosi theksin në programet e kujtesës në kurrikulat mësimore.
“Indiferentizmi shkakton dehumanizimin. Vihet re se shume njerëz gjejnë zgjidhje të vogla të thjeshta. Sot ajo që ne mësojmë nga Holokausti, nga e kaluara është se njerëzimi mbarë adoptoi standarde të reja, me miratimin e Konventës Kundër Gjenocidit, ngritjen e Tribunalit për Krimeve Kundër Njerëzimit. Vetë përkujtimi i Holokaustit si datë historike buroi nga kjo tragjedi e madhe”, tha Sula.
Ajo tha se, “ne besojmë se në punën tonë të përditshme, ato viktima, ato dhimbje, ato sakrifica që ne i nderojmë dhe i respektojmë duhet të sjellin një gjë më të mirë që shoqërinë tonë ta ngremë në një standard më të lartë drejt humanizmit, mosdiskriminimit dhe vendosjes së drejtësisë”.
Në këtë takim, ligjërata kryesore u mbajt nga ish-kreu i OSBE-së, në Shqipëri, Bernd Borchardt, i cili ka studiuar nga pikëpamja historike dhe dokumentare se si shqiptarët historikisht dhe kryesisht gjatë Luftës së Dytë Botërore mikpritën, strehuan dhe nuk i dorëzuan hebrenjtë tek nazistët.
“Në Shqipëri, hebrenjtë kurrë nuk e kanë fshehur identitetin e tyre. Historianët kanë arritur në përfundimin se gjatë periudhës së Luftës së Dytë Botërore, në Shqipëri nuk janë evidentuar akte viktimizimi, dëbimi dhe as bashkëpunimi me nazistët kundra hebrenjve. Në atë kohë vetë Shqipëria ishte pushtuar nga nazistët dhe qeverisej nga administrata shqiptare e ngritur gjatë luftës, e cila refuzoi të jepte listat e hebrenjve në vend. Shqiptarët, myslimanë, të krishterë nuk dorëzuan asnjë hebre tek autoritetet e pushtimit dhe shpesh i mbrojtën ata duke rrezikuar dhe jetën e tyre”, tha ai.
Trajtimi i Holokaustit vazhdon të mbetet sfidë e shoqërisë së sotme kudo në botë, po për Shqipërinë ky rast merr një ngjyrim të veçantë. Shqipëria dhe shqiptarët me qëndrimin e tyre të vendosur për t’i fshehur hebrenjtë e rrezikuar prej shfarosjes së madhe tregoi shumë. Një popull i vogël, i kërcënuar nga ambiciet e fqinjëve për territore, nuk qëndroi indiferent, i mbrojti hebrenjtë, ndaj dhe këtë tregim Autoriteti, historianët, edukatorët synojnë t’ia përcjellin brezave nëpërmjet teksteve shkollore, aktiviteteve përkujtuese, dëshmive dhe formave të tjera, njohëse dhe edukative. m.b./dita
