Studimi i parë i detajuar gjenetik mbi kancerin te macet shtëpiake ka zbuluar ngjashmëri të forta me format e kancerit te njerëzit, duke hapur mundësi të reja për trajtime më efektive për të dyja speciet.
Shkencëtarët analizuan ADN-në e tumoreve nga rreth 500 mace shtëpiake dhe identifikuan mutacione kyçe gjenetike të lidhura me zhvillimin e kancerit. Edhe pse kanceri është një nga shkaqet kryesore të sëmundjeve dhe vdekjeve te macet, deri më tani dihej shumë pak rreth mënyrës se si zhvillohet kjo sëmundje tek ato.
“Gjenetika e kancerit te macet ka qenë një territor pothuajse i panjohur deri tani. Sa më shumë të kuptojmë kancerin në çdo specie, aq më shumë përfitojmë të gjithë”, tha studiuesja kryesore, Dr Louise Van der Wayden.
Ekipi ndërkombëtar, i udhëhequr nga Wellcome Sanger Institute në Kembrixh, analizoi rreth 1 mijë gjene të lidhura me 13 lloje të kancerit te macet. Rezultatet treguan se shumë nga gjenet që nxisin kancerin te macet janë të njëjta me ato te njerëzit, duke sugjeruar se të dyja speciet ndajnë mekanizma biologjikë të ngjashëm që lejojnë rritjen dhe përhapjen e tumoreve.
Sipas shkencëtarëve, macja shtëpiake mund të ndihmojë veçanërisht në kuptimin e disa formave të kancerit të gjirit, përfshirë kancerin e gjirit “triple negative”, një formë agresive që përbën rreth 15% të rasteve te njerëzit. Macet e zhvillojnë këtë nënlloj më shpesh, duke u ofruar studiuesve më shumë mostra dhe mundësi për të testuar trajtime të reja.
Gati një e katërta e familjeve në Mbretërinë e Bashkuar kanë të paktën një mace, duke e bërë këtë kafshë po aq të përhapur sa qeni si shoqërues shtëpiak. Megjithatë, ndërsa studimet mbi kancerin te qentë janë të shumta, macet kanë mbetur kryesisht jashtë vëmendjes shkencore.
Studiuesit theksojnë se si macet ashtu edhe qentë mund të ndihmojnë në identifikimin e faktorëve mjedisorë që ndikojnë në zhvillimin e kancerit, pasi ato jetojnë në të njëjtat ambiente si njerëzit dhe ekspozohen ndaj të njëjtave rreziqe.
“Kjo na ndihmon të kuptojmë më mirë pse zhvillohet kanceri te macet dhe te njerëzit, si ndikon mjedisi përreth nesh në rrezikun e sëmundjes dhe, potencialisht, të gjejmë mënyra të reja për parandalim dhe trajtim”, tha Prof. Geoffrey Wood nga Kolegji Veterinar i Ontarios në Kanada.
Studimi është publikuar në revistën shkencore Science, duke u cilësuar si një hap i rëndësishëm drejt një qasjeje më të gjerë ndër-specie në luftën kundër kancerit.
j.l./ dita
