Vrimat e zeza mund të jenë burimi i energjisë së errët misterioze që shkakton zgjerimin e universit. Këtë e tregon një studim i publikuar në The Astrophysical Journal Letters nga një grup kërkimor ndërkombëtar i udhëhequr nga Duncan Farrah i Universitetit të Hawaii duke analizuar rritjen e vrimave të zeza gjatë miliarda viteve.
Energjia e errët është një formë hipotetike drejtpërdrejt e pavëzhgueshme e energjisë, ekzistenca e së cilës është propozuar për të justifikuar një nga enigmat më të mëdha të kozmologjisë moderne, domethënë që i gjithë universi është në zgjerim të përshpejtuar, sikur të ishte një lloj tullumbace që fryhet në mënyrë të padukshme.
Një shpjegim për këtë mekanizëm tani mund të vijë nga vrimat e zeza. Duke analizuar një numër të madh të këtyre objekteve që janë formuar nga ‘shpërthimi’ i masave shumë të mëdha, për shembull kur një yll i madh përfundon ciklin e tij jetësor, studiuesit kanë vërejtur një anomali në rritjen e tyre. Në fakt, vrimat e zeza rriten duke përfshirë materiale të reja, të tilla si gaz dhe pluhur ose edhe duke kapur yje të tëra, ose duke u bashkuar me vrima të tjera të zeza. Por ritmet e rritjes së vrimave të zeza përmes këtyre mënyrave, thonë studiuesit, nuk mund të shpjegojnë normat e tyre aktuale të rritjes të matura nga teleskopët.
Sipas autorëve, duhet të ketë një mënyrë rritjeje të ndryshme nga ajo e njohur deri më tani, një mundësi mund të jetë që vrimat e zeza të fitojnë masë nga ‘vakuumi’, një fenomen tashmë pjesërisht i parashikuar nga teoria e relativitetit, por që deri më tani nuk kishte pasur kurrë ishte e mundur të vëzhgohej. Studimi i ri do të sigurojë prova për herë të parë në favor të kësaj hipoteze që besohet të jetë e mundur dhe për këtë arsye mund të zgjidhë një nga misteret më të mëdha të universit.
o.j/dita
