Redaksia e Ditës pyeti disa akademikë dhe njohës të gjuhës mbi prejardhjen ose rrënjën e ternit “pallosh”.
Rezulton se kjo fjalë nuk ka një etimologji të qartë e të dokumentuar në gjuhësinë zyrtare, por ekzistojnë disa hipoteza popullore dhe gjuhësore për prejardhjen e saj:
- Prejardhje e brendshme (popullore, shqipe):
– Mendohet se ka dalë nga përdorimi metaforik i një fjale të vjetër që lidhej me diçka të madhe, të rëndë ose të trashë, dhe me kalimin e kohës ka marrë kuptim vulgar.
– Si shumë fjalë popullore, mund të ketë dalë nga onomatopeja (tinguj që imitojnë diçka fizike ose qesharake), pa rrënjë të qartë leksikore. - Prejardhje nga turqishtja (ose ndikim ballkanik):
– Disa mendojnë se lidhet me ndonjë fjalë turke si balış, palaş apo balyoz (“çekiç i rëndë”), të cilat japin idenë e “diçkaje të madhe dhe të fortë”.
– Përmes transformimeve fonetike popullore, balyoz → pallosh nuk është e pamundur, edhe pse nuk ka dëshmi të drejtpërdrejtë. - Si fjalë metaforike e zhvilluar rishtas në gjuhën e folur:
– Shumë të ngjarë, fjala është krijim modern popullor, i përhapur në të folmen e përditshme dhe në zhargonin burrëror, ku përdoret për të ironizuar ose tallur dikë “që bëhet i rëndësishëm”.
– Në këtë kuptim, “pallosh” është afër fjalëve si “gocë e madhe”, “trimosh”, “burracak”, “matuf” etj., që kanë tone ironike sipas rastit.
Pra, nuk ka një burim të vetëm të provuar, por fjala mendohet të jetë një krijesë e gjuhës popullore, me rrënjë në zhargonin burrëror ose fyes të së folmes së përditshme shqiptare, ndoshta me ndikime nga turqishtja ose nga shprehje fizike të ngjashme.
o.p. / dita
Mirë është t’i çlodhni pak shkencëtarët e gjuhës duke i çliruar nga përpjekjet për t’u zgjeruar aq shumë e aq thellë në historitë e gjuhëve e shkëmbimeve gjuhësore. Fjala pallosh duhet të vijë nga fjala pallë, të cilën populli e ka futur në përdorim metaforik për të identifikuar falkusin – karin – sqarimi bëhet për ata që s’e kanë ndeshur fjalën fallus. Pra, nga ky sqarim populloro-shkencor, kuptohet çfarë përfaqëson palloshi.
Deri ne shek XIX,fjala palle ne gjuhen shqipe perdorej per shpaten e rende mesjetare.
Naimi e perdor ne ligjeraten e Kamanit:Nuk do tjeter pergjije Turqia,vec me Palle.
Me vone mori ngjyrimet stilistike palle hosh dhe pallehuq.Kane mbetur prej asaj kohe llagapet Palloshi dhe Palluqi.Dmth Ai qe i shkon palla hosh(qe i pret shpata),dhe Ai qe i shkon palla huq.Populli yne shume krijues ne leme te ngjyrimeve seksiste ju dha eedhe kuptimet qe perdor Belinda Balluku.
Pallosh nganjëherë ka edhe si sinonim “karabush”