Dekada më parë, shumica dërrmuese e vendeve braktisën standardin e famshëm të arit.
Diçka më tipike për një ekonomi industriale dhe analoge që, të paktën në botën e zhvilluar, tashmë është tejkaluar gjerësisht, duke i lënë vendin një epoke të re dixhitale të financimit, tregjeve të aksioneve dhe indekseve të luhatshme në ekran.
Standardi i arit ishte, në terma të thjeshtuar, ai që i dha parasë vlerën e saj. Çdo kartëmonedhë e mbështetur nga qeveria e një vendi ishte, në fakt, një titull që mund të blihej për një sasi të caktuar të mineralit të vlefshëm.
Prandaj, të gjitha kombet duhej të kishin në rezervë tonelata të panumërta ari, për të mbështetur monedhën e tyre, në mënyrë që ajo të mbetej e fortë, duke i lejuar qytetarët të paguanin për mallrat dhe shërbimet.
Nëse një shtet papritmas do të shpëtonte nga një pjesë e konsiderueshme e rezervave të tij, mund të shpërthehej një krizë e rëndë ekonomike, me pasojë humbjen e vlerës së monedhës kombëtare dhe rritjen e etheve inflacioniste.
Për shembull, gjatë Luftës Civile Amerikane, qeveria e Konfederatës vendosi të mbështesë fushatën e saj separatiste duke shtypur një numër të madh kartëmonedhash. Por, pa remitanca të mjaftueshme ari për të mbështetur sasitë e mëdha të likuiditetit në qarkullim, ai humbi shpejt vlerën e tij. Në fund të konfliktit, një notë konfederate nuk ishte gjë tjetër veçse një copë letër.
E njëjta gjë ndodhi në agimin e revolucionit bolshevik.
Vendet që udhëheqin këto përpjekje janë – si pothuajse në çdo fushë tjetër – Shtetet e Bashkuara dhe Kina. Tani për tani, Uashingtoni ka 8,133 tonë në ruajtje, që i zbeh 2,068 tonë të Pekinit.
E ardhmja mund të ndryshojë ekuilibrin e forcave. Rritja e gjigantit aziatik është astronomike dhe në dukje e pandalshme, por ka ende një rrugë të gjatë për të bërë.
Lojtarë të tjerë të njohur si Rusia apo India po përpiqen gjithashtu të kërkojnë një vend në tryezën e madhe, por janë ende larg qendrave kryesore të pushtetit.
a.q. / dita
