Si e ndryshon Britania kryeministrin pa shkuar në zgjedhje

Njerëzit në vende të tjera shpesh habiten se si Mbretëria e Bashkuar mund të vazhdojë të ndryshojë kryeministra pa mbajtur zgjedhje të përgjithshme.

Në Mbretërinë e Bashkuar, kryeministri është thjesht udhëheqësi i partisë politike që ka shumicën e deputetëve në Dhomën e ulët të Parlamentit britanik.

Ata nuk zgjidhen drejtpërdrejt si presidentët e SHBA-së apo të Francës, edhe pse zgjedhjet e përgjithshme në Mbretërinë e Bashkuar shpesh mund të duken si zgjedhje presidenciale, për shkak të përqendrimit te liderët e partive.

Në fakt, të vetmit njerëz që votojnë për kryeministrin me emër janë zgjedhësit e zonës së tij elektorale.

Nëse një parti vendos të ndryshojë liderin para zgjedhjeve të radhës, siç ka ndodhur gjithnjë e më shpesh vitet e fundit, ajo mund ta bëjë këtë.

Për pasojë, ai bëhet edhe kryeministër.

Andy Burnham mund të vendosë të shpallë zgjedhje kur të bëhet kryeministër, megjithëse nuk ka dhënë asnjë shenjë se do ta bëjë një gjë të tillë.

Ai do të duhet të përballet me elektoratin herët a vonë. Data e fundit e planifikuar për zgjedhjet e përgjithshme është 15 gushti i vitit 2029

Disa parti opozitare, por jo të gjitha, kërkojnë zgjedhje të menjëhershme, duke argumentuar se Burnham, i cili deri para një muaji nuk ishte as deputet, nuk ka mandat për të qenë kryeministër.

Ai argumenton se do t’u përmbahet në thelb politikave të përcaktuara në programin zgjedhor të Partisë Laburiste për vitin 2024 dhe se ka marrë mbështetjen e votuesve në Makerfield, të cilët e rikthyen në Parlament përmes zgjedhjeve të pjesshme.