Shtetet e Bashkuara po përpiqen të pengojnë Evropën që të përdorë fondet e ngrira ruse për financimin e Ukrainës, duke lënë të kuptohet se po hyjmë në një fazë të re përplasjesh midis Uashingtonit dhe Brukselit.
Sipas Bloomberg, diplomatët evropianë konfirmojnë se Uashingtoni ka bërë thirrje pas skenave në kryeqytetet evropiane për të “ndalur” planin për një hua të madhe ndaj Kievit, e cila do të mbulohej nga asetet e Bankës Qendrore Ruse të ngrira në Evropë.
Megjithatë, BE-ja ka propozuar që këto rezerva të përdoren si garanci për një hua deri në 90 miliardë euro, për të mbuluar nevojat ekonomike dhe ushtarake të Ukrainës deri në vitin 2027.
Sipas vlerësimeve, rreth 210 miliardë euro nga asetet ruse ndodhen aktualisht nën juridiksion evropian, dhe përdorimi i tyre mund të zgjerohet edhe pas vitit 2028.
Departamenti Amerikan i Shtetit nuk ka bërë ndonjë koment zyrtar mbi këto informacione.
Ndërhyrja e SHBA-së vjen ndërsa Uashingtoni ushtron presion në rritje ndaj Kievit për një marrëveshje paqësore, madje edhe me kushte të vështira. Qeveria e presidentit Donald Trump kishte kufizuar ndjeshëm mbështetjen ushtarake dhe ekonomike për Ukrainën, duke kaluar barrën kryesore tek Evropa.
Për më tepër, asetet e ngrira ruse përfshihen edhe në propozimin amerikan 28-pikësh për bisedime paqësore, duke lënë të hapur mundësinë e përdorimit të tyre për investime post-lufte nën koordinim amerikan.
Qeveritë evropiane theksojnë se menaxhimi i këtyre fondeve është kompetencë e BE-së. Kancelari gjerman Friedrich Merz theksoi se “nuk ka asnjë mundësi që paratë të transferohen në SHBA”, duke nënvizuar se pozicioni i përbashkët evropian është që fondet të shkojnë për Ukrainën.
Megjithatë, propozimi po has në rezistencë. Belgjika, ku ndodhet pjesa më e madhe e fondeve ruse, shpreh rezervat e saj, duke frikësuar për barrën ekonomike në rast të pretendimeve ligjore nga Rusia dhe për rreziqet e mundshme ndaj interesave evropiane.
Kancelari gjerman pritet të diskutojë çështjen në Bruksel me kryeministrin belg dhe presidenten e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen, për të kapërcyer kundërshtitë para samitit të BE-së në fund të muajit.
Komisioni Evropian po shqyrton mundësinë e ofrimit të garancive përmes buxhetit evropian ose shteteve anëtare. Në diskutim është edhe ideja e emetimit të borxhit të përbashkët evropian, por kjo bie ndesh me vendet si Gjermania.
Ndërkohë, Hungaria është kundër përdorimit të fondeve ruse në mënyrë tërësore, ndërsa Sllovakia bllokon çdo masë që lidhet me mbështetjen ushtarake për Ukrainën.
Megjithatë, plani kërkon shumicë të veçantë dhe jo unanimitet, çka lë të hapur mundësinë e miratimit të tij.
j.l./ dita
