Dëshmorët e atdheut gjatë LANÇ-it (1939 – 1944)

Nga Kolonel Dilaver Goxhaj

Me rastin e 80 vjetorit të Çlirimit të Atdheut nga nazi-fashistët ka rishpërthyer një fushatë denigruese, duke e mohuar gjakun e dëshmorëve që ranë për çlirimin e SHQIPËRISË.  Dhe në krye të kësaj fushate prin Studimi i së ashtuquajturës “Akademi e Studimeve Shqiptare” në 80-vjetorin e Çlirimit të Shqipërisë, duke e masakruar historinë e LANÇ-it. Për fatin tonë të keq kanë dalë edhe më parë mohues të tillë.

Sipas Fjalorit të Gjuhës së Sotme Shqipe, DËSHMOR është: ”Ai që vritet në luftën për liri e për drejtësi shoqërore, ai që fal jetën për të mirën e popullit e të Atdheut”.

Dhe lista e kësaj kategorie  për t’u shpallur dëshmorë të rënë gjatë Luftës Antifashiste Nacionalçlirimtare e Shqipërisë është  28.110.

Dhe konkretisht:

1. Dëshmorë sipas listave të formacioneve partizane ________________________________________470
2. Shtetas antifashistë shqiptarë të pushkatuar nga nazifashistët e bashkëpunëtorët e tyre janë ___________ 436
3. Të asgjësuar nga gjermanët në 23 kampet (pa varre), për të cilët paguan shpërblim shteti gjerman ______   200
4. Të azgjësuar në kampet e internimit në Greqi (pa varre)_____________________________________50
5. Të asgjësuar në kampet e internimit në Itali(pa varre)______________________________________ 70
6. Të asgjësuar në kampin e Mat’hauzenit (pa varre) ________________________________________351
7. Të azgjësuar në kampin e Aushvicit në Poloni (pa varre)____________________________________ 32
8. Të asgjësuar në kampin e Prishtinës (pa varre) __________________________________________168
9. Të asgjësuar në kampin e Zemunit në Jugosllavi (pa varre)__________________________________162
10. Të asgjësuar në kampin e Bitolës në Maqedoni (pa varre) ___________________________________144
11. Të asgjësuar në kampin e Strugës në Maqedoni (pa varre) ___________________________________ 27

SHUMA: 28.110 Dëshmorë të Atdheut.

a.Nëse i shtojmë kësaj liste edhe 205 dëshmorë italianë që iu bashkangjitën Ushtrisë Nacionalçlirimtare Shqiptare, atëhere lista e dëshmorëve është  28.315

1. Popullsia e Shqipërisë në 1939 ka qenë 1.100.000²⁾. Gjatë periudhës 5 vjeçare të luftës çlirimtare na u vranë dhe u gjymtuan 7,3 për qind e popullsisë³⁾, që do të thotë 80.300 banorë. Më detajisht flitet në raportin e Kongresit të Parë të PKSH (8-22 nëntor 1948): Populli ynë i vogël i dha luftës  28.000 dëshmorë ushtarakë dhe civilë, 4.000 invalidë qint për qint dhe 8.000 të tjerë 50 %, dhe 40.300 kanë qenë viktima të asaj lufte, dhe na dogjën 62.475 shtëpi. Populli ynë i vogël gozhdoi rreth 15 divizione italiane e gjermane. Prej tyre u vranë dhe u nxorrën jashtë luftimit nga Ushtria Jonë Nacionalçlirimtare 68.639 ushtare fashite e naziste, prej tyre: të vrarë 26.594 vetë, u plagosën 21.245 vetë dhe u zunë robërbër 20.800 vetë. U shkatërruan dhe u kapën më se 100 tanke e autoblinda, 1.334 topa dhe mortaja, 2.855 mitraloza, 1.934 kamjonë, një sasi shume e madhe munisioni dhe materiali luftarak, si dhe u rrëzuan 5 aeroplanë, janë hedhur n’erë 216 depo të armikut me municione dhe material të tjera luftarake.⁴⁾

—————

SHËNIM: 1. Këto të dhëna janë botuar në datë 5 Maj 2010 në gazetën “Telegraf” nga  kryetari Shoqatës së Dëshmorëve të Atdheut, z.Dalan Buxheli. Konfirmuar edhe prej  Luan Shahollari, më 7 prill 2014, info@shtetiëeb.org

2. Vjetari Statistikor I R.P.SH., Tiranë, 1964, f.61
3. Pr.Dr.Shyqyri Ballvora “Zhvillimet politike në periudhën e Luftës Antifashiste Nacionalçlirimtare”, Tiranë,2004, f.676
4. Kongresi i I-rë i PKSH, Tiranë, 1950, f.109-110

Tiranë, 30 Nëntor 2024