Është ndarë nga jeta në moshën 89-vjeçare akademik Emin Riza, një nga studiuesit më të njohur shqiptarë në fushën e trashëgimisë kulturore dhe arkitekturës tradicionale.
Akademia e Shkencave e Shqipërisë dhe Komisioni i Përhershëm i Trashëgimisë Kulturore shprehën ngushëllimet për familjen, të afërmit, komunitetin akademik dhe bashkëpunëtorët e tij, duke e cilësuar ndarjen nga jeta të akademik Rizës si një humbje të madhe për shkencën dhe kulturën shqiptare.
Emin Riza lindi më 3 korrik 1937 në Shkodër. Me një karriere të gjatë si studiues, pedagog dhe specialist pranë Institutit të Monumenteve të Kulturës, ai dha një kontribut të spikatur në dokumentimin, mbrojtjen dhe promovimin e trashëgimisë materiale të Shqipërisë.
Ndër veprat e tij më të rëndësishme renditen monografia “Qyteti-Muze i Gjirokastrës” (1980), një studim themelor mbi arkitekturën dhe vlerat e qytetit historik, si edhe “Banesa shqiptare me qoshk” (2018), botuar nga Akademia e Shkencave, ku trajtohen tipologjia dhe vlerat arkitektonike të banesave tradicionale shqiptare.
Akademik Riza ishte autor i 16 monografive, pesë prej tyre në bashkautorësi, si dhe i 134 artikujve shkencorë të botuar në revista të specializuara, mes të cilave “Studia Albanica”, “Arkitektura popullore shqiptare” dhe “Monumentet”. Në këto botime ai analizoi tipologjitë e banesave popullore, strukturat tradicionale të ndërtimit dhe trashëgiminë e qyteteve historike shqiptare.
Ai drejtoi gjithashtu si kryeredaktor revistat “Studia Albanica” dhe “Monumentet”, duke dhënë një kontribut të rëndësishëm në promovimin e studimeve mbi trashëgiminë kulturore. Akademik Riza ishte ndër nismëtarët e Ligjit “Për trashëgiminë kulturore” dhe kryesoi grupin e punës për përgatitjen e dosjeve të Gjirokastrës dhe Beratit për UNESCO, proces që çoi në përfshirjen e tyre në Listën e Trashëgimisë Botërore.
Për veprimtarinë dhe kontributin e tij të jashtëzakonshëm në ruajtjen dhe promovimin e trashëgimisë kulturore shqiptare, Emin Riza u nderua me titullin “Qytetar Nderi” i Gjirokastrës dhe i Beratit.
Homazhet do të mbahen sot në ambientet e agjencisë funerale Alba 2000, pranë Medresesë. Ceremonia e përcjelljes për në banesën e fundit do të zhvillohet në orën 16:00, në varrezat e Tufinës.
Me ndarjen e tij nga jeta, Shqipëria humbet një prej personaliteteve më të rëndësishme të fushës së monumenteve dhe trashëgimisë kulturore, ndërsa vepra e tij do të mbetet një referencë e çmuar për brezat e studiuesve dhe për kujtesën historike të vendit.
j.l./ dita
