Shkencëtarët e Buletinit të Shkencëtarëve Atomikë vendosën Orën e Kiametit në 85 sekonda para mesnatës, koha më afër mesnatës që ora ka shënuar ndonjëherë. Ora simbolizon sa afër është njerëzimi me shkatërrimin global, ku mesnata përfaqëson një moment kur Toka bëhet e pabanueshme.
Vitin e kaluar, ora ishte në 89 sekonda para mesnatës. Shtyrja prapa ose përpara e orës varet nga progresi ose dështimi i njerëzimit në menaxhimin e rreziqeve ekzistenciale, përfshirë armët bërthamore, ndryshimet klimatike, kërcënimet biologjike dhe teknologjitë disruptive si inteligjenca artificiale. Shkencëtarët përmendin gjithashtu dezinformatat dhe teoritë e konspiracionit si kërcënime serioze.
Alexandra Bell, presidente e Buletinit, tha se “njerëzimi nuk ka bërë përparim të mjaftueshëm. Çdo sekondë ka rëndësi dhe koha jonë po mbaron.” Dr. Daniel Holz shtoi se konfliktet ndërkombëtare dhe mungesa e rregullave për armët bërthamore dhe teknologjitë e reja përkeqësojnë kërcënimet.
Çfarë është Ora e Kiametit?
Ora u krijua në 1947 si një simbol i rrezikut bërthamor dhe më vonë përfshiu edhe krizën klimatike. Çdo vit, shkencëtarët e ndryshojnë orën sipas vlerësimit të tyre se sa afër është njerëzimi me katastrofën. Bordi përbëhet nga ekspertë, përfshirë laureatë të Çmimit Nobel.
Ora nuk mat në mënyrë absolute rreziqet ekzistenciale, por synon të ndezë diskutime për këto tema. Edhe pse metaforike, ajo kujton brishtësinë e ekzistencës sonë.
Çfarë ndodh kur ora arrin mesnatën?
Kur ora shënon mesnatën, kjo simbolizon një katastrofë bërthamore ose ndryshim të papërsëritshëm klimatik që shkatërron njerëzimin. Buletini shpreson që kjo të mos ndodhë kurrë.
Si mund të ndryshojmë kohën e orës?
Veprime kolektive dhe individuale mund të “kthejnë akrepat”: traktatet ndërkombëtare për armët bërthamore, reduktimi i emetimeve klimatike, përmirësimi i sigurisë biologjike dhe përdorimi i teknologjive me kujdes. Individët mund të kontribuojnë duke bërë zgjedhje të vogla por të qëndrueshme, si ecja në këmbë, kursimi i energjisë, zvogëlimi i mbeturinave ushqimore dhe riciklimi.
Maria Ressa thekson se bisedat mbi faktet dhe rreziqet janë thelbësore: pa të vërtetën dhe bashkëpunimin, nuk mund të ketë veprim kolektiv efektiv.
j.l./ dita
