Nga Auron Tare
Nje copezë nga emisioni i Adi Krastës mbrëmjen e kaluar fliste mbi shernajnën shqiptare që po ndodh prej kohësh me një nga nismat më të rëndësishme, fisnike dhe vendimarrëse në fatet e Shqipërisë së shek XX, të quajtur VATRA.
E themeluar vetëm 100 metra nga ndërtesa hijerëndë e Masonerisë se Massachuset, në sheshin qendror të Bostonit (ku pjesëtarë kanë qenë disa nga figurat më emblematike të Pavarësisë Amerikane nga Britania Koloniale) Vatra u legjitimua në Qershor 13, 1912. Në certifikaten origjinale të ruajtur në Arkivën e saj si themelues janë emrat e Faik Konica, Lambi Chikozi, Fan S. Noli, Kristo Floqi, Elia Tromara, Naum Cere dhe Koco Kotta. Pak më vonë janë shtuar edhe emrat e Konstantin Anastas Chekrezi dhe Vëllezërit Pani nga Dardha e Korçës.
Lavdia e Vatrës është e jashtëzakonshme. Fuqia e saj e dikurshme e padiskutueshme. Shpesh si një Qeveri në Emigracion dhe qendër e rëndësishme e mendimeve perparimtare dhe intelektualisht e parakohshme për Shqipërinë.
Vatra me ikjen nga kjo botë të elitës së saj intelektuale u shua. Përpjekjet fshatareske, provinciale, megalomane dhe naive të një komuniteti që nuk mblidhet dot për të lobuar për çështjet me interest kombëtar apo për të ngrohur si dikur me thëngjinjtë e Vatrës çështjet e mendimit shqiptar nuk kanë më vlerë.
Vatra duhet të shpallet një Monument Kombëtar, një xhevahir i mendimit intelektual dhe politik shqiptar dhe të vendoset në raftet e historisë.
Përpjekjet e dështuara për të ringjallur zjarrin e Vatrës nuk bëjnë asgjë më shumë se dëmtoj ë lavdinë e saj të dikurshme.
Brezat e rinj të diasporës shqiptare nëse duan të mbajnë lidhjet me vendin e origjinës së prindërve të tyre kanë të gjitha mundësitë për t’i bërë në mënyra nga më të ndryshmet. Vatra dhe vatranët e dikurshëm nuk janë më.
Të nderojme kujtimin e tyre, asgjë më shumë nuk ka nevojë Vatra sot.
