Nga Tess Wilkinson-Ryan* – Shumica e njerëzve nuk duan të ndihen si dështakë. Por dita e Shën Valentinit është ndryshe. Më shumë se sa 1 prilli, 14 shkurti është për “të mashtruarit”.
Në një lidhje romantike, “i mashtruari” merr vëmendjen; ylli në skenë. Njerëzit e dashuruar janë targete të lehta dhe nuk kanë frikë ta pranojnë, ose të paktën të këndojnë për të. Aretha Franklin këndoi për to. Elvis po, Bill Withers gjithashtu. Sepse “Të gjithë mashtrohen”.
Dashuria nxjerr lojën e mashtruesit që nga fillimi: joshja në vetvete është një lloj mashtrimi. A është në rregull të postosh një foto tënden të bukur në një aplikacion për njohje të reja? Të tregosh se ti je shumë i mirë në fillimet e një lidhje? Si ta kuptosh që ajo të do realisht dhe jo se i pëlqen shtëpia jote? Negocimi i intimitetit është pikëllues pjesërisht për shkak të vigjilencës së vazhdueshme për mashtruesit, edhe pse ne jemi gjithmonë në kërkim të lidhjeve të mirëfillta njerëzore.
Në punën time të përditshme, unë mësoj dhe shkruaj kontrata. Ligji i kontratave do që njerëzit të bëjnë biznes me njëri-tjetrin dhe do që ata të dinë se ku po hyjnë. Periodikisht, ka lëvizje në të drejtën familjare për t’i bërë partneritetet e brendshme të të gjitha llojeve në mënyrë më eksplicite, duke e marrë idenë e “kontratës së martesës” fjalë për fjalë dhe seriozisht. Jemi dakord që partneri A të punojë dhe partneri B të qëndrojë në shtëpi derisa fëmijët të jenë mbi 5 vjeç dhe ndarja e përgjegjësisë financiare do të jetë si më poshtë, etj., etj.
Njerëzve u pëlqen nocioni i të kuptuarit se çfarë është saktësisht marrëveshja martesore. Por marrëdhëniet intime afatgjata nuk i përshtaten lehtësisht kushteve dhe kushteve. Një martesë është një grumbull premtimesh dhe shkeljesh shumë të nuancuara edhe për shkronjat më të imta. Ka detyrime për të cilat ligji nuk mund të bëjë asgjë.
E megjithatë, njerëzit ende martohen, ose jetojnë së bashku, ose thonë të dua. Ata i japin njëri-tjetrit çelësa dhe fjalëkalime dhe llogari të përbashkëta kontrolli. Askush nuk dëshiron të jetë dështak në dashuri, por ata e dinë se rreziku është endemik për marrëveshjen dhe marrëveshja është ekzistenciale. Në dashuri, ata do të lënë pasigurinë të gënjejë, do të pranojnë dhe madje do të falin tradhtitë dhe do të llogarisin sinqerisht në kufijtë e dobësive të tyre.
Mendoj se këtu ka një mësim për pjesë të tjera të jetës sonë. Në jetën time si nënë, si mësuese, si shoqe, ka raste kur jam e prirur ndaj skepticizmit dhe kap veten. Të jesh vigjilent ndaj mashtrimeve dhe tradhtive është e lehtë. Është e çuditshme, por nuk ndihesh mirë.
Carl Rogers, pionieri i psikoterapisë i shekullit të 20-të, e përshkroi në mënyrë të famshme qasjen e tij ndaj pacientëve si “një kujdes sylesh” – një që i pranon klientët “siç thonë ata se janë”. Ndonjëherë, qëllimi më i thellë është të takosh dikë sipas kushteve të veta, të besosh versionin e tij të botës.
Si parim, “kujdesi” është i ngjashëm me të qenit “budalla” – një riformulim që e bën një burim turpi për lirinë morale. Në çdo rast, duke qenë se është dita e të dashuruarve, më ulni për një hallkë tjetër në zinxhirin e budallenjve. Njëzet vjet më parë, unë isha duke darkuar në banesën e shoqes sime dhe një nga shokët e saj të klasës i doli aty – dikush që ajo e njihte nga kolegji që punonte aty pranë si autobus. Ai u shfaq edhe në darkën tonë të radhës, këtë herë në banesën time dhe shkroi numrin e tij në dërrasën e bardhë. U transferuam në Filadelfia, u martuam, patëm dy fëmijë, morëm një qen. Deri këtu, shumë mirë.
Por më kujtohet kam eksploruar në muajt e parë të marrëdhënies sonë, atë kombinim të veçantë të të bezdisurit dhe të dyshimit. Herë pas here, ndërsa isha e preokupuar për të rënë në dashuri, përpiqesha të negocioja kushtet e sakta të dashurisë sonë. Disa herë u përpoqa ta bëja të artikulonte nëse ishte i interesuar për mua apo për gjërat që kisha për të ofruar. Për meritë të tij, atij i dukej çmenduri. (Ajo që kisha për të ofruar: dy punë me kohë të pjesshme; një frigorifer plot me mbetje; karroca e motrës sime të vogël me hua afatgjatë.)
Një ekspert i filozofisë së vdekur, ai vuri në dukje se unë po bëja një pyetje metafizike në thelb në lidhje me ndryshimin midis të qenit i dashur dhe i përdorur. Si do t’i dallonim të dyja dhe për çfarë qëllimi? Jane Austen dhe Karl Marks mund të më kishin thënë: Unë isha Subaru i motrës sime.
Pasiguria është e ngulitur në të gjitha llojet e transaksioneve, natyrisht; thjesht është varrosur nën më shumë shtresa të mbrojtjes sociale dhe ritualit. Ka një urtësi paradoksale të jesh “i mashtruar” në dashuri përballë vulnerabilitetit.
Pra gëzuar ditën e Shën Valentinit, dështakë!
Burimi: Washington Post
