Njeriu Social dhe Kategoria Kulturore në “Mbretërinë e Vrimave”

Nga Muhamet Cerova

(Ftesë për reflektim)

Njeriu Social është Ati, Biri dhe Zoti i Përjetshëm i Familjes. Familja është kushti i vetëm, i pa tjetërsueshëm, i Njeriut për të ekzistuar si kategori sociale. Ajo është hapi i parë institucional, kalimi evolucjonar nga gjendja natyrore, ku Njeriu është thjesht qenie, në kategorinë sociale, ku vetëdija për t’u qeverisur lind dhe formësohet. Pa Familjen nuk do të mund të ekzistonte as Shteti i Njeriut.

Njeriu parasocial nuk mund të kishte Familjen. Tek kafshët, ajo është thjesht instinkt; tek Njeriu Social, Familja është instinkt dhe vetëdijshme. Instinkti i Familjes funksionon tek të gjitha qëniet, duke na bindur se ajo është e natyrshme dhe e përjetshme, për aq kohë sa jeton subjekti i saj. Familja është institucioni themelor politik dhe baza e organizimit social të Njeriut.

Përsosmëria e saj organizative është arritur si nevojë, e ruajtur nga Kodi Moral i pa shkruar i Familjes. Ky kod përbën tërësinë e normave dhe rregullave që rregullojnë jetën e brendshme të anëtarëve, si dhe raportet etiko-morale me të tjerët, jashtë “perimetrit” familjar, duke garantuar vijimësinë normale të jetës së specjes.

Njeriu, si Ati, Biri dhe Zoti i Familjes, pas konsakrimit dhe jetësimit të këtij institucioni politik, nuk ka më të drejtë dhe as fuqi për ta çbërë produktin e vet: Familjen. Familja është e përjetshme, aq sa vet Njeriu Socjal. Ajo nuk do të mund të funksiononte pa gardianin – produkt i saj, Shtetin e Njeriut – dhe anasjelltas: Shteti nuk do të kishte lindur dhe jetuar pa Familjen.

Familja ka mision unik: rregullimin e jetës së brendshme dhe harmonizimin psiko-moral me komunitetin, në përputhje me Shtetin si gardian dhe mbrojtës.

Shteti i Njeriut Social nuk ka detyrimin dhe as të drejtën për të ndërhyrë në jetën e brendshme të Familjes, për sa kohë normat morale të saj janë në harmoni me ligjin themelor të Shtetit. Jeta e brendshme e Familjes, si institucion moral i përjetshëm, nuk mund të rregullohet me ligje shtetërore. Familja ka përparësi të pa cënueshme ndaj Shtetit për harmonizimin e interesave juridike dhe morale të anëtarëve të saj. Përbërësit e Familjes përcaktohen njëherë e përgjithmonë nga normat morale të institucionit, dhe kjo normë merr fuqi juridike në ligjin themelor të shtetit.

Kombi, si nocion apo si njësi brenda Shtetit, është një Familje e zgjeruar, e harmonizuar me rregullin natyror, moralisht dhe fizikisht e pa tjetërsueshme.

Në tekstin më lart, shpesh përdor termat “moral” ose “moralin”, por tema kryesore nuk është moralizim banal. Çështjet që lidhen me Familjen e Njeriut, socjale apo kulturore, ngrehin një strukturë themelore, pa të cilën vetë jeta e specjes sonë do të ishte një kërkim i mundimshëm për mbijetesë. Moralistët nuk kanë vend këtu; morali lindi njëherësh me Njeriun Social, si nevojë ekzistenciale për bashkëjetesë.

Njeriu parasocial nuk kishte norma të sjelljes; instinkti i tij mjaftonte. Njeriu Socjal, me Familjen si bazë institucionale, ka nevojë për kodifikim moral të sjelljes, që është akt-marrëveshje me Natyrën-Zot për të mbijetuar në egërsinë e rregullave natyrore. Pa këtë kod moral, specja njerëzore do të ishte një aventyrë e shkurtër, tragjikomike.

Familja instiktive e natyrës dhe Familja e Njeriut Socjal janë produkte të natyrshme. Kodifikimi moral i sjelljes është kusht i vetëm për mbijetesë dhe harmonizim me rregullin natyror.

Post Skriptum: Familja e Njeriut nuk lindi rastësisht; ajo u transformua nga gjendja instinktive në strukturë të vetëdijshme sociale dhe politike. Sot, Familja është thellësisht e tronditur dhe në dekadencë, ndërsa Njeriu Socjal, i deformuar nga evolucioni i tij, shpesh e braktis dhe e shkel këtë tërësi morali.

Ky fenomen global gjen mbështetje tek pushtetet e kalbura, ligjislative, ekzekutive, mediatike dhe fetare.
Pyetja shtrohet: A do të shkatërrohet Familja si institucion natyror i Njeriut Socjal? Përgjigja ime: jo. Familja është vepër e Njeriut Socjal, e lindur nga nevoja dhe kusht jetik për bashkëjetesë në harmoni me rregullin natyror.

Pa këtë kusht, nuk mund të ketë jetë të qëndrueshme për Njeriun, as shtet të fortë dhe as shoqëri të qëndrueshme.