Shefi i politikës së jashtme dhe këshilltari i sigurisë i presidentit turk Rexhep Tajip Erdogan ka mbrojtur vendimin e vendit të tij për të pritur figura të larta të Hamasit, duke thënë se Turqia po angazhohet me Hamasin “për të sjellë paqen”.
Anëtarët e Hamasit mund të vijnë dhe të shkojnë lirisht nga Turqia dhe të kenë një prani të përhershme në vend, shkruan CNN.
Figura të larta të saj janë takuar periodikisht me presidentin turk Rexhep Tajip Erdogan ndër vite. Shefi i Hamasit Ismail Haniyeh u takua me Erdoganin në korrik dhe ka raporte të pakonfirmuara që Haniyeh ishte në Turqi dhe jo vendbanimi i tij i rregullt në Katar gjatë sulmeve të 7 tetorit.
Në intervistën e tij të parë në gjuhën angleze që nga fillimi i luftës në Gaza, Akif Cagatay Kilic tha se ai nuk e dinte nëse Haniyeh ishte në Turqi më 7 tetor, por pranoi se “mund të kishte qenë”.
Kiliç mbrojti lidhjet e gjata të Turqisë me Hamasin, të cilin shumë vende e konsiderojnë si një grup terrorist. Ndërsa, Turqia jo.
“Çështja nuk është se ku janë anëtarët e Hamasit, çështja është se si mund ta zgjidhim konfliktin që po kemi, luftën që po kemi tani”, tha ai.
“Ne po flasim për këtë çështje në dritën e ngjarjeve të sotme, por realiteti është se në të kaluarën për shembull, vetë qeveria izraelite na kërkoi… më shumë se 10 vjet më parë, të angazhohemi me Hamasin, të punojmë me ta.”
Kiliç paralajmëroi gjithashtu Izraelin që të mos e zbatojë zotimin e shërbimit të tij të sigurisë së brendshme për të vrarë liderët e Hamasit jashtë vendit.
Kiliç tha se çdo përpjekje izraelite për vrasje në tokën turke do të ishte “e papranueshme”.
Zyrtarët turq të paidentifikuar e kishin paralajmëruar më parë Izraelin se do të kishte “pasoja të rënda”.
Presidenti Erdogan ka qenë ndër udhëheqësit më të hapur në botë që nga fillimi i luftës. Ai e ka quajtur kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu “kasapi i Gazës” dhe tha se do të gjykohet në gjykatën ndërkombëtare si kriminel lufte.
Përçarjet diplomatike midis Turqisë dhe Izraelit mbi të drejtat palestineze përcaktuan pjesën më të madhe të mandatit dy dekadash të Erdoganit si president dhe, para kësaj, kryeministër. Presidenti turk u takua me Netanyahun pak më shumë se një javë përpara sulmit të 7 tetorit në një përpjekje për të përmirësuar lidhjet.
Kur u bë presioni nëse Turqia do të bënte të njëjtën gjë, që Hamasi të gjykohej për sulmin e 7 tetorit që vrau më shumë se 1200 njerëz, kryesisht civilë, Kiliç nuk ishte i përkushtuar. Ai vazhdimisht e bëri të qartë se vrasja e civilëve në të dyja anët e konfliktit është “e papranueshme”, por gjithashtu shmanget në mënyrë të përsëritur kur kërkohet nëse Hamasi duhet të mbahet përgjegjës në gjykatat ndërkombëtare.
“Nëse do të shkojmë përpara dhe mbrapa në të njëjtën pikë, atëherë kemi 56 ose 57 vjet pushtim palestinez. Mendoj se ishte Sekretari i Përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara ai që tha, “asgjë nuk ndodh në vakum”, tha Kiliç, duke iu referuar komenteve të diskutueshme për sulmet e 7 tetorit të bëra nga Antonio Guterres.
Lidhjet diplomatike dhe ekonomike të Turqisë me Izraelin shtrihen në vitin 1949. Përgjatë dekadave, lidhjet ekonomike kanë vazhduar pavarësisht uljeve dhe ngritjeve të mëdha në marrëdhëniet diplomatike. Dhe pavarësisht se presidenti Erdogan së fundmi iu referua Izraelit si një “shtet terrorist”, Kiliç thotë se “nuk flitet për sanksione ekonomike në këtë pikë… por, natyrisht, marrëdhënia është e tensionuar”.
Marrëdhëniet u zbehën në 2010 kur nëntë turq dhe një amerikan u vranë kur trupat izraelite sulmuan Mavi Marmara, një anije që çonte një ndihma në Gaza, e cila ka qenë nën një bllokadë të vendosur nga Izraeli dhe Egjipti që nga viti 2007.
Muajin e kaluar, një grup OJQ-sh turke dhe ndërkombëtare njoftuan një plan për të nisur një flotë të re ndihme në Gaza, me qëllim nisjen e lundrimit në fund të këtij viti ose në fillim të vitit të ardhshëm.
Ankaraja nuk ka thënë nëse do të jepte bekimin e saj që anijet të niseshin nga një port turk. Kiliç tha se për momentin, ai nuk mund të mendojë për një arsye për të thënë jo, por një vendim përfundimtar do të merret në të ardhmen.
j.l./ dita
