Lavrov largohet herët nga bisedimet e G20, liderët perëndimorë refuzojnë foton e përbashkët

Ministri i Jashtëm rus, Sergei Lavrov u largua herët nga takimi i G20 të ekonomive kryesore, pasi u tha homologëve të tij se pushtimi rus i Ukrainës nuk ishte përgjegjës për një krizë globale urie dhe se sanksionet e krijuara për të izoluar Rusinë përbënin një deklaratë lufte.

Mbledhja e së premtes ishte konfrontimi i parë i drejtpërdrejtë i Sergei Lavrov me liderët nga perëndimi që kur Rusia ndërmori sulmin e saj ndaj Ukrainës, dhe ai akuzoi perëndimin për kritika të furishme ndaj atyre që ai pretendoi se ishin veprime të justifikuara të Moskës.

Në një leksion të ashpër dhe të shkurtër në takimin në Bali të organizuar nga Indonezia, kryesuesi i këtij viti i G20-ës, Lavrov tha: “Nëse perëndimi nuk dëshiron të zhvillohen bisedime, por dëshiron që Ukraina të mundë Rusinë në fushën e betejës – sepse të dyja pikëpamjet janë shprehur – atëherë ndoshta nuk ka asgjë për të folur me perëndimin.”

Diplomati veteran rus, i ulur mes Arabisë Saudite dhe Meksikës në takim, akuzoi gjithashtu perëndimin se po i bën presion Ukrainës që të “përdor armët e saj” në luftime. Ai u largua kur ministrja e jashtme gjermane, Annalena Baerbock, filloi të fliste.

Më vonë Baerbock tha: “Fakti që [Lavrov] kaloi një pjesë të madhe të negociatave jo brenda, por jashtë dhomës, nënvizon se nuk ka asnjë milimetër vullnet për të biseduar nga pala ruse”. Ajo pretendoi se disponimi në dhomë ishte 19 me 1 kundër pushtimit të Rusisë, edhe nëse kishte mosmarrëveshje për sanksionet.

Lavrov pretendoi se kishte ardhur në Bali për të marrë një përshtypje “se si merr frymë perëndimi”. Ishte e qartë se perëndimi nuk e përdori G20 për qëllimet për të cilat u krijua, tha Lavrov. Pjesëmarrësit nga vendet në zhvillim nuk e mbështetën këtë qasje, pohoi ai.

“Agresorë, pushtues, okupatorë. Ne kemi dëgjuar mjaft gjëra të tilla sot”, tha ai duke përshkruar fjalimet e bëra nga homologët e tij perëndimorë. Ai tha se disa nga fjalimet u bënë për efekt teatrale, duke përmendur Boris Johnson si shembullin kryesor. “Epo, ai dha dorëheqjen dhe kështu qoftë”, tha Lavrov. “Të gjithë thanë se Rusia duhet të izolohet. Por deri më tani partia e tij e ka izoluar Boris Johnson.”

Pjesa më e madhe e takimit dhe diskutimeve në margjina u ndërmorën me përpjekjet për të bindur Rusinë që të lejojë eksportin e rezervave të grurit ukrainas përmes një korridori detar të sigurt të kontrolluar në mënyrë të pavarur në Detin e Zi. Por bisedimet, të udhëhequra kryesisht nga Turqia dhe OKB-ja, kanë vazhduar për javë të tëra pa asnjë përparim.

Lavrov tha: “Ukraina duhet t’i japë fund bllokadës së porteve të saj, t’i çminojë ato ose të sigurojë kalimin nëpër fushat e minuara”.

Pas kësaj, Rusia dhe Turqia do të garantojnë sigurinë e anijeve të mallrave jashtë territorit sovran të Ukrainës, në mënyrë që ato të mund të vazhdojnë më tej në Mesdhe, tha ai. Por një takim në Bali midis Lavrov dhe ministrit të jashtëm turk, Mevlüt Çavuşoğlu, nuk çoi në ndonjë përparim të menjëhershëm.

Lavrov mohoi se mosmarrëveshja ishte një faktor qendror në mungesën më të gjerë globale të grurit, duke thënë se gruri i bllokuar përbënte 1% të furnizimit global.

Diplomatët perëndimorë thonë se Rusia e sheh vjedhjen e grurit të Ukrainës dhe bllokimin e eksporteve të saj si masa të dizajnuara për të dobësuar ekonominë ukrainase dhe për të rritur koston për perëndimin e subvencionimit të vendit në vështirësi. Në një seancë plenare, sekretari amerikan i shtetit, Antony Blinken, i kërkoi Moskës që t’i lërë botës grurin ukrainas.

Një zyrtar tha se Blinken iu drejtua drejtpërdrejt Rusisë, duke thënë: “Për kolegët tanë rusë: Ukraina nuk është vendi juaj. Gruri i saj nuk është gruri juaj. Pse po bllokoni portet? Ju duhet të lini grurin jashtë.”

Lavrov përsëri tha se Rusia nuk mund të eksportonte grurin e saj për shkak të sanksioneve perëndimore, për shembull sepse anijet nuk ishin të siguruara ose nuk mund të shkonin në portet e huaja.

Shefi i Punëve të Jashtme të BE-së, Josep Borrell, u kundërpërgjigj duke thënë se sanksionet e BE-së “nuk ndalojnë importin e mallrave ose plehrave ruse, as pagesën për eksporte të tilla ruse”. Rusia, tha ai, kishte pushtuar një shportë buke të botës dhe i kishte kthyer korsitë e anijeve të Detit të Zi në një zonë lufte.

Udhëheqësit perëndimorë refuzuan t’i bashkohen një fotografie në grup me Lavrov, por thanë se prania e tyre në takim, në kundërshtim me një bojkot të plotë, tregoi një gatishmëri më të madhe për të paraqitur argumentin e tyre në vend që të supozonte shtete të tjera neutrale në anën e tyre.

Baerbock, për shembull, tha para takimit: “Unë jam këtu si ministër i jashtëm gjerman me kolegët e mi evropianë për të demonstruar se ne nuk do t’ia lëmë skenën ndërkombëtare Rusisë”.

Lavrov do të ketë vënë re më nga afër qëndrimin jo të perëndimit, por të fuqive të tjera të mëdha si Kina, Arabia Saudite dhe India. Lavrov u takua me ministrin e jashtëm kinez, Wang Yi, duke i thënë atij për “zbatimin e misioneve kryesore të operacionit special ushtarak” në Ukrainë dhe duke përsëritur retorikën e Kremlinit se qëllimi i tij ishte “denazifikimi” i vendit.

Vizita e Lavrov në Bali synonte gjithashtu të përgatitej për një udhëtim të mundshëm të Vladimir Putin në samitin e G20 në nëntor. Është e paqartë nëse Putin do të marrë pjesë personalisht apo përmes videove.

Sekretarja e Jashtme e Mbretërisë së Bashkuar, Liz Truss u largua herët nga takimi për t’u kthyer në Londër për të bërë fushatë për postin e kryeministrit. Ajo la një zyrtar të Zyrës së Jashtme, Sir Tim Barrow, për të përfaqësuar Britaninë e Madhe.

j.l./ dita