FAQE E PARË: Mali i mbarsur i drejtësisë dhe sheshi bosh që… ushton më shumë! Në lojë është gjithçka

Artan Xh.Duka

Botuar në DITA

Me Amerikën pas, çoç na u ngrit mëndja me reformën në drejtësi së cilës me hir a pahir, i vuri vulë zyrtare po ajo klasë politike e përfolur për abuzim e paprekshmëri në tranzicion për të cilën u ngrit dhe kjo reformë.

Nëse ishte një akt reflektimi prej një pjese të saj, tërheqje para presionit amerikan, iluzion se mbase nuk do i binte lapsi apo vetë reforma e pritshmëria publike do të “hollohej” me kohën, koha do tregojë por tani që kartat u hapën, “bëje o zot ëndërr” nuk pi më ujë.

Pika e kthesës ishte shpallja non-grata e z. Berisha dhe gjuha e drunjtë amerikane ndaj PD nëse do të vijonte me të vjetrën e saj. U tha dhe u bë e paimagjinueshmja ndaj dhe tani po del sheshit një “rebelim” po aq i paimagjinueshëm anti-amerikan nga “sovranistë” të thekur e të vonuar që të kujton atë që kur i erdhi fundi vate e ndoti tek dera e vëndit të shënjtë.

Me shejtanin jashtë shishes, politika e përfolur ka tashmë vetëm dy duar për një kokë dhe nëse “pas meje qameti”, ashtu qoftë!

Lëvizja “populiste” e këtij takëmi është sot në kurs përplasjeje ballazi me politikën zyrtare të SHBA. Nuk ia vlen basti se dihet si përfundon. Non-gratat nuk revokohen; lista vetëm mund të shtohet dhe mbase këtë lut edhe ai tashmë në të: një front të gjërë non-gratash që gjejnë gjuhën e përbashkët e i kundërvihen haptazi e së bashku SHBA.

Por me sa duket SHBA e ka marrë shtruar e duke mbajtur plot frymëra pezull e shton listën një e nga një për të shmangur bezdinë e gjithë non-gratave në tufë.

Mbyllja e epokës së pandëshkueshmërisë lyp sot drejtësi pa vonesë. Në lojë është gjithshka, nga besimi i qytetarit se ia vlen të rrisë fëmijët këtu, zhvillimi, integrimi në BE, kauza kombëtare, vetë pesha e imazhi i aleatit SHBA.

E rënë në gropën që e hapi vetë, politika e përfolur është sot më e rrezikshme dhe më e paparashikueshme se kurrë dhe kjo reflekton edhe tek saga e drejtësisë. Vetingu me hap breshke ende nuk e ka pastruar sistemin nga fanatikët që datojnë prej “plepave”, proçeset gjyqësore VIP katandisen në telenovela sikurse Babalja etj, intimidimi dhe presioni politik e mediatik ndaj gjykatave vijon sikurse ai për vulën e PD, të kërkuar apo të dënuar ia mbathin e marrin azil në BE(!) duke krijuar preçedent, syresh tek drejtësia e “re” shmang dosjet përvëluese si djalli temjanin etj.

U bënë vite që u miratua reforma në drejtësi dhe nuk është pak për të thënë se do ende kohë.

Drejtësia nuk është sa për t’u gjendur Kola në punë me lajme për hetimin e individëve që nuk i njihte kush më parë por për hetimin e korrupsionit elitar. Ndonse më mirë e vonuar se e harruar, drejtësia e re nuk duhet t’a bëjë më tërkuzë hetimin e abuzimit me pushtetin në sytë e të gjithëe këto 30 vjet.

Ndonse e motivuar financiarisht, ajo ka nevojë edhe për mbrojtje nga intimidimi politik. Dhe nëse mbështetja publike e SHBA si sponsor nuk mjafton, mbase pajisja me pasaportë amerikane po.

Sheshi bosh që ushëton më shumë

Por ndërkohë që SHBA bën të sajën, shoqëria vetë duhet të dëshmojë qytetari. Korrupsioni elitar nuk ishte rrufe nga qielli dhe njëlloj si “veza apo pula?”, ai është dëshmi edhe e dështimit tonë si shoqëri. Mbështetëm gjatë individë të përfolur dhe një herë që mbushëm sheshe pa i rënë bilbilit partia, ishte kur ikën paratë me piramidat.

Vitet 90 ishin udhëkryq për shumëkënd. Premtimet boshe për mrekullinë pas ndërrimit të sistemit dhe mbijetesa testoi karakterin qytetar duke zhbërë vlera qytetare, “normalizoi” abuzimin me pushtetin e mosreagimin ndaj tij me pasoja mbi drejtësinë dhe barazinë para ligjit.

Politika e korruptuar intimidon drejtësinë sot sepse ka ende mjetet, “ushtarët”, financat, pushtetin dhe “parzmoren” politike që u jep vota. Dhe kur vjen puna tek vota e sheshet e mbushura, kusuret janë tonat si shoqëri.

Buja e një proteste në shesh sikundër së fundi me “Foltoren”, nuk është punë numrash apo fotosh me dron. Qoftë dhe një i vetëm me kauzë të drejtë që nuk del atje si “ushtar” i partisë, del e mjafton për të zënë ngushtë politikën e përgjegjshme në një vënd normal.

Por qytetaria nuk është vetëm mbushja e sheshit nisur nga vetëdija e vlerat demokratike. Ajo është edhe lënia bosh e tij kur në tribunë del politika e korruptuar.

Amerika po na e lehtëson këtë punë dhe non-gratat e sotme e ato në vijim duhen lënë fillikat në fatin që e gatuan vetë duke abuzuar me besimin e shqiptarëve. E tani e tutje, politikanët nuk duhet më të merren të mirëqënë.

Duhet filluar nga vota dhe çlirimi i saj nga pengmarrja e ligjit të sotëm zgjedhor. “Imuniteti” politik që ofron lista partiake sot përdoret kundër drejtësisë duke etiketuar çdo hetim si sulm “politik”!

Një ligj zgjedhor bazuar tek merita jep shpresë tek vota dhe e ardhmja në vënd. Jo të gjithë do të bëhen polikanë por të gjithë do të mund të zgjedhin realisht dhe pa intimidim politikanin që meritojnë.

Demokracia jonë është sot më e ekspozuar se kurrë. Nga njëra anë kemi një PS të Ramës që e merr pushtetin të mirëqënë duke rrezikuar autokracinë dhe privuar vëndin nga balancat e garancitë që ofron rrotacioni në politikë, nga ana tjetër kemi një PD që përpëlitet mes shiut të Bashës e breshërit të Berishës kur ndërkohë ka nevojë për një fillim krejt të ri.

Nëse duhet mbushur sheshi sot, duhet mbushur e para për veting në politikë dhe e dyta për një ligj të ri zgjedhor që mbyll penxheret nga riciklohet e shkuara. Me votën e dalë nga duart e politikës, qytetari ia bën më pas më të lehtë punën shtetit ligjor.

Në pritje të… vetvetes!

Reforma në drejtësi nuk është tregues i emancipimit demokratik por e degradimit të tejskajshëm këto 30 vjet. Ndëshkime të korrupsionit elitar ndodhin edhe në vënde që nuk kanë bërë reformë radikale në drejtësi dhe ndoshta diferencën e bën vota e lirë që nuk garanton parzmore e imunitet pafund politik si tek ne.

SPAK bën lajm vetëm kur të hetojë “gjeneralët” e korrupsionit dhe konfiskojë gjënë e marrë. “Ushtarët” aty-këtu nuk janë lajm, as marrja azil prej cave në SHBA e BE(!) që mbase lehtëson rrëfimet e të penduarve që ikën me dosje dhe dinë shumë por dhe i ndruhen atyre që i përdorën dikur.

Dëmi i krijuar nga korrupsioni elitar dhe abuzimi me pushtetin këto 30 vjet është i pafund dhe për fat të keq, sado drejtësi, jetët e fikura, pasuritë e tjetërsuara, ëndërrat e vrara, emigrimi tragjik etj makthe, nuk do të zhbëhen kurrë.

Tranzicioni ishte një akt “kamikazi” nga shoqëria që nisi me një “revolucion” ku “sypatrëmburit” përballë monizmit u zbythën nga abuzuesit në “demokraci”, vuajti komplekset e së shkuarës dhe vetvrau nervin e protestës, ra në kurthin e mbijetesës apo dalldisjes pas pasurimit të shpejtë abuziv në emër të kohës së humbur etj.

Ishim ne që krijuam “legjendarët” e paprekshëm të abuzimit, jemi po ne që ende votojmë dhe mbushim sheshet për ta dhe nëse ka një fitimtar kjo kohë, ajo mbetet politika e mbrapshtë që shkatërroi pa masë dhe askush nuk e ndali dot në kohë. Dhe kur e mendon kështu, sa para bën?

Tundimi për të lënë vëndin është i madh dhe për ironi, po ai perëndim që mbështet reformën në drejtësi dhe pret reagimin qytetar, nxit sindromën e braktisjes me leje pune, llotari Green Card etj.

Përpara se të mbushim formularin e llotarisë amerikane, të mbushim sheshin për veten. Bota e ka krijuar me sakrifica mirëqënien e saj dhe ne duhet të ngulim “gozhdën” tonë qoftë për t’u ndjerë mirë në vëndin tonë apo emigruar gjetiu me dinjitet.

Sado e vonuar, drejtësia duhet bërë se e keqja nuk ka fund dhe historia duhet të rezervojë për të vëndin që i takon. E ndërsa presim nga SPAK të bëjë heroin, t’a trimërojmë ca më tej atë duke bërë të vetën si shoqëri.

——

©Copyright Gazeta DITA

Ky artikull i Prof. As. Dr. MSc. Artan Duka është ekskluziv i Gazetës DITA, gëzon të drejtën e autorësisë sipas Ligjit Nr. 35/2016, “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e lidhura me to”. Shkrimi mund të ripublikohet nga mediat e tjera vetëm duke cituar DITA dhe në fund të vendoset linku i burimit, në të kundërt çdo shkelës do të mbajë përgjegjësi sipas Nenit 178 të Ligjit Nr/ 35/2016.