“Armëpushimi duket i pamundur”, New York Times zbulon planin SHBA-Evropë për Ukrainën

Shtetet e Bashkuara të Amerikës, në koordinim me aleatët evropianë, kanë hartuar një plan garancie sigurie për Ukrainën, i cili parashikon një forcim drastik të Forcave të Armatosura të Ukrainës, vendosjen e trupave evropiane në vend dhe përdorimin aktiv të aftësive të inteligjencës amerikane.

New York Times, duke cituar zyrtarë të njohur me draftin, raporton se diplomatë amerikanë dhe evropianë kanë rënë dakord gjerësisht për dy dokumente kyçe që përshkruajnë kornizën për garancitë e ardhshme të sigurisë për Ukrainën. Diskutimet u zhvilluan në Berlin, si pjesë e dy ditëve konsultimesh me udhëheqjen ukrainase.

Të dy dokumentet synojnë të formojnë bazën e një marrëveshjeje më të gjerë që synon një armëpushim dhe përfundimin e luftës. Në të njëjtën kohë, sipas gazetës amerikane, ato përfshijnë dispozita që synojnë të bindin Kievin të pranojë lëshimin e territoreve të caktuara si pjesë të një marrëveshjeje paqeje dhe të braktisë perspektivën e anëtarësimit formal në NATO.

Megjithatë, siç thekson New York Times, një armëpushim i plotë mbetet i paarritshëm për momentin, pasi Rusia nuk po merr pjesë në negociatat specifike dhe nuk ka treguar gatishmëri për kompromis.

Përgatitja e dokumenteve zgjati më shumë se tetë orë dhe u krye me pjesëmarrjen e udhëheqësve dhe zyrtarëve të lartë nga rreth 12 vende evropiane, përfshirë Francën, Gjermaninë, Italinë dhe Mbretërinë e Bashkuar. Sipas diplomatëve amerikanë dhe evropianë, dokumenti i parë përfshin parime të përgjithshme të sigurisë, të cilat për nga përmbajtja i ngjajnë garancive të Nenit 5 të Traktatit të Atlantikut të Veriut.

Dokumenti i dytë është më operacional dhe përshkruan në detaje se si forcat amerikane dhe evropiane do të bashkëpunojnë me ushtrinë ukrainase, me qëllim parandalimin e përpjekjeve të reja ruse për të pushtuar territorin ukrainas. Siç tha një zyrtar amerikan, teksti është “shumë specifik” për sa i përket masave të parandalimit dhe reagimit ndaj pushtimeve të mundshme.

Një element qendror i planit është përcaktimi i madhësisë së Forcave të Armatosura të Ukrainës në 800,000 ushtarë, me trajnim dhe pajisje moderne. Në të njëjtën kohë, dokumentet parashikojnë krijimin e një misioni ushtarak evropian, nën udhëheqjen evropiane, i cili do të veprojë në territorin ukrainas me misionin e mbrojtjes së hapësirës ajrore dhe detare të vendit. Misioni pritet të jetë i vendosur në Ukrainën perëndimore, larg vijës së mundshme të armëpushimit.

Iniciativa për të vendosur forca evropiane po koordinohet nga Franca dhe Britania në kuadër të të ashtuquajturës “Aleanca e të Gatshmëve”. Shtetet e Bashkuara, nga ana e tyre, kanë deklaruar gatishmërinë e tyre për të mbikëqyrur zbatimin e një armëpushimi të mundshëm, për të monitoruar lëvizjet e Rusisë dhe për të identifikuar provokimet e mundshme.

Një nga shqetësimet kryesore për palën ukrainase mbetet frika e përsëritjes së përvojës së Memorandumit të Budapestit të vitit 1994, i cili nuk e pengoi pushtimin rus. Zyrtarët amerikanë dhe evropianë sigurojnë se garancitë e reja të sigurisë do të jenë ligjërisht të detyrueshme dhe do t’i nënshtrohen procedurave kombëtare të ratifikimit në shtetet e përfshira.

j.l./ dita