Për muaj me radhë, shqiptarët kanë qenë në qendër të debatit britanik mbi emigracionin dhe kriminalitetin, shpesh të përshkruar në tituj mediatikë si një nga grupet më problematike në Mbretërinë e Bashkuar.
Por një dokument i vetë qeverisë britanike hedh një dritë më komplekse mbi këtë narrativë.
Në një vlerësim zyrtar të ndikimit mbi barazinë (Equality Impact Assessment) të publikuar ditën e djeshme nga Home Office, shqiptarët renditen ndër kombësitë më të prekura nga një praktikë e njohur si “Detention on Reporting” (DoR) – një procedurë ku emigrantët ndalohen gjatë paraqitjes së tyre rutinë në qendrat e raportimit, zakonisht kur autoritetet konsiderojnë se ata janë pranë largimit nga territori britanik.
Sipas dokumentit, pesë kombësitë që përbëjnë pjesën më të madhe të rasteve të tilla janë India (16%), Shqipëria (14%), Brazili (9%), Pakistani (7%) dhe Nigeria (7%).
Në pamje të parë, kjo mund të interpretohet si një tjetër tregues që shqiptarët përfaqësojnë një problem disproporcional në sistemin britanik të emigracionit dhe rendit.
Por vetë Home Office jep një shpjegim tjetër.
Dokumenti sqaron se një pjesë e arsyes pse disa kombësi preken më shumë lidhet me faktin se Mbretëria e Bashkuar përqendron përpjekjet te kthimi i personave nga vendet me të cilat ekzistojnë marrëdhënie diplomatike funksionale dhe procedura më të realizueshme deportimi.
“Për shkak të fokusit në kthimin e atyre shtetasve me të cilët gëzojmë marrëdhënie të mira diplomatike”, thuhet në dokument, duke sugjeruar se volumi i rasteve nuk reflekton domosdoshmërish një shkallë më të lartë kriminaliteti, por edhe aftësinë praktike të shtetit britanik për të organizuar kthime më të shpejta.
Me fjalë të tjera, të qenit më i përfaqësuar në statistikat e deportimit nuk është automatikisht e barabartë me të qenit më kriminal.
Kjo nuancë bëhet veçanërisht e rëndësishme në kontekstin e debatit publik që ka shoqëruar shqiptarët në Britani gjatë viteve të fundit.
Që prej marrëveshjes së kthimeve mes Londrës dhe Tiranës, shqiptarët janë përmendur shpesh në diskursin politik britanik si simbol i krizës së emigracionit të paligjshëm, ndërsa një pjesë e mediave tabloide kanë ndërtuar narrativa të forta rreth kriminalitetit të organizuar shqiptar.
Megjithatë, vetë dokumenti i Home Office bën një dallim mes statusit migrator dhe kombësisë, duke argumentuar se politika e ndalimeve para deportimit synon personat “që mund të largohen në mënyrë të afërt” dhe jo një kombësi të caktuar si kategori problematike.
Procedura “Detention on Reporting” konsiderohet nga autoritetet britanike si forma “më efikase dhe me rrezik më të ulët” për të ndaluar persona që janë pranë deportimit, pasi shmang operacionet e arrestimit në banesa dhe lejon ndalimin në mjedise të kontrolluara si qendrat e raportimit apo stacionet policore.
Në dokument pranohet gjithashtu se politika mund të ketë ndikim disproporcional mbi disa kombësi, pikërisht sepse kontrolli migrator prek më shumë shtetas jo-britanikë dhe sepse disa vende kanë bashkëpunim më efektiv me Londrën për dokumentet e udhëtimit dhe kthimet.
Kjo vjen në një moment kur narrativa publike mbi shqiptarët në Britani është ushqyer edhe nga shifra të debatueshme mbi kriminalitetin dhe burgosjet – shpesh të riprodhuara pa kontekst të plotë ose pa verifikim të drejtpërdrejtë institucional.
Në këtë kuptim, dokumenti i Home Office nuk rrëzon pretendimet për praninë disproporcionale të shqiptarëve në disa statistika të emigracionit, por sugjeron se interpretimi i tyre kërkon më shumë kujdes.
Sepse diferenca mes të qenit më i deportueshëm dhe më kriminal mund të duket teknike.
Por në debatin publik – si në Britani, ashtu edhe në Shqipëri – ajo është shpesh diferenca mes statistikës dhe stigmës.
j.l./ dita
