RMV funksionon vetëm si shtet i të gjithëve

Nga Migena Aleksi

Ligji për gjuhët dhe korniza kushtetuese në RMV u njohin shqiptarëve një nivel të rëndësishëm të përdorimit zyrtar të gjuhës shqipe.

Protesta e fundit edhe pse paraqitet si akademike dhe juridike, ka peshë politike sepse po teston vullnetin e qeverisë për zbatimin e Marrëveshjes së Ohrit. Dihet që kjo marrëveshje nuk ishte vetëm për ndalimin e luftës. Ishte kontratë afatgjatë për shtet multietnik.

Shkupi e ka pranuar barazinë juridikisht. Por në zbatim MO është ngadalësuar, madje edhe është bllokuar. Nuk ka ardhur si ballafaqim i hapur. Nuk kanë thënë “Jo”, por është thënë që nuk ka buxhete, nuk ka kuadro, duhet kohë, etj. Kjo ka qenë taktika.

Studentët janë në hyrje të tregut profesional dhe grupi më i ndjeshëm ndaj barrierave. Por beteja e tyre “akademike” mund të shndërrohet shumë shpejt në një krizë të gjerë legjitimiteti për sistemin politik në RMV. Politikisht cdo bllokadë ndaj gjuhës shqipe do shihet si një tentativë për të zhbërë frymën e MO-së dhe Shkupi zyrtar do ta ketë pothuajse të pamundur të rezistojë pa pësuar një krizë paralizuese, nëse shqiptarët organizohet në mënyrë të strukturuar.

Kjo, për disa arsye kyçe.

Ndryshe nga gjeneratat e mëparshme që mbanin peshën e traumave të luftës ose nostalgjisë së sistemit të vjetër, brezi i ri është rritur me premtimin e barazisë qytetare dhe të integrimit evropian. Ata janë të lidhur me botën dhe e shohin dygjuhësinë si standard evropian, si në Zvicër apo Belgjikë.

Përtej studentëve, shqiptarët në RMV janë një motor vital i ekonomisë dhe jetës shoqërore. Shumica e bizneseve të vogla dhe të mesme dhe një pjesë e madhe e forcës punëtore në sektorë kritikë, vijnë nga ky komunitet. Një bojkot apo protestë e gjerë do të thoshte paralizë ekonomike.

Edhe sikur të mos ishte kjo rrethanë, RMV e ka të lidhur ekzistencën e saj me mbështetjen e NATO-s dhe BE-së. Shteti nuk ka argumente kundër zbatimit të ligjeve që vetë i ka miratuar nën vëzhgimin e Brukselit dhe Uashingtonit.

Institucionet në Shkup janë të brishta, të ndikuara nga ndarjet partiake. Një lëvizje e unifikuar shqiptare, e cila do të tejkalonte ndasitë partiake (BDI, VLEN, etj.) krijon pa vështirësi një presion të tillë që mekanizmat shtetërorë nuk do ta amortizonin dot.

Në çdo rast, RMV ose funksionon si shtet i të gjithëve, ose shkon në pozita jofunksionale të kolapsit.

—-

Nga faqja në FB e autores