Një zbulim arkeologjik krejtësisht i papritur ka mahnitur Italinë: një tunel i fshehur për shekuj në shkëmbin vullkanik të Tuscia-s, mund të lidhë qytetin e Viterbos me Romën – mbi 80 kilometra largësi.
Tuneli u zbulua gjatë punimeve nëntokësore në qendrën historike të Viterbos. Teksa teknikët po punonin në themelet e një ndërtese, u has në një hyrje të lashtë në shkëmb. Arkeologët nga Universiteti i Tuscias, të cilët iu bashkuan menjëherë eksplorimeve, shprehen të habitur. “Asgjë e ngjashme nuk është parë më parë në Itali”, tha një prej tyre.
Tuneli është rreth tre metra i lartë dhe dy metra i gjerë, dhe sipas matjeve të para, shtrihet drejt juglindjes, në drejtim të Romës. Deri më tani është dokumentuar se ai arrin deri në zonën e Sutrit, e ndoshta shkon deri në Prima Porta, në hyrje të kryeqytetit.
Origjina e tij mbetet mister. Disa historianë mendojnë se mund të ketë qenë rrugë e fshehtë mesjetare për komunikim mes Vatikani dhe Viterbos, kur kjo e fundit ishte seli papnore. Të tjerë sugjerojnë origjinë etruske, për qëllime ushtarake apo evakuimi.
Aktualisht, hyrja në tunel ruhet në fshehtësi të plotë për të parandaluar dëmtime dhe grabitje. Po përdoren teknologjia për të hartuar strukturën dhe për të verifikuar nëse shkon realisht deri në Romë. Ky zbulim i jashtëzakonshëm mund të rishkruajë historinë e lidhjeve antike në rajon dhe të hapë një kapitull të ri në turizmin arkeologjik të Viterbos.
j.l./ dita
