Tensioni mes presidentit amerikan Donald Trump dhe atij francez Emmanuel Macron, që ziente prej muajsh në prapaskenë, shpërtheu hapur gjatë orëve të fundit – dhe këtë herë, në mënyrën më publike të mundshme.
Gjatë kthimit të parakohshëm nga samiti i G7 në Kananaskis të Kanadasë, Trump ka reaguar ashpër përmes një postimi në rrjetin e tij social Truth Social, duke mohuar kategorikisht deklaratat e Macron për largimin e tij dhe duke e akuzuar presidentin francez se “kërkon vëmendje” dhe “gabon gjithmonë”.
“Presidenti francez Emmanuel Macron, në kërkim të publicitetit, tha gabimisht se kam lënë samitin e G7 për të negociuar një armëpushim mes Izraelit dhe Iranit. E pasaktë! Ai nuk ka asnjë ide pse po kthehem në Uashington – por nuk ka lidhje me ndonjë armëpushim. Është diçka shumë më e rëndësishme. Emmanuel gjithmonë e ka gabim. Qoftë qëllimisht apo jo. Qëndroni të lidhur!”, – shkroi Trump në postimin e tij.
Deklarata e fortë erdhi pasi, në një konferencë për shtyp, Macron kishte dhënë versionin e tij për largimin e hershëm të Trump nga G7, duke sugjeruar se presidenti amerikan ishte nisur për të ndërmjetësuar një marrëveshje armëpushimi mes Izraelit dhe Iranit: “Ka një ofertë për takim dhe diskutim. SHBA ka mundësinë të ndikojë te Izraeli dhe kjo mund të ndryshojë rrjedhën e ngjarjeve.”
Përplasja është ndër më të ashprat që janë regjistruar publikisht mes dy udhëheqësve të aleancës transatlantike, dhe vjen në një moment ku marrëdhëniet SHBA–BE janë gjithnjë e më të tendosura.
Ky episod nuk është i izoluar. Marrëdhëniet mes Trump dhe Macron janë përkeqësuar ndjeshëm muajt e fundit, pavarësisht përpjekjeve të herëpashershme për ta ruajtur një farë dialogu diplomatik. Macron ka qenë një nga zërat më kritikë në Evropë për politikat e Trump – nga marrëdhëniet me Rusinë, te ambiciet për blerjen e Groenlandës dhe mosmarrëveshjet mbi tarifat tregtare, shkruan Corriere della Sera.
Vetëm pak ditë para G7, Macron vizitoi Groenlandën dhe deklaroi publikisht mbështetjen e Francës dhe BE-së për sovranitetin e territorit, duke theksuar se “Groenlanda nuk është në shitje” – një mesazh i drejtpërdrejtë ndaj ambicieve të mëparshme të Trump për këtë rajon strategjik.
Në G7, ndarjet u bënë edhe më të dukshme: Trump kërkoi rikthimin e Rusisë në tryezën e bisedimeve, ndërsa Macron kundërshtoi ashpër. Po ashtu, presidenti amerikan propozoi që një ndërmjetësues për krizën Izrael-Iran të ishte pikërisht Vladimir Putin – një ide që shumë aleatë e shohin si të papranueshme.
Samiti i G7 kishte si një nga objektivat kryesore uljen e tensioneve mes SHBA-së dhe Evropës – por përfundoi në një përplasje publike, me akuza personale dhe qëndrime diametralisht të kundërta. Macron u përpoq të ruante një ton diplomatik, duke lavdëruar potencialin e Trump si negociator, por presidenti amerikan nuk e pranoi “lëvdatën”, duke e interpretuar si një manovër për publicitet.
Ndërkohë, çështja për të cilën Trump pretendon se është “shumë më e rëndësishme” se një armëpushim, ende mbetet mister – por një gjë është e qartë: marrëdhënia Trump–Macron ka hyrë në një fazë përballjeje të hapur. Dhe kjo përballje, nëse vazhdon, mund të ketë pasoja të gjera për raportet transatlantike dhe për vetë funksionimin e aleancave si NATO apo G7.
