Greqia nuk po blen më thjesht sisteme të veçuara për t’iu përgjigjur nevojave të veçanta. Athina po ndërton një arkitekturë të integruar të mbrojtjes ajrore dhe raketore, të projektuar për një fushëbetejë të dominuar nga dronët, armët me precizion të lartë dhe sulmet masive të koordinuara.
Miratimi i më shumë se 3 miliardë eurove për “Mburojën e Akilit” konfirmon se ky transformim ka kaluar tashmë nga deklaratat politike në zbatim praktik. Këshilli i Qeverisë Greke për Punët e Jashtme dhe Mbrojtjen, miratoi programe armatimi me një vlerë totale prej 4.2 miliardë eurosh.
Më shumë se 3 miliardë euro do të ndahen për “Mburojën e Akilit”, e cila synon të bëhet themeli i ri i mbrojtjes ajrore dhe raketore greke. Athina planifikon të blejë tre sisteme plotësuese izraelite.
Spyder AiO do të jetë përgjegjës për përballimin e kërcënimeve me rreze të shkurtër, Barak MX do të mbulojë shtresën e ndërmjetme të mbrojtjes, ndërsa David’s Sling do të sigurojë mbrojtje kundër raketave me rreze më të gjatë veprimi.
E gjithë kjo arkitekturë do të lidhet përmes një sistemi të ri komandimi dhe kontrolli, të mbështetur nga inteligjenca artificiale dhe radarë modernë. Rëndësia e këtij vendimi nuk qëndron vetëm te sistemet në vetvete.
Greqia synon të lidhë sensorët, sistemet e goditjes dhe strukturat e komandimit në një arkitekturë të vetme, të aftë për të mbledhur informacion, për të analizuar kërcënimet dhe për të zgjedhur përgjigjen më të përshtatshme.
Në luftën moderne, efikasiteti i mbrojtjes ajrore nuk varet vetëm nga raketat, por edhe nga shpejtësia me të cilën i gjithë sistemi mund të zbulojë dhe të angazhojë objektivin. Ky vendim ka edhe një arsye praktike.
Greqia ende ka në përdorim sistemet ruse Tor-M1 dhe Osa-AK, por mirëmbajtja e tyre është bërë gjithnjë e më e vështirë që nga fillimi i luftës në shkallë të gjerë të Rusisë kundër Ukrainës.
Qasja në pjesë këmbimi është e kufizuar, bashkëpunimi me Moskën ka përfunduar praktikisht dhe sistemet ekzistuese po vjetrohen. Për këtë arsye, Athina u detyrua të merrte një vendim strategjik dhe zgjodhi zgjidhjet izraelite.
Nga “PULS” te “Mburoja e Akilit”
Programi i ri duhet parë në lidhje me marrëveshjen e nënshkruar në prill për blerjen e sistemit të artilerisë raketore PULS. Kontrata, me vlerë rreth 656 milionë euro, përfshin raketa të drejtuara me saktësi dhe municione endacake.
Disa nga lëshuesit pritet të vendosen në ishujt grekë të Egjeut, për të cilët Turqia ka kërkuar prej vitesh çmilitarizimin. Sistemi “PULS” i jep Greqisë një aftësi më të madhe goditëse me rreze të gjatë, ndërsa “Mburoja e Akilit” synon të krijojë shtresën mbrojtëse.
Athina synon të neutralizojë dronët dhe raketat hyrëse, por njëkohësisht të ruajë aftësinë për të goditur lëshuesit, postet e komandimit dhe objektivat logjistike në distanca më të mëdha. Kjo nuk është më një blerje e platformave të veçuara.
Greqia po ndërton një sistem të plotë dhe të integruar.Për këtë arsye, bashkëpunimi me Izraelin është strukturor dhe jo thjesht transaksional. Të dyja vendet po thellojnë lidhjet ushtarake, po zhvillojnë stërvitje të përbashkëta dhe po zgjerojnë bashkëpunimin industrial në sektorin e mbrojtjes.
Izraeli është gjithashtu i përfshirë në stërvitjen e pilotëve grekë në Kallamata. Përveç kësaj, Greqia, Qiproja dhe Izraeli po diskutojnë krijimin e një njësie të reagimit të shpejtë për mbrojtjen e infrastrukturës kritike, përfshirë impiantet e nxjerrjes së gazit në det të hapur.
Sistemet izraelite janë shum tërheqëse për Athinën sepse janë provuar në kushte reale luftarake, mund të dorëzohen më shpejt dhe mund të rezultojnë më ekonomike se disa alternativa evropiane. Nga ana tjetër, mbështetja te Izraeli krijon edhe një varësi nga teknologjia, municionet dhe mbështetja teknike izraelite.
Kjo duhet mbajtur parasysh, veçanërisht në një kohë kur industria izraelite e mbrojtjes po përballet me kërkesë në rritje dhe me nevojat e operacioneve të vazhdueshme ushtarake.
Turqia mbetet pjesë kyçe e ekuacionit
Greqia argumenton zyrtarisht se bashkëpunimi i saj me Izraelin nuk është i drejtuar kundër asnjë vendi të tretë. Megjithatë, Turqia mbetet një element kyç në këto llogaritje strategjike. Ankara po zgjeron me shpejtësi kapacitetet e saj raketore, flotën e dronëve dhe industrinë e mbrojtjes, ndërsa mosmarrëveshjet për kufijtë detarë, Qipron dhe militarizimin e ishujve grekë mbeten të pazgjidhura.
Afrimi mes Greqisë dhe Izraelit, u përshpejtua pas marrëveshjes së vitit 2019 midis Turqisë dhe Libisë, të cilën Athina e konsideroi një sfidë të drejtpërdrejtë ndaj interesave të saj në Mesdheun Lindor. Që atëherë, bashkëpunimi me Izraelin është bërë një pjesë gjithnjë e më e rëndësishme e përgjigjes greke ndaj rritjes së fuqisë ushtarake turke.
Kjo nuk do të thotë se çdo blerje greke duhet interpretuar vetëm përmes rivalitetit me Ankaranë. Luftërat në Ukrainë dhe në Lindjen e Mesme, kanë treguar se shtetet evropiane kanë nevojë për mbrojtje më të fortë kundër dronëve, raketave të lundrimit dhe kërcënimeve balistike.
Megjithatë, në rastin e Greqisë, zhvillimi i kapaciteteve ushtarake turke qartësisht e përshpejton vendimmarrjen. Ekziston gjithashtu rreziku i një gare rajonale armatimesh. Një mburojë më e fortë e mbrojtjes ajrore greke mund të forcojë aftësinë parandaluese, por gjithashtu mund t’i shërbejë Turqisë si justifikim për zhvillimin e sistemeve të reja që synojnë depërtimin e saj.
Ankara tashmë po investon masivisht në raketa balistike, mjete ajrore pa pilot dhe armë me precizion të lartë e rreze të gjatë. Si rrjedhojë, modernizimi mbrojtës i njërës palë mund të nxisë zgjerimin e kapaciteteve sulmuese të palës tjetër.
“Mburoja e Akilit” është vetëm një pjesë e një programi shumë më të gjerë modernizimi. Greqia ka miratuar gjithashtu blerjen e tre avionëve transportues C-390 Millennium, raketave Hellfire për helikopterët Apache dhe sistemeve sonar për fregatat.
Në total, Athina planifikon të shpenzojë rreth 28 miliardë euro për modernizimin e forcave të armatosura deri në vitin 2036 dhe aktualisht dedikon rreth 3.5 për qind të PBB-së për mbrojtjen.
Është e qartë se Greqia nuk po përgatitet vetëm për një konflikt tradicional me avionë, anije dhe mjete të blinduara. Ajo po përshtatet me një fushëbetejë të intensitetit të lartë, ku dronët, raketat, lufta elektronike dhe shpejtësia e përpunimit të të dhënave do të përcaktojnë epërsinë ushtarake.
Marrëveshja për sistemin PULS ishte elementi ofensiv i këtij transformimi. “Mburoja e Akilit” përfaqëson shtyllën mbrojtëse të tij, duke krijuar së bashku bazën e strategjisë së re ushtarake të Athinës.
“Defense24”
