Një surprizë, e mirë apo e keqe, një ngjarje e papritur apo diçka që na godet, na lë, siç thonë zakonisht, “pa frymë”. Nuk është thjesht një zakon gjuhësor: përballë një ngjarjeje të papritur dhe befasuese, ne e gjejmë veten duke mbajtur frymën tonë, të paktën për disa çaste të shkurtra.
Për këtë arsye, për të përballuar goditjen dhe për të mos humbur vetëkontrollin, hapi i parë që duhet të bëjmë është të rregullojmë frymëmarrjen tonë.
Në fakt, frymëmarrja ushtron një veprim të fuqishëm në rregullimin e shumë funksioneve fiziologjike dhe në kontrollin e emocioneve, edhe për faktin se lejon që oksigjeni të rrjedhë në tru dhe për këtë arsye ta mbajë atë të kthjellët dhe të funksionojë mirë.
Merrni frymë siç duhet – Frymëmarrja më efektive për mirëfunksionimin e organizmit tonë është ajo diafragmatike, e cila praktikohet duke marrë frymë thellë dhe “fryrë barkun”. Kjo bën që diafragma, një muskul i vendosur në mënyrë tërthore nën mushkëri, të zbresë, duke lejuar që mushkëritë të zgjerohen, duke ruajtur më shumë ajër. Kjo është teknika e frymëmarrjes që ju mësoni për shembull duke bërë joga. Frymëmarrja me gjoks është gjithashtu efektive: konsiston në zgjerimin e kafazit të kraharorit, në mënyrë që mushkëritë të mund të zgjerohen anash: është lloji i frymëmarrjes që praktikohet kur bëni sport. Megjithatë, në disa raste, sidomos kur jemi të acaruar, ndodh që të marrim frymë duke përdorur vetëm pjesën e sipërme të gjoksit, me frymëmarrje të shkurtra dhe të shpeshta; është një frymëmarrje më e mundimshme dhe më pak efektive, për të cilën duhet ditur ta modifikosh, duke kaluar në një nga dy të tjerat.
Efektet e frymëmarrjes – Frymëmarrja në mënyrë të vetëdijshme mund të ketë efekte të rëndësishme në shumë funksione të trupit tonë. Së pari, frymëmarrja e ngadaltë dhe e thellë ka tendencë të ngadalësojë ritmin e zemrës, të relaksojë muskujt dhe të relaksojë mendjen. Për më tepër, një nxjerrje e frymës e ngadaltë dhe e kontrolluar stimulon prodhimin e endorfinës, substancave që veprojnë si analgjezikë natyralë, të aftë për të reduktuar perceptimin e dhimbjes. Kur jemi në grahmat e një sulmi ankthi ose zemërimi, apo edhe ndjesi të tjera negative, trupi ynë lëshon hormone që nxisin reagimin stërgjyshor të luftimit ose fluturimit: zemra përshpejtohet, muskujt tkurren, frymëmarrja tenton të bëhet më e shkurtër dhe më e shpejtë, në mënyrë që të jetë gati për t’iu përgjigjur kërcënimit. Kur kuptojmë se sulmi nuk është i vërtetë, ose jemi të detyruar të ruajmë njëfarë shqetësimi të paktën nga jashtë përballë “armikut”, mënyra më e mirë për të rikuperuar dhe mbajtur kontrollin qëndron në veprimin e frymëmarrjes, pasi është një funksion organik mbi të cilin ne kemi kontroll të drejtpërdrejtë. Mbajtja e frymëmarrjes së ngadaltë dhe të thellë mund të na ndihmojë të rikthejmë në ekuilibër mekanizmat e tjerë dhe të rikuperojmë më shpejt njëfarë mirëqenie të përgjithshme.
Frymëmarrja dhe emocionet – Frymëmarrja e rëndë, me diafragmën e tkurrur, ngjall menjëherë një sërë emocionesh negative. Zakonisht thuhet: në këtë situatë më mungon ajri, ose në atë marrëdhënie nuk marr dot frymë, ose duhet të marr frymë pak. Dhe, në fakt, kjo është e gjitha: nëse marrim frymë keq, muskujt tanë tkurren, furnizimi me oksigjen është i ulët dhe, në fund, ne e gjejmë veten të lodhur dhe me mungesë energjie. Një frymëmarrje e thellë dhe e relaksuar, nga ana tjetër, ngjall një ndjenjë mirëqenieje, relaksi dhe pushimi: për këtë arsye, kur ndihemi të zemëruar dhe të mërzitur, mund të interpretojmë fjalën proverbial “numëro deri në dhjetë” apo “merr frymë thellë dhjetë herë”.
Frymëmarrje e vetëdijshme – Sugjerimet për të na trajnuar për një frymëmarrje të ndërgjegjshme dhe efektive vijnë nga një kampion i zhytjes së lirë, i cili frymëmarrjen e duhur e ka bërë profesion: Mike Maric, i cili gjithashtu ka shkruar një libër mbi këtë temë (“Fuqia kundër stresit të frymëmarrjes”). Sipas Maric, frymëmarrja na rilidh me energjitë tona më të mira dhe na ndihmon t’i çlirojmë ato. Megjithatë, është e nevojshme të merrni frymë në mënyrë të vetëdijshme: për të arritur këtë ju nevojiten disa ushtrime të lehta: para së gjithash është më mirë të merrni frymë me hundë sesa me gojë; Frymëmarrja diafragmatike është një aleat i madh, për t’u mësuar dhe praktikuar; për të stërvitur veten për të marrë frymë, ne kontrollojmë kohën e thithjes dhe nxjerrjes, duke u përpjekur t’i zgjasim ato në mënyrë progresive; Më në fund, ne mësojmë të ndajmë frymëmarrjet në katër faza: thithni në tre sekonda, apnea të shkurtra duke qëndruar të relaksuar, nxjerrim frymë në gjashtë sekonda dhe një apnea tjetër e shkurtër përpara një cikli të ri.
